Кіріспе

Латын католик шіркеуінің АҚШ-тағы діни аумағы
Ұлыбританиядағы англикан шіркеуінің діни аумағы

Манчестер епархиясы (Diocesis Manchesteriensis) – АҚШ-тағы Нью-Гэмпшир штатының католик шіркеуі үшін Латын шіркеуінің діни аумағы, яки епархиясы. Бұл Бостон митрополиттік архиепископының шіркеулік провинциясындағы суфрагандық епархия. Манчестер епархиясының бас шіркеуі – Манчестердегі Әйін Жозеф соборы. Оның қасиетті покровительдері – Әйін Жозеф және Әйін Патрик.

Статистика

2018 жылы діноз 24 097 км² аумақта 322 258 католикке қызмет көрсетті. Онда 185 діни қызметкер (121 епархиялық, 38 діни, 26 сыртқы), 73 диакон, 314 діни қызметкер (15 бауыр, 299 әйел бауыр) және 14 семинарист болды. 1600 жылдардың соңында король Уильям соғысы кезінде француздың американдық одақтастары Нью-Гэмпшир провинциясындағы британдық елді мекендерден бірнеше әйелді тұтқынға алды. Кейіннен бұл әйелдер католицизмді қабылдады; олардың бірі Урсулиндер монастырына кіру үшін Жаңа Францияға барды. Рим папасы Пий VII 1808 жылдың 8 сәуірінде Бостон дінозын құрды, оның құрамына Нью-Гэмпшир де кірді. Нью-Гэмпширдегі алғашқы католик шіркеуі – Сент-Мэри 1823 жылы Клермонтта, екеуі де католицизмге ауысқан аңгликан діни қызметкерлерімен салынды. Нью-Гэмпширдегі алғашқы приход 1830 жылы Доверде құрылған Сент-Алоизиус болды. 1835 жылы штатта 387 католик, екі шіркеу және екі діни қызметкер бар екені анықталды. 19 ғасырда Нью-Гэмпширдің индустриализациясымен бірге көптеген католик ирланд және француз-канад иммигранттары осында қоныстанды. 1853 жылы Папа Пий IX Мэн штатында Портленд дінозын құрды, оның құрамына Нью-Гэмпшир де кірді. Брэдлидің қызмет ету кезеңінде католик халқының саны 45 000-нан 100 000-ға дейін, ал діни қызметкерлердің саны 40-тан 107-ге дейін өсті. Брэдли 1903 жылдың соңында қайтыс болғаннан кейін Папа Пий X Джон Деланиді Манчестердің екінші епископы етіп тағайындады. Алайда, 21 ай қызмет еткен соң, 1906 жылы қайтыс болды. Оның орнына 1907 жылы Пий X тағайындаған Жорж Гертин епископ болды. 1907-1926 жылдар аралығында Гертин дінозға он алты жаңа приход қосты; бесеуі француз тілінде, екеуі поляк тілінде сөйлейтін болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Гертин дінозға 15 000 долларлық соғыс облигациясын сатып алды; жеке қаражатын пайдаланып, соборлық приход мектебіндегі әрбір оқушыға 5 долларлық соғыс үнемдеу маркасын сатып алды. 1930 жылдың қыркүйегінде Гертин діноздағы католик ата-аналар балаларын католик мектептеріне жіберуі керек немесе кешірім алудан бас тартуы керек екенін жарлық етті. 1931 жылы Гертин қайтыс болғаннан кейін Папа Пий XI Бостон архиепископтығынан көмекші епископ Джон Петерсонды Манчестердің төртінші епископы етіп тағайындады. Діноздағы негізгі шиеленіс ирланд және француз-канад қауымдастықтары арасындағы этникалық қақтығыстардан туындады. Француз тілінде сөйлейтін Петерсон 1932 жылы Манчестердегі кешкі асқа жиналғандарға барлық діни және этникалық жеккөрушілікті айыптайтынын және жеккөрушілікке негізделген кез келген істі қолдамайтынын айтты. Ол өзінің сөзімен де, іс-әрекетімен де француз-канад католиктерінің сенімін жеңіп алды. Ривье колледжі қыздарға арналған колледжді 1933 жылы Нашуада Марияның таныстырылуының әпкелері құрды. 1934 жылы Ұлы депрессияның ортасында Петерсон діноз үшін үнемдеу шараларын енгізді. Приход мүшелерінің саны 50 000-ға, ал діни қызметкерлер мен діни қызметкерлердің саны 650-ден 1600-ға дейін өсті. Оның қызмет ету кезеңінде діноздағы католиктердің саны 43 000-ға, ал приходтардың саны 11-ге өсті; алайда апта сайынғы миссаға қатысу 70%-дан 50%-ға дейін төмендеді. Сондай-ақ, ол Бедфордтағы Магдалена колледжін және Мерримактағы Томас Мор либералды өнер колледжін құрды. 1989 жылы Папа Иоанн Павел II Спрингфилд архиепископтығының көмекші епискобы Лео Эдвард О'Нилді Гендронға көмекші епископ ретінде Манчестерде тағайындады.

1990 жылдан қазіргі уақытқа дейін

1990 жылы Гедрон зейнеткерлікке шыққаннан кейін О'Нил Манчестер епископы болып автоматты түрде тағайындалды. Өкіметтік мерзімінде О'Нил «Оданы жаңарту» атты бағдарлама арқылы Нью-Гэмпшир католиктері арасында ортақ көзқарас қалыптастыруға жұмыс істеді. Ол 1997 жылы қайтыс болды. 1998 жылы Иоанн Павел II Бостон архиепископиясының көмекші епископы Джон Маккормакты О'Нилдің орнына тағайындады. 2011 жылдың сәуір айында МакКормак Нью-Гэмпшир штатының бюджетіндегі кедейлерге әсер ететін қысқартуларды сынады. Жауап ретінде республикалық штат өкілі Д.Д. Беттенкорт МакКормакты «педофил және әйел сатушы» деп атады, оның ешкімді сынауға моральдық құқығы жоқ деді. Нью-Гэмпшир Республикалық партиясының төрағасы Джек Кимболл Беттенкорттың сөздерін дереу жоққа шығарды. МакКормак 2011 жылы зейнеткерлікке шыққаннан кейін, Папа Бенедикт XVI сол жылы Роквилл-Центр епархиясының көмекші епископы Питер Либаскиді Манчестер епископы етіп тағайындады. 2014 жылы Эдвард Арсенаулт 2000 жылдары католик ауруханасынан, қайтыс болған дін қызметкерінің мүлкінен және МакКормактан 300 000 доллар ұрлағанын мойындады. Арсенаулт ақшаны ер адаммен бірге саяхатқа жұмсады. Арсенаулт 2017 жылы Ватикан тарапынан діннен шеттетілді. 2023 жылғы мәліметтер бойынша Либаски қазіргі қызмет ететін епископ.