Кіріспе

Бүтін санды оң бүтін сандардың қосындысы ретінде жіктеу. Бүтін санды бөлу.

Сандар теориясы мен комбинаторикада, теріс емес бүтін сан n-ді бөлу, сонымен қатар бүтін санды бөлу деп те аталады, n-ді оң бүтін сандардың қосындысы ретінде жазудың бір жолы. Қосылғыштардың ретімен ғана ерекшеленетін екі қосынды бірдей бөлу болып есептеледі. (Егер рет маңызды болса, онда қосынды композицияға айналады.) Мысалы, 4 санын бес түрлі жолмен бөлуге болады:

4
3 + 1
2 + 2
2 + 1 + 1
1 + 1 + 1 + 1

Нөлдің жалғыз бөлінісі – бөліктері жоқ бос қосынды. Ретке тәуелді композиция 1 + 3, 3 + 1 сияқты бірдей бөлініс болып табылады, ал екі түрлі композиция 1 + 2 + 1 және 1 + 1 + 2, 2 + 1 + 1 сияқты бірдей бөліністі көрсетеді. Бөліністегі жеке қосылғыш бөлік деп аталады. n-нің бөліністерінің саны p(n) бөлініс функциясы арқылы беріледі. Сондықтан p(4) = 5. λ ⊢ n белгісі λ - n-нің бөлінісі екенін білдіреді.

Бөліністерді Янг диаграммалары немесе Феррер диаграммалары арқылы графикалық түрде бейнелеуге болады. Олар математика мен физиканың көптеген салаларында, соның ішінде симметриялық полиномдар мен симметриялық топтарды зерттеуде және жалпы топтық өкілдік теориясында кездеседі.

Бөлімшелердің диаграммалық бейнелері

Бөлімшелерді көрсетудің екі кең таралған диаграммалық әдісі бар: Норман Маклиод Феррерс атымен аталатын Феррер диаграммасы және Альфред Янг атымен аталатын Янг диаграммасы. Екеуінің де әртүрлі қолданылуы мүмкін конвенциялары бар; осы жерде біз ағылшын нотациясын қолданамыз, диаграммалар сол үстіңгі бұрышта орналасқан.

Шектелген бөліктер

Комбинаторика және сан теориясында әртүрлі шектеулерге бағынған бөлістердің топтары жиі зерттеледі. Осы бөлімде мұндай шектеулердің бірнешеуіне шолу жасалады.

Янг торшасы

Янг диаграммаларын кіріктіру арқылы берілген бөліктердің табиғи ішінара тәртібі бар. Бұл ішінара реттелген жиын Янг торсы деп аталады. Тор бастапқыда өкілдік теориясы контекстінде анықталды, онда ол барлық n үшін симметриялық топтардың Sn-нің өзгермейтін өкілдіктерін, олардың тармақталу қасиеттерімен бірге, нөлдік сипаттамада сипаттау үшін қолданылады. Ол сондай-ақ өзінің таза комбинаторлық қасиеттері үшін маңызды зерттеулерге ие болды; әсіресе, ол дифференциалдық позиттің негізгі мысалы болып табылады.

Кездейсоқ бөліктер

Робинсон-Шенстед сәйкестігі арқылы симметриялық топтағы біртекті ықтималдық таралымы бойынша таңдалған кездейсоқ бөліктердің терең теориясы бар. 1977 жылы Логан мен Шепп, сондай-ақ Вершик пен Керов, типтік үлкен бөліктің Янг диаграммасы белгілі бір функционалды минимумдаушы белгілі бір аналитикалық функцияның графигіне асимптотикалық жақын болатынын көрсетті. 1988 жылы Байк, Дейфт және Йоханссон бұл нәтижелерді Tracy-Widom таралымы тұрғысынан кездейсоқ орналастырудың ең ұзын өсу тізбегінің таралуын анықтау үшін кеңейтті. Окунков бұл нәтижелерді Риман беттерінің комбинаторикасы және өкілдік теориясымен байланыстырды.