Кіріспе

1995 жылғы Pulp тобының синглі "Common People" – ағылшын альтернативті рок тобы Pulp-тың әні. 1995 жылдың мамыр айында Island Records лейблы олардың бесінші студиялық альбомы Different Class (1995) әнінен шығарылған жетекші сингл ретінде жарық көрді. Ән Ұлыбританиялық сингл чартында 2-орынға жетті, бритпоп қозғалысының маңызды туындысы және Pulp тобының визиттік карточкасына айналды. Бұл құбылыс "төмендеу" немесе "кластық туризм" деп аталады. "Ән бейнесінде актриса Сейди Фрост Джарвистің өткір тіліне қанағаттанбайтын жоғары сыныптан шыққан әйел рөлін сомдайды". 2012 жылы BBC Radio 5 Live арнасында өткен сұрақ-жауап сессиясында Кокер колледж кезінде бардағы қызбен әңгімелескенін айтты, себебі ол оған тартылған, бірақ оның кейбір мінездік ерекшеліктері оған ұнамады. Ол бір кезде қыздың "Хакниге көшіп, 'қарапайым халықтай' өмір сүргісі келетінін" айтқанын есіне алды. Кокер осы фразаны әннің бастапқы нүктесі ретінде пайдаланып, жағдайды драмалық эффект үшін өзгертіп көрсетті, мысалы, ән ішіндегі әйел кейіпкер "Мен сен сияқты қарапайым адамдармен ұйықтағым келеді" деп жариялайды (Кокер нақты өмірде оның керісінші, ол қызбен ұйықтағысы келген, ал ол оған қызығушылық танытпаған). Осы шабыттанған күйде, баяндаушы өзінің танысының "ешқашан қарапайым халық сияқты бола алмайтынын" түсіндіреді, себебі ол "қабырғаларында тарақандар жүретін" пәтер алса да, соңында "әкесіне қоңырау шалса, ол бәрін тоқтата алады", ал нағыз қарапайым халықтың тағдыры – "өз өмірінің көз алдынан жоғалып бара жатқанын қадағалау ғана". BBC Three телеарнасы түсірген деректі фильмде әнге шабыттанған әйел табылмады, Кокердің айтуынша, ол кез келген көркем өнер курсында болуы мүмкін еді, бірақ "скульптура" атауы жақсырақ естіледі. Әннің мәтіні, көбінесе поптың ішкі және эмоционалдық аспектілеріне ден қоятын Кокердің, Рассел Сениор сияқты топтың саяси көзқарастары бар мүшелеріне жауабы болды. Сонымен қатар, Кокер "төмендеу" танымал мәдениетте басым тақырыпқа айналып келе жатқанын сезінді, бұл синглдің асығыс шығарылуына себеп болды. Кокер: "Бұл ауада сезіліп тұр, мен сезінетін әлеуметтік voyeurism түрі, мысалы, Parklife немесе Natural Born Killers – онда асыл жабайылық туралы түсінік бар. Бірақ егер сіз тұрғын үйлерді араласаңыз, онда көп жауыздық және асылдық жоқ" деді. 2015 жылдың мамыр айында грек газеті Athens Voice әнге шабыттанған әйелдің Янис Варуфакистің, бұрынғы грек қаржы министрінің әйелі Данаэ Страту екенін болжады. Страту 1983-1988 жылдар аралығында Сент-Мартинде оқыды және грек бизнесменінің үлкен қызы. Грек газеті Ta Nea Стратумен байланысқа шығып, ол: "Менің ойымша, бұл ән кімге жазылғандығын тек Джарвис өзі ғана біледі!" деді, бірақ Лондонның Evening Standard газеті Варуфакиспен болған электрондық хат алмасуында бұл қауесеттің шындыққа жақын екенін хабарлады. Кипрлық грек Катерина Кана да сол кезде Сент-Мартинде оқыған, 2012 жылдан бері ән өзі туралы екенін мәлімдеді, бірақ Кокер бұл мәлімдемеге жауап берген жоқ.

