Кіріспе
Латын католик шіркеуінің юрисдикциясы АҚШ-тың Делавэр және Мэриленд штаттарында.
Уилмингтон епархиясы (Dioecesis Wilmingtoniensis) – Католик шіркеуінің АҚШ-тың шығысындағы Латын шіркеуінің шіркеу аумағы, яғни епархия. Епархияға Делавэр штатының барлық аумағы және Мэриленд штатының шығыс жағалау аймағы кіреді. 2021 жылдың 30 сәуірінде Папа Франциск епископ Уильям Малулидің отставкасын қабылдап, оның орнына Уильям Кенигті тағайындады.
1700 жылдан 1800 жылға дейін
Америка революциялық соғысынан бұрын және оның кезінде Америкадағы барлық британдық колониялардағы католиктер Англиядағы Лондон округінің апостольдық викариатының қарамағында болды. Делавэрдегі алғашқы католик миссиясын иезуит миссионерлері 1747 жылы қазіргі Блэкбердке жақын жерде құрды. 1783 жылы Америка революциясы аяқталғаннан кейін Папа Пий VI 1784 жылы бүкіл Америка Құрама Штаттарын қамтитын Америка Құрама Штаттарының апостольдық префектурасын құрды. Бес жыл өткен соң ол префектураны Балтимор епархиясына айналдырды. Қасиетті Марияның көтерілуі шіркеуі Делавэрдегі алғашқы католик шіркеуі болды, ол 1788 жылы White Clay Creek бойында салынды.
1800 жылдан 1868 жылға дейін
Патрик Кенни 1804 жылы Милл-Криктегі Коффи-Ран зираты орнында миссия құрды. Коффи Рун Миссиясы 1973 жылы тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізілді. 1808 жылы Папа Пий VII Балтимор архиепархиясынан Филадельфия епархиясын бөліп шығарды және бүкіл Делавэрді жаңа епархия құрамына қосты. Делавэр келесі 60 жыл бойы Филадельфия епархиясының бөлігі болып қала берді. Уилмингтондағы алғашқы католик шіркеуі 1816 жылы салынды. Ол ұлдарға арналған жетімдер үйі мен академия, қыздар академиясы және тағы екі шіркеу мектебін ашты. Уилмингтонда 18 жыл қызмет еткеннен кейін, 1886 жылы Бекер Папа Лео XIII тарапынан Саванна епархиясының епископы болып тағайындалды. Бекердің орнына 1886 жылы Лео XIII Балтимордан келген Альфред Кертис дін қызметкерін Уилмингтонның екінші епископы етіп тағайындады. Епископтық қызметін атқару кезінде Кертис афроамерикандық католиктерге қызмет ету үшін Джозефиттік әкелерді епархияға шақырды. Кертис сондай-ақ Уилмингтонда Сент-Джозеф шіркеуін, жетімдер үйін, шіркеу мектебін және афроамерикандық қауым үшін бөлек құрылған ғимараттарды салды. Кертис жылына екі рет кедейлерге көмектесу үшін және оларға тамақ жеткізу үшін аудандық қайырымдылық үйіне баратын. Ол қызметке келген кезде, Кертис епархиядағы барлық шіркеу мүліктері епископтың жеке атына тіркелгенін анықтады. Ол келесі бірнеше жылды барлық мүлікті епархияға заңды түрде беруге жұмсады. Сондай-ақ, ол епархия мен оның приходтарының үлкен қарызын өтеу жөніндегі жұмыстарға жетекшілік етті.
in 1808, Pope Pius VII erected the Diocese of Philadelphia out of the Archdiocese of Baltimore, placed all of Delaware into the new diocese. Delaware would remain part of the diocese of Philadelphia for the next 60 years. The first Catholic church in Wilmington was started in 1816. He established an orphanage and academy for boys, an academy for girls, and two additional parochial schools. After 18 years in Wilmington, Becker was appointed in 1886 by Pope Leo XIII as bishop of the Diocese of Savannah. To replace Becker, Leo XIII in 1886 appointed Reverend Alfred Curtis from Baltimore as the second bishop of Wilmington. During his tenure as bishop, Curtis introduced the Josephite Fathers into the diocese to minister to African American Catholics. Curtis also built St. Joseph Church in Wilmington, an orphanage, and a parochial school and segregated facilities for the African American congregation. Twice a year, Curtis would visit the county almshouse to minister to the poor and bring them food. When he took office, Curtis discovered that all the church property in the diocese was under the personal name of the bishop. He spent the next few years filing legal transfers of all the property to the diocese itself. He also led efforts to clear the sizable debt held by the diocese and its parishes.
1900 жылдан 1960 жылға дейін
Кертис 1896 жылы денсаулығының нашарлауына байланысты зейнетке шықты және Лео XIII оның орнына Чарльстон епархиясының монсеньоры Джон Монаганды тағайындады. Монаган епископ болған кезде епархияда 25 000 католик, 30 священник, 22 шіркеу және 18 миссия, 12 семинарист, сегіз діни қауым, үш академия, тоғыз приход шіркеу мектебі және үш жетім үй болды. 1958 жылы Папа Пий XII Балтиморлық Майкл Хайлді Вилмингтон епископына көмекші епископ ретінде тағайындады. Фицморис 1959 жылы өзінің жеке үйін Вилмингтондағы Сент-Эдмонд академиясын құру үшін сыйлады, ол оның құрметіне аталды.
