Кіріспе

Мидың париеталдық бөлігінің гирусы

Жоғарғы шеңбер гирусы – париеталдық бөліктің бір бөлігі. Мидың бұл аймағы Корбиниан Бродман жасаған ми картасы негізінде ми қабығындағы құрылымдарды анықтау үшін Бродманның 40-шы аймағы деп те аталады. Бұл аймақ тілдік қабылдау және өңдеу процесіне қатысады, ал ондағы зақымданулар рецептивті афазияға алып келуі мүмкін.

Маңызды функциялары

Супрамаргинальді гирус соматосенсорлық ассоциациялық қабықтың бөлігі болып табылады, ол тактильді сенсорлық деректерді түсіндіреді және кеңістік пен аяқ-қолдардың орналасуын қабылдаумен айналысады. Сондай-ақ, ол басқа адамдардың дене қалыбы мен қимыл-қозғалыстарын анықтауға қатысады, сондықтан ол айналық нейрондық жүйенің бір бөлігі болып табылады. Оң жарты шардың супрамаргинальді гирусы басқа адамдарға деген эмпатияны басқаруда орталық рөл атқарады. Бұл құрылым дұрыс жұмыс істемегенде немесе адамдар өте жылдам шешімдер қабылдауға мәжбүр болғанда, эмпатия қабілеті күрт төмендейді. Зерттеулер көрсеткендей, оң жақ супрамаргинальді гирустағы нейрондарды бұзу адамдардың эмоцияларын басқаларға проекциялауына себеп болады, бұл эмпатиялық қабілеттің жоғалуына әкеледі. Бұдан өзге, бұл бұзу адамдарды өзімшілдікке итермелейді, себебі олар айналасындағы адамдардың сезімдерін сезе алмайды. Денсау, оң қолды адамдардың сол және оң жақ супрамаргинальді гирустары фонологиялық сөздерді таңдағанда активті болады. Сол жарты шар зақымдалған адамдар оң жарты шар зақымдалғандарға қарағанда қиындықтарға тап болады, бұл тілде сол жарты шардың басымдығын көрсетеді.

Қоршаған құрылымдармен қарым-қатынасы

Супрамаргинальды гирус бұрышты гирусқа сәл алдында орналасқан, бұл екі құрылымға (төменгі париеталь бөлігін құрайтын) мидан соматосенсорлық, визуалды және естілу кірістерін қабылдайтын көп түрлі кешенді құруға мүмкіндік береді. Супрамаргинальды гирус тілдік тізбектің маңызды бөлігі деп есептелмесе де, ол бұрышты гируспен бірге сөздерді мағыналармен байланыстыруға көмектеседі. Бұл гирус сонымен қатар мидың ең айқын құрылымдарының бірі болып табылатын бүйірлік ойыспен арт жағынан шектеседі.