Құрамы

Кокер бұл әуенді батыс Лондондағы Ноттинг-Хиллде орналасқан Music & Video Exchange дүкенінен сатып алған шағын Casiotone MT 500 клавиатурасында құрастырды. Ол мелодияны "бірқатар тартымды болғанымен, оған көп мән бермеді" дейді. Ол оны топтың басқа мүшелеріне репетиция кезінде орындағанда, көпшілігі әсерленбеді; Стив Маккей оның Эмерсон, Лейк және Палмердің 1977 жылғы "Fanfare for the Common Man" хит-синглін еске түсіргенін айтты. Клавиатурашы Кандида Дойл – бұл әуеннің потенциалын сезген топтың жалғыз мүшесі болды, ол: "Мен оны бірден керемет деп ойладым. Бәлкім, оның қарапайымдылығынан болса керек, сол кезде оның өте күшті ән екенін түйсіндім" деді. Содан кейін Кокер Лондондағы өмірінен шабыттанған әннің сөздерін жазды. Ән алғаш рет 1994 жылғы тамызда Рединг фестивалінде орындалды: Кокер әннің көп бөлігін топтың өнер көрсетуінен бір күн бұрын жазғанын, ал келесі күні сахнада сөздерді есте сақтауда қиындықтар туғанын айтты. Олар үлкен дыбыс беретін продюсерді іздеді. Тәжірибелі продюсер Крис Томас таңдалды және сингл Лондонның The Town House студиясында екі апта ішінде жазылды. Топ студиядағы барлық 48 тректі пайдаланды, оларды клавиатуралар және тіпті стилофон сияқты әртүрлі дыбыстармен толтырып, іздеген әнұранды дыбысты жасады. Томас топтың "үнемі жаңа нәрселер ойлап тапқанын, осында да, мұнда да эксперимент жасап жатқанын" еске алды. Синглдің ұзақтығы шамамен төрт минутты құрауы үшін "Көшеде жатқан иттің күйі сияқты" деп басталатын соңғы куплетер алынып тасталды, бірақ олар альбомдық нұсқасында бар. Олардың ішінде Кокердің қарқынды уақыттағы шешімі мен "қарапайым халықтың" өмірін сипаттаған кульминациялық сәттері де бар.

Қабылдау және мұра

"Common People" әні бритпоп дәуірінде өте танымал болды, көптеген сыншылар Кокердің мәтінін жоғары бағалады. Ән АҚШ музыка баспасөзінде де кең танылды. Billboard журналынан Ларри Флик былай деп жазды: "Common People" әнінің құрамында жұмсақ пернелік дыбыстар мен жарқын гитаралардың керемет үйлесімі бар. Бұған қоса, ән ақылға қонымды және әзіл-қалжыңға толы." Эндрю Мюллер Melody Maker журналында оны аптаның үздік әні деп атап, "бұл ән барлық жақсы сыныптық күрестерден шабыттанған қызғаныш пен текетірістің динамикасын өте шебер көрсетеді" деді. Melody Maker журналының тағы бір редакторы Саймон Рейнольдс: "Оның халыққа жақын сезімдері нақты сыныптық қақтығысқа негізделген. Бұл жекелеген оқиға, ән қорлық сезімін күйінде ұстайды және қуанышпен кек қайтаруға шақырады. Әннің атауы өзі де таң қалдырады, тіпті "қарапайым" сөзінің осындай снобистік мағынада қолданылуын ұмытып кеткенмін, Алан Беннеттің "Шекердегі кеспе" сияқты пьесаларында ғана кездеседі" деді. Music & Media: "Blur-дің "Girls & Boys" әні сияқты электро және инди гитара поп музыкасын ойнаған Pulp, Sex Pistols-тің "Anarchy in the UK" әнінің кіріспесімен Kim Wilde-дің "Kids in America" әніне жақындады" деп жазды. Music Week екі синглге 5 баллдан берді, бұл ән "Pulp-тың эпикалық ұзындығымен ерекшеленеді" деп қосты. NME журналынан Сильвия Паттерсон оны аптаның ең керемет синглі деп атап, "Бұл керемет поп идеясы, Джарвистің әзілге құштарлығы мен ән жазу шеберлігін көрсетеді және осы аптада Pulp-тың "Ибіліске деген жанашырлық" сияқты жарқырап тұр" деді. Spin журналынан Чарльз Аарон оны "Blur-ден ақылды және Elastica-дан айлакер" деп санады. Ол: "Pulp осы қызықты сыныптық жағдайды паш еткен бұл әнмен британдық хит-парадтарды бағындырды" деп жазды. Кейін ол осы әнді 1996 жылғы үздік синглдар тізімінде 2-орынға қойды. Бұл ән Pulp-тың ең танымал синглі болды және бастапқы шығарылымынан бері 16-дан астам жинақ альбомға енді. 2006 жылы BBC Three телеарнасында әннің жазылуы мен мәдени әсері туралы бір сағаттық деректі фильм көрсетілді. 2007 жылы NME журналы "Common People" әнін 50 ең үздік инди әндер тізімінде 3-орынға қойды. Rock: The Rough Guide әннің "Different Class" альбомында Кокердің "бритпоптың жұмысшы класын идеализациялаудан құтылғанын" (бұл ән "Britpop Now" телебағдарламасында орындалған) айтты және әнді альбомның басты туындысы және "90-шы жылдардың үздік әндерінің бірі" деп сипаттады. 2009 жылдың шілдесінде Triple J жүргізген сауалнамада Pulp-тың түпнұсқа әні 500 мыңнан астам дауыспен "Барлық уақыттағы ең үздік 100" тізімінде 81-орынды иеленді. 2010 жылдың қыркүйегінде Pitchfork "Common People" әнін 1990-шы жылдардың ең үздік 200 трегінің тізімінде 2-орынға қойды. 2014 жылдың сәуірінде BBC Radio 6 Music тыңдаушылары бритпоп дәуірінің басталғанына 20 жыл толуына орай өткізілген онлайн сауалнамада осы әнді сүйікті бритпоп әні деп таңдады. Диджей Стив Ламак: "Бұл бритпоптың ең маңызды жазбаларының бірі, өйткені ол сол кездегі мәнді өте жақсы бейнеледі" деді. 2014 жылы Paste журналы "Common People" әнін "50 ең үздік бритпоп әні" тізімінде 1-орынға қойды. 2015 жылы Rolling Stone оқырмандары осы әнді сауалнамада ең үздік бритпоп әні деп таныды. 2014 жылдың қазан айына дейін синглдің 430 000 данасы сатылған. 2021 жылы Rolling Stone журналының "Барлық уақыттағы ең үздік 500 ән" тізімінде 75-орынды иеленді. Vocoda миксі 2006 жылы қайта шығарылған "Different Class" альбомының 2 дискілік нұсқасында қолданылды.

