Кіріспе

Емдеу процесі – әлемнің көптеген елдеріндегі медбикелік практиканың негізгі бөлігі болып табылатын, өзгертілген ғылыми әдіс. Медбикелік практиканы алғаш рет 1958 жылы Ида Жан Орландо төрт кезеңді емдеу процесі ретінде сипаттады. Оны медбикелік теориялар немесе денсаулық сақтау информатикасымен шатастыруға болмайды. Диагностика кезеңі кейін қосылды. Емдеу процесі клиникалық ой-қабілетін пайдаланып, жеке түсіндіру мен зерттеу деректері арасындағы білімнің тепе-теңдігін қамтамасыз етеді, онда сыншыл ойлау клиенттің мәселесін және оны шешу жолын анықтауға көмектеседі. Медбикелік білім алудың әртүрлі жолдарын ұсынады. Медбикелік білім 1970 жылдан бері көп түрлілікті қабылдады. Кейбір авторлар ой картасын немесе дедуктивті ойлауды күтімді ұйымдастырудың мүмкін балама стратегиясы ретінде қарастырады. Тәжірибелі медбикелер үшін интуиция маңызды рөл атқарады.

Бағалау кезеңі

Медбике кездесу себебіне қарамастан, жеке адамның, отбасының немесе қоғамның қажеттіліктерін жан-жақты бағалауды аяқтайды. Медбике Маржори Гордонның функционалдық денсаулық үлгілері сияқты мейірбикелік аяны қолданып, субъективті және объективті деректерді жинақтайды.

Деректер жинау үлгілері

Медбикелік бағалаулар медбикелік диагнозды анықтау үшін бастапқы нүкте болып табылады. Пациенттің* проблемаларын, тәуекелдерін және денсаулығын жақсарту мақсатындағы нәтижелерді анықтау үшін тәжірибеде танылған медбикелік бағалау аясын қолдану өте маңызды. Гордонның функционалдық денсаулық үлгісі сияқты дәлелдерге негізделген медбикелік ая қолданылуы керек, бұл медбикелерге NANDA I медбикелік диагноздарын анықтауда көмектесетін бағалауларға бағыт беруге мүмкіндік береді. Медбикелік диагнозды дәл анықтау үшін, дәлелдерге негізделген тиімді бағалау аясы – үздік тәжірибе болып табылады.

Диагностикалау кезеңі

Медбикелік диагноздар – жеке адам, отбасы, топ немесе қоғамда болатын нақты немесе болжамды денсаулық проблемалары/өмірлік процестер туралы медбикенің клиникалық шешімі. Медбикелік диагноздың дұрыстығы, медбике пациенттің бағалау нәтижелерінде анықталған белгілері, себептік факторлары және/немесе тәуекел факторларын нақты анықтап, олардың арасындағы байланысты көрсете алғанда расталады. Бір пациентке бірнеше медбикелік диагноз қойылуы мүмкін.

Жоспарлау кезеңі

Клиентпен келісім бойынша медбике диагностикалық кезеңде анықталған әрбір мәселеге қарайды. Егер бірнеше мейірбикелік диагноз болса, медбике олардың ауырлығына және одан да ауыр зиян келтіру мүмкіндігіне қарай, қай диагнозға бірінші кезекте көңіл бөлетінін анықтайды. Стандартталған мейірбикелік диагноз үшін ең көп қолданылатын терминология – NANDA International ұйымы жасаған және жетілдірген, дәлелдерге негізделген терминология, ол ең көне және барлық стандартталған мейірбикелік тілдердің арасында ең көп зерттелгені. Әрбір мәселе үшін өлшенетін мақсат/нәтиже қойылады. Әрбір мақсат/нәтижеге жету үшін медбике, симптомдарға (анықтамалық белгілерге) ғана емес, себептік факторларға (этиологияларға) бағытталған мейірбикелік шараларды таңдайды. Күтілетін нәтижелерді формулирлеудің әдеттегі тәсілі – дәлелдерге негізделген Мейірбикелік Нәтижелер Классификациясын пайдалану, бұл терминологияның, анықтаманың және нәтижелерді өлшеудің біртектілігін арттыратын стандартталған тілді қолдануға мүмкіндік береді. Мейірбикелік Шаралар Классификациясында қолданылатын шаралар да стандартталған тілді пайдалануға мүмкіндік береді, бұл терминологияның, анықтаманың және мейірбикелік қызметті анықтау мүмкіндігінің біртектілігін жақсартады, сондай-ақ оны мейірбикелік жұмыс жүктемесімен және штаттық көрсеткіштермен байланыстыруға болады. Бұл кезеңнің нәтижесі – күтім жоспары.

Бағалау кезеңі

Медбике алдыңғы кезеңдерде анықталған мақсаттар мен нәтижелерге қарай үлгерісті бағалайды. Егер мақсатқа жетудегі үлгерім баяу болса немесе кері прогресс болса, медбике күтім жоспарын сәйкесінше өзгертуі тиіс. Керісінше, егер мақсатқа қол жеткізілсе, күтім тоқтатылуы мүмкін. Бұл кезеңде жаңа мәселелер анықталуы мүмкін, сондықтан процесс қайта басталады.

Өзгерістер мен құжаттама

PIE әдісі – іс-әрекеттерді, әсіресе мейірбикелік салада тіркеу жүйесі. Бұл атау PIE аббревиатурасынан туындаған, ол "Проблема, араласу, бағалау" дегенді білдіреді.