Кіріспе

Католик кардиналы
Чили кардиналы

Франсиско Хавьер Эразуриз Осса (fɾanˈsisko xaˈβjeɾ eˈrasuɾis ˈosa; 1933 жылдың 5 қыркүйегінде туған) – Католик шіркеуінің чилилік дін қызметкері, 1998 жылдан 2010 жылға дейін Сантьяго архиепископы қызметін атқарды. 2001 жылдан бері кардинал атағын иеленеді және 2013 жылы құрылған Папа Францисктің Кардиналдар кеңесінің мүшесі болып, 2018 жылы қызметтен кеткенге дейін қызмет етті.

Ерте өмір

Сантьяго қаласында дүниеге келген, Педро Эразуриз Ларраин мен Марта Осса Руиздің алты баласының екіншісі. Ол "Атаның Сөзі" орденінің мектебінде (Liceo Alemán de los padres del Verbo Divino) оқыды, кейін Чилидің Католиктік университетінің Инженерлік факультетіне түсіп, 1953 жылы математика бакалавры дәрежесін алды. Сегіз жыл бойы Студенттік орталық пен Студенттер федерациясының мүшесі болды, сондай-ақ жаңа ғана құрыла бастаған Шенштадт қозғалысының әртүрлі университеттік топтарына қатысты. Эразуриз Құдайдың қызметшісі Марио Хириарт Пулидомен дос болып, онымен және басқа студенттермен бірге Чилиде бұл Мариалық апостолдық қозғалысты ұйымдастырды. Эразуриз Швейцарияның Фрибург мемлекеттік университетінде философия лиценциаты және теология докторы ғылыми дәрежелерін алды. Испан тілінен өзге, итальян, неміс және француз тілдерін де біледі.

Діни қызметкер

Ол 1961 жылғы 16 шілдеде Фрибургте Талка епископы Мануэль Ларраин Эрразуриздің қолынан Шенштадт әкелері үшін дін қызметкері ретінде тағайындалды. 1962 жылғы қазан айында ол Шенштадт әкелері институтының негізін қалаушы, рухани әкесінің Құдайдан келген ерекше сый екенін есептейтін Йозеф Кентеничпен кездесті. 1963-1965 жылдары Эрразуриз Чилидегі бірнеше қаладағы жастар ұйымдары мен университет студенттерінің кеңесшісі болды. 1965 жылдан 1971 жылға дейін Шенштадт әкелерінің Чилидегі аймақтық басшысы қызметін атқарды. Чилиден ол институттың Иберия түбегіндегі және Эквадордағы қауымдастығын басқарды. Аймақтық басшы ретінде Чилидегі дін қызметкерлерінің конференциясына қатысып, оның вице-президенті болып сайланды. Сол жылдары институтты ұйымдастыру кезеңінде архиепископтығына қабылдаған кардинал Рауль Сильва Хенрикезбен бірге жұмыс істеді. 1971 жылы ол Германиядағы қауымының бас кеңесінде қызмет етуге шақырылды. Сол жылдың мамыр айында Құдайға арналған өмір институттары мен апостолдық өмір қоғамдары жөніндегі Конгрегация мүшесі және Отбасы жөніндегі Паптық кеңес мүшесі болып тағайындалды. 2001 жылғы 30 қыркүйектен 27 қазанға дейін Ватикан қаласында өткен Әлемдік Епископтар Синодының X кезекті мәжілісіне қатысты. 2002 жылғы 19 желтоқсанда Сантьягода Чили институтының әлеуметтік, саяси және рухани ғылымдар академиясының мүшесі болып қабылданды. 2003 жылғы 16 мамырда Латын Америкасы епископтары конференциясының (CELAM) президенті болып сайланды, 2003-2007 жылдар аралығында қызмет етті. 2005 жылы Папа Бенедикт XVI сайланған Паптық конклавқа қатысқан кардинал сайлаушылардың бірі болды. 2005 жылғы 2-23 қазанда Ватикан қаласында өткен Әлемдік Епископтар Синодының XI кезекті мәжілісіне Папаның тағайындауымен қатысты. 2007 жылғы 13-31 мамырда Бразилияның Апаресида қаласында өткен Латын Америкасы және Кариб теңізі елдерінің епископтарының V бас конференциясының президенті болды. Оның орнын Рикардо Эццати Андрелло басты. 2013 жылы Папа Франциск сайланған Паптық конклавқа қатысқан кардиналдардың бірі болды. 2013 жылғы 13 сәуірде Папа Франциск оны Рим куриясының Конституциясын қайта қарау жоспарын зерттеу және оған кеңес беру үшін Кардинал кеңесшілері кеңесіне тағайындады.