Шығару тарихы

ӨңірДатаФорматы (лар)Жазу (лар) Сілтеме (Ref.)Біріккен Корольдік22 мамыр 1995CD1, кассетаIsland29 мамыр 1995CD2Жапония25 қараша 1995CDАмерика Құрама Штаттары26 наурыз 1996Қазіргі заманғы хит-радиоБіріккен Корольдік7 қазан 19967 дюймдік винил

Уильям Шатнердің қаптамасы

2004 жылы Бен Фолдс Уильям Шатнердің Has Been альбомы үшін "Common People" әнінің кавер-версиясын жасады, бұл әнді Ұлыбританиядан тыс көрермендерге жеткізді. Бұл нұсқа электронды пернетақтадағы бритпоп немесе диско дыбысымен басталады, бірақ тез барабан мен гитараға негіделген инди-рок стиліне ауысады. Шатнердің бұрынғы жұмыстары сыншылар тарапынан көп мазақталғандықтан, сыншылар Кокердің кластық туризмге қарсы айтқан сөздерін Шатнердің оқылуынан жағымды таң қалды. Фолдс Шатнердің дауысын әнші Джо Джексонның дауысымен күрт алмастырады, содан кейін оларды дуэт ретінде біріктіріп, "қарапайым халықпен бірге ән айтыңыз" деген жолға көптеген жас дауыстардан тұратын хор қосады, ол әннің соңғы кульминациясында Шатнер мен Джексонның дауыстарын толығымен ауыстырады. 2011 жылы Кокер кавер-версияны жоғары бағалады: "Мен бұл туралы қатты қуандым, өйткені мен бала кезімде үлкен Star Trek жанкүйері болдым, сондықтан капитан Кирк менің әнімді орындап тұр! Бұл керемет еді." Австралияның Triple J радиостанциясының тыңдаушылары жүргізген сауалнамада бұл кавер-версия 2004 жылғы ең үздік 100 ән ішінде 21-орынды иеленді. 2007 жылы Марго Саппингтон Has Been альбомындағы әндерге негізделген "Common People" атты балет қойды, оны Милуоки балеті орындады.

Басқа қаптамалар

2007 жылы импрессионист Рори Бремнер әннің нұсқасын орындады, оны Дэвид Кэмерон Channel 4 телеарнасының "Bremner, Bird and Fortune" бағдарламасында орындағандай етіп көрсетті. Американдық My Chemical Romance рок-тобы 2010-2011 жылдарғы "World Contamination Tour" турнесі барысында "Common People" әнін сахнада бірнеше рет орындады. Сұхбаттың бірінде әнші Жерард Уэй өсіп келе жатқан кезінде бұл ән өте маңызды болғанын, себебі ол "қарапайым адамдар туралы айтады" деп түсіндірді. Ұлыбританиялық dark wave тобы Libitina әнді "Gothic People" деп атап, гот субмәдениетінің стереотиптерін көрсететін сөздерін сәл өзгертті. 2019 жылдың ақпан айында Joe.ie жаңалықтар сайты әннің үлгісінен жасалған пародиялық нұсқасын жариялады, онда Brexit-ті қолдайтын британдық парламент депутаты Джейкоб Рис Могг "Мен қарапайым адамдармен ұйықтағым келеді" дегеннің орнына "Мен ортақ нарықтан шығуға асығам" деп айтады.