Кіріспе

Биші, әнші, актриса Гилда Грей (туған Марианна Михалска; 24 қазан 1901 – 22 желтоқсан 1959) – поляк-американдық биші және актриса. Ол 1920-жылдарда фильмдер мен театр өндірістерінде сәнге айналған "шимми" биін танымал етті.

Жас шағы мен "Шимми"

Өзінің мәлімдемесінде Гилда Грей 1901 жылы 24 қазанда Краковта (сол кезде Галисия Лодомерия, Австрия-Мажарстанның бөлігі, қазір Польшаның бір бөлігі) дүниеге келгенін айтқан. Ол Максимилиан (Макс) мен Ванда Михалскидің (құрметті аты Курас) асырап алған баласы болған. Дегенмен, оның туу туралы куәлігіне сәйкес, ол 1895 жылы 25 қазанда Жнин (Жнин округі, Куявия Померания воеводиясы) маңындағы Ридлево ауылында дүниеге келген. Максимилиан (Макс) және Ванда Михалски (құрметті аты Курас) оның биологиялық ата-анасы болған. 1903 жылы ол ата-анасымен бірге АҚШ-қа көшіп келді. Шимми биін американдық көрермендерге 1919 жылы Нью-Йоркте Грей таныстырған деген болғанымен, бұл термин бұрыннан кеңінен қолданылып жүрген және шимми бұрыннан белгілі би қимылы болған. Грей оны өзіне қабылдап алды, ол қайын атасының Cudahy салонында билегенде, "күлтегін шайқап" жатқанда кездейсоқ түрде ойлап тапқанын айтты. Грей шымми биінің шығу тегін американдық үндістерге байланыстырды. 1919 жылғы 8 шілдеде жарық көрген Variety журналындағы сұхбатта ол осылай мәлімдеген. Мақалада ол сол кезде серіктесі Милдред Вернонмен бірге Рейзенвеберде жұмыс істегені айтылған. Грей 1919 жылғы Gaieties-те өнер көрсетуге келісімшартқа қол қойған кезде биді сипаттап: "Түпнұсқа шимми биі Нью-Йоркте дұрыс таныстырылмаған. Мен білемін, себебі мен үндістердің би ерекшеліктерін ұзақ уақыт бойы зерттедім және олар шынымен "Шима Шива" деп аталатын шимми биіне жауапты. Бұл биді осы биші де, содан кейін басқа да бишілер де өз нұсқасын "түпнұсқа" деп жариялап, үнемі күш-жігер жұмсады. Американдық үндістер ойлап тапқан шимми биі дұрыс орындалса, одан да көп танымалдыққа ие болар еді, күмән жоқ".

Мансап

Оның өркендеп келе жатқан мансабын жалғастыруға деген ниеті (біраз уақыт бойы ол Мэри Грей деген кәсіби есімді қолданды) және күйеуімен қарым-қатынасының нашарлауы оны Чикагоға көшуге итермеледі, онда талантты агент Фрэнк Вестфаль оны байқап, Нью-Йоркке алып барып, әйелі, әнші Софи Таккермен таныстырды. Таккер оны өзінің атын Гилдаға өзгертуге ықпал етті. 1928 жылы ол Арнольд Беннеттің 1929 жылы жазған «Пикадилли» үнсіз фильмінде түсу үшін Англияға барды, ол Америка Құрама Штаттарында қосымша дыбыс және эффектілермен көрсетілді. 1929 жылдың 15 шілдесінде «Нью-Йорк Таймс» газетінің сыншысы Мордаунт Холл оның ойынын жоғары бағалап, былай деді: «Грей ханым актриса ретінде қайта жаңғырылып, көзге түскендей. Ұзақ уақыт бойы ол «шимми» биінің шебері ретінде танымал болды, бірақ «Пикадиллиде» актерлік өнер оған ерікті екенін көрсетті. Көрінетін болжамшы өз жерінде құрметке ие емес, Грей ханым мүмкіндік алу үшін ағылшын студиясына қашуға мәжбүр болды». Ол қайтадан мансабын жаңғыртуға тырысты, бірақ нашар денсаулығы оның жұлдыздық мәртебесін қайтаруына кедергі келтірді. 1931 жылы ол жүрек талмасынан зардап шекті. 1932 жылы Грей әнші Арт Джарреттке үйленеceğini жариялады, бірақ неке куәлігін тіркеу мен рәсім арасындағы бес күндік мерзімді қысқарту мүмкін болмағандықтан, олардың үйлену жоспарларынан бас тартты. 1933 жылдың 23 мамырында ол Венесуэланың дипломаты Гектор Брисеньо де Сааға тұрмысқа шықты. Екі жылдан кейін олар ажырасып, 1938 жылы ресми түрде ажырасты.

Польша патриоты

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Грей Польшаға көмектесті, соның ішінде қаржы жинады. 1953 жылы Ральф Эдвардс оның өмір тарихын "Бұл сіздің өміріңіз" телешоуында көрсетті. Ол оның Суық соғыс дәуірінде алты поляк азаматын Америкаға әкелудегі батылдығын бейнеледі. Грей сондай-ақ олардың біліміне қаржылық қолдау көрсетті. Польша оны "отандастары мен еліне деген қызығушылығы мен көмегі үшін" марапаттады.

Өлім

1959 жылдың 22 желтоқсанында Голливудтағы достарының үйінде күдікті жүрек талмасынан 58 жасында қайтыс болды.