Кіріспе

Sudan IV (C24H20N4O) – лизохромды (майға еритін бояғыш) диазо бояғыш, қатырылған парафин бөлімдерінде липидтерді, триглицеридтерді және липопротеиндерді бояу үшін қолданылады. Ол қызғылт қоңыр кристалдар түрінде болады, балқу температурасы 199 °C және ең жоғары сіңіру қабілеті 520 (357) нм. Sudan IV – Sudan бояуына қолданылатын бояулардың бірі. Оған ұқсас бояуларға майлы қызыл O, Sudan III және Sudan Black B жатады. Бояу – маңызды биохимиялық әдіс, ол қызығушылық тудыратын майлы қосылысты оқшауламастан, оны визуально анықтауға мүмкіндік береді. Бояу үшін Sudan IV-ті пропиленгликольде ерітуге болады. Сондай-ақ, авторлар бояуды изопропил спиртімен, 95% этанолмен немесе ацетон:этанол:су (50:35:15) құрамында 0,05% салмақ бойынша қанықтырылған түрде қолданғанын хабарлаған. Мақсаты – бояуды еріту үшін орташа аполярлы еріткішті пайдалану, бұл еріткіш боялатын майды ерітпей, жоғары аполярлы майға таралуына мүмкіндік береді. Sudan I, Sudan III және Sudan IV Халықаралық қатерлі ісіктерді зерттеу агенттігімен 3-санаттағы канцерогендер деп жіктелген. Тазартылған түрінде ол Бибрих қызылы R деп аталады, оны суға еритін Бибрих қызылымен шатастырмау керек. Өндірісте ол майлар, майлар, балауыздар, майлау материалдары, әртүрлі көмірсутек өнімдері және акрилді эмульсиялар сияқты поляр емес заттарды бояу үшін қолданылады. Sudan IV Ұлыбританияда төмен салық салынатын жылыту майын бояу үшін отындық бояу ретінде де қолданылады, сондықтан ол «Май салығының қызылы» деп те аталады. Тағамдық бояу ретінде Sudan IV заңсыз саналады, себебі ол ұзақ мерзімде зиянды әсер етеді, өйткені ол канцероген. 1995 жылғы тағам қауіпсіздігі ережелерінде ол қауіпсіз емес деп танылды. Бұл бояу триглицеридтерді қарқынды қызыл түспен бояса да, липидтік тамшыларды немесе фосфолипидтерді боямайды. Sudan IV липидтерге бай плакаларды бояу арқылы аортаны бояу үшін қолданылуы мүмкін. Бояуды егешқұйрықтардағы атеросклеротикалық зақымдардағы липидтерді бояу үшін де пайдалануға болады.