Жыныстық зорлық-зомбылық оқиғалары

Кардинал болған кезінде Эрразуриз дін қызметкерлерінен зорлық көргендерін айтқан адамдармен кездесуден бас тартты. Ол әке Фернандо Карадиманы тергеуге салу және дін қызметкерлерінің жыныстық зорлық-зомбылық жасауы мәселесін қарау туралы қоғамдық талаптарды қабылдамады. 2010 жылы Чили соты мен шіркеу тергеулері әке Фернандоның зорлаушы екенін анықтады және ол зейнетке шығуға мәжбүр болды. Сотта куәлік бергенде Эрразуриз, өзіне түскен шағымдарға әрекет етпегенін, себебі олардың рас емес деп ойлағанын айтты. 2015 жылы Чилиде жарияланған құжаттар Эрразуриз бен кардинал Рикардо Эзати Андреллоның Чилидегі дін қызметкерлерінен зорлық көрген белгілі азаматтардың бірі Хуан Карлос Крузды Ватиканның жаңадан құрылған Кәмелетке толмағандарды қорғау жөніндегі Паптық комиссиясына ұсынуына бөгет қоюға тырысқанын көрсетті. 2018 жылдың мамыр айында Эрразуриз Чили епископтарымен жыныстық зорлық-зомбылыққа қатысты конференцияға Ватиканға баруға шақырылғаннан бас тартып, "жеке себептер" деп түсіндірді.

Жыныстық зорлық-зомбылықты жасыру дәлелдері

2018 жылы кардинал Эразуриз Чилидегі апостолдық нунций, архиепископ Джузеппе Пинтоға 2009 жылы жазған, ал Круз және тағы екі адам Сантьяго архиепископтығына қарсы сот процесі кезінде жарияланған электрондық хат, Эразуриздің әйгілі дін қызметкері Фернандо Карадимаға қатысты сексуалдық зорлық-зомбылық туралы күшейіп келе жатқан айыптауларды жасырудағы рөлін ашты. «Айыптаушылардың шағымдарын әділеттің прокурорына ұсыну әдетте олардың агрессиясын басады», - деп жазды Эразуриз. «Ф. Карадимаға қатысты мен прокурордан оны тергеуді сұрамадым; мен тек Монсеньор Андрес Артеагадан оның пікірін сұрадым. Ол бәрін мүлдем сенімсіз деп санады. Бұл фактілер [қылмыстық іс жүргізу мерзімі] өткендіктен, мен тергеуді жаптым. Мен оларды осылай қорғадым, себебі менің әрекетім, егер айыптаушылар бұл істі БАҚ-қа жеткізсе, ол маған қарсы қолданылуы мүмкін екенін білдім». 2018 жылдың 25 қазанында Карадиманың үш құрбаны жасаған шағымда Эразуриз жасырудың жетекшісі деп көрсетілді, ал Еззати, Пинто, Артега (қазір Сантьягоның көмекші епископы) және Чилидің апелляциялық сотының министрі Хуан Мануэль Муньос куәгерлер ретінде аталды. Осса өзінің шағымданушысы Оскар Осбенге төлем жасауы мүмкін еді. Осса 2018 жылдың тамызында мемлекеттік қызметтен шеттетілді және үш сексуалдық және билікті теріс пайдалану айыбы бойынша Ватиканның қылмыстық сотында сотталды, ол 2020 жылдың сәуірінде қарын безінің қатерлі ісігінен қайтыс болды. 2018 жылдың 16 тамызында испандық БАҚ Эразуриздің жалғасып жатқан айыптауларға байланысты Кардиналдар кеңесінен шеттетілгенін хабарлады. Ол әлі ресми түрде кеңестен шеттетілмегенімен, Эразуриз 2018 жылдың қыркүйегінде сексуалдық зорлық-зомбылықты тергеуге байланысты Кардиналдар кеңесінің отырысына қатыспады. Карадиманың құрбандары 25 қазанда Эразуриске қарсы шағымдануға барып, оны Сантьяго архиепископтығына зиян өтеуі үшін азаматтық сотта жалған куәлік бергендігі үшін айыптады. 2018 жылдың 15 қарашасында Эразуриз өзінің бес жылдық мерзімі аяқталғанын айтып, енді Кардиналдар кеңесінің мүшесі емес екенін мәлімдеді, бірақ Кеңестің барлық басқа мүшелері өз орындарында қалды.

Тергеу

2019 жылдың 27 наурызында Чилидің апелляциялық соты Сантьяго архиепархиясына қарсы үкім шығарды және архиепархияны Карадиманың үш құрбанына өтемақы төлеуге міндеттеді. Бұл үкім басқа да сот процестеріне жол ашты. 2019 жылдың 28 наурызында Эразуриз ағымдағы тергеуде айыпталушы ретінде аталғаны және прокурорлар алдында куәлік бергені жарияланды. 2019 жылдың 20 сәуірінде ол тағы да куәлік берді. Ол сондай-ақ бала зорлауы алдымен "даму" ретінде басталатынын, одан кейін "психологиялық деформация" пайда болатынын, ал соңында қылмысқа айналатынын айтты.