1960 жылдан 1985 жылға дейін
Фицморис 1960 жылы Уилмингтон епископы лауазымынан кеткенде, Хайл автоматты түрде оның орнына келді. Ол басқаруының көп бөлігін Екінші Ватикан соборының реформаларын іске асыруға арнады, сонымен қатар, приход кеңестерін құруға және рухани бірлік қозғалысын қолдады. 2007 жылы Сальтарелли зейнетке шыққаннан кейін, Папа Бенедикт XVI Балтимордың көмекші епископы В. Фрэнсис Малоолиді оның орнына тағайындады. Малооли кейбір католик ақпарат құралдары тарапынан әйелдердің аборт жасату құқығына қатысты ұстанымы үшін сол кездегі вице-президент Джозеф Байденге қатысты қатысты қағидаларды сақтамағаны үшін сынға ілінді. 2009 жылы діни қызметкерлердің сексуалдық зорлық-зомбылық жасауына қатысты сот процестерінен туындаған қаржылық міндеттемелерге байланысты епархия 11-тарау бойынша банкроттыққа өтініш берді. Карли 1998 жылы қайтыс болды. 2011 жылы Карри және епархия 1,7 миллион долларға сот ісі бойынша келісімге келді. Сондай-ақ, 2008 жылдың тамызында Мэри Догерти епархияны сотқа беріп, 1966 жылы священник Леонард Дж. Маккивич оны зорлауға тырысқанын мәлімдеді. Оқиға Догерти сегізінші сыныпта оқып жүрген кезде Индиан Ривер Инлет жағажайында Католик жастар ұйымының шарасында болды. Басқа бір священник шабуылды көріп, Маккивичтің үстінен тартып алды. Бұл әрекет Маккивичтің бірнеше ай бойы оны зорлыққа дайындауының нәтижесі болды. Сот процесінде Маккивичтің тағы тоғыз құрбаны болғандығы да айтылды. Епархия 1987 жылы оны қызметтен шеттетуге мәжбүр болды. 2011 жылы банкрот соты епархияның банкроттығын реттеу жоспарын бекітті. Аталған жоспар бойынша 150 құрбан, соның ішінде Мэри Догерти де, әрқайсысына орташа есеппен 310 000 доллар, барлығы 77,425 миллион доллар алуға тиіс болды. Зорлық-зомбылық жасады деп айыпталған діни қызметкерлердің есімдері жарияланбады. 2017 жылы Netflix «The Keepers» атты деректі фильмін шығарды, ол Балтиморда 1969 жылы өлтірілген әпке Кэтрин Чесник ісін зерттейді. Деректі фильмде епископ Малооли 1994 жылы Чарльз Франц және оның анасы Дениз Францпен кездескендігі айтылады. Кездесуде олар Джозеф Маскеллдің, епархиялық священник, Чарльз Франц кәмелетке толмаған кезінде оған сексуалдық зорлық-зомбылық жасағаны туралы айыптауларын талқылады. Дениз Франц Малоолиге 1967 жылы Маскелл туралы архиепископқа хабарлағанын айтты. Деректі фильмде Малооли олардың хабарламасын ешқашан алмағанын мәлімдеді. Малоолидің ресми жауабында ол Францтарға архиепископтың Маскелл туралы 1967 жылғы есептің тізімінде жоқ екенін айтқандығын жеткізді. «The Keepers» сонымен қатар, Маскеллға қатысты сексуалдық зорлық-зомбылық туралы айыптауларды білген епархия оған 1968 жылдан 1975 жылға дейін Сетон-Кью католик мектебінде жұмыс істеуге рұқсат бергенін көрсетті, онда ол бірнеше ондаған балаға зорлық-зомбылық жасады. Өзінің мәлімдемесінде Малооли ол Маскеллға қатысты айыптауларды алғаш рет 1992 жылы естігенін, ол архиепископтың канцеляриясының басшысы болған кезде естігенін айтты. Сол кезде архиепископ Маскеллді қызметтен шеттетуге, емдеуге жіберуге және тергеу бастауға бұйрық берді. Маскеллке қатысты айыптаулар расталмағаннан кейін 1993 жылы ол қайтадан қызметке оралды. 1994 жылы Маскелл қайтадан қызметтен шеттетуге мәжбүр болды. Сол жылы ол Мэриленд штатында студентті зорлағаны үшін қылмыстық қудалаудан қашу үшін Ирландияға қашып кетті. 2019 жылдың шілдесінде епархия священник Уильям Дж. Портерді қоғамдық қызметтен шеттетуге шешім қабылдады. Портер 1981 жылы Нью-Касл қаласындағы Фатима шіркеуінде қызмет еткен кезде жасөспірімге сексуалдық зорлық-зомбылық жасады деген айыптауларға ұшырады. Делавэр штатының полициясы бұл айыптауларды тергеді, бірақ бұл оқиға бойынша қудалау мерзімі өткенін анықтады.
Жабық мектептер
Сент-Томас Мор дайындық мектебі – Магнолия