Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық генерал және суландыру инженері (1803–1899)
British general and irrigation engineer (1803–1899)
Генерал сэр Артур Томас Коттон (15 мамыр 1803 – 24 шілде 1899) – британдық армия офицері және Мадрас президенттігінде жұмыс істеген суландыру инженері. Коттон өмірін Британдық Үндістанның бүкіл аумағында суару және кеме жүзу арналарын салуға арнады. Ол Доулесварам бөгетін (Раджамундри), Пракасам бөгетін және Курнул-Куддаппа каналын (К.К. каналы) салған арқасында көптеген адамға көмектесті. Оның арманы толыққан толық жүзеге аспаса да, Андхра-Прадеш және Тамил Надудың бір бөлігінде оның еңбегі үшін оны әлі де құрметпен еске алады. Оның құрметіне Андхра-Прадеш штатының Раджамандраварам қаласында Сэр Артур Коттон мұражайы салынды. Мұражайда шамамен жүз сурет және 1847 жылдан 1852 жылға дейін Андхра-Прадеш штатында бөгет құрылысында қолданылған 15 машина құралы сақталған. Ол Елизавета Хоуп евангелисінің әкесі болды.
General Sir Arthur Thomas Cotton (15 May 1803 – 24 July 1899) was a British army officer and irrigation engineer who worked in the Madras Presidency. Cotton devoted his life to the construction of irrigation and navigation canals throughout British India. He helped many people by building the Dowleswaram Barrage (Rajahmundry), the Prakasam Barrage, and the Kurnool Cuddappah Canal (K. C. Canal). His dream was only partially realised, but he is still honoured in Andhra Pradesh and parts of Tamil Nadu for his efforts. The Sir Arthur Cotton Museum has been built in his honour in Rajamahendravaram, Andhra Pradesh. The museum holds approximately one hundred images and 15 machine tools that Cotton used when constructing the barrage in Andhra Pradesh from 1847 to 1852. He was the father of the evangelist Elizabeth Hope.
Өмірбаян
Артур Коттон 1803 жылғы 15 мамырда Комбермерде дүниеге келді. Ол Генри Калвли Коттонның он бірінші ұлы, атақты фельдмаршал Лорд Комбермердің інісі және он бір бауырдың бірі. 1818 жылы 15 жасында ол Суррейдегі Аддискомбедегі Шығыс Үндістан компаниясының әскери семинариясына курсант болып түсті. 1819 жылғы желтоқсанда ол бітірді және Мадрас инженерлік тобына екінші лейтенант болып тағайындалды. 1819 жылы Мадрас инженерлеріне кірді және Бірінші Бірма соғысында қатысты. Ол 1820 жылғы қаңтарда Солтүстік Уэльстегі Бангордағы Ординарлық зерттеулермен мансабын бастады, онда ол есептері үшін мақталып, жоғары бағаланды. 1821 жылы ол Үндістанға қызметке жіберілді, бастапқыда Мадрастағы бас инженерге бекітілді. Кейіннен ол Танк бөлімінің инженер-механігінің көмекшісі болып тағайындалды. Коттон Үндістан мен Цейлон арасындағы Памбан өткелінің теңіз зерттеуін жүргізді. 1828 жылы капитандыққа көтеріліп, Каувери жобасын зерттеуге жауапты болды. Ол Калланай бөгетіндегі шөгінді топырақты алып тастау жұмыстарын бастады және бөгеттің моделін жасап, Тиручирапалли маңындағы Муккомбуде Каверидегі Жоғарғы бөгетті салды. Ол Анайқарайдағы Төменгі Анайкут бөгетін салдырды. Бұл жобалардың табысы Годавари және Кришна өзендеріндегі маңызды жобаларға жол ашты. Коттон Калланай бөгеті мен оның негізін талдау арқылы оның тобы құмды төсекке негіз қалай салуды үйренгенін еске алды. 1844 жылы Коттон "аникут" (суармалы жерді сақтау және реттеу үшін өзенге салынған бөгет) салуды ұсынды және Вишахапатнам портының жоспарын дайындады. 1847 жылы Годавари аникутының құрылысы басталды. 1848 жылы денсаулығы нашарлағандықтан Австралияға кетіп, капитан Оррға міндетін тапсырды. 1850 жылы ол Үндістанға оралып, полковник шеніне көтерілді. Ол 1852 жылы Раджамундридағы Годавари өзеніндегі ұлы жобаны аяқтауға қол жеткізді. Годавари аникутын аяқтағаннан кейін Коттон Кришна өзеніндегі су құбырының құрылысына көшті. Жоба 1851 жылы мақұлданды және 1855 жылы аяқталды. Кришна және Годавари аникуттарын аяқтағаннан кейін Коттон Кришна және Годавари өзендерінің суын сақтауды көздеді. 1858 жылы Коттон Үндістанның барлық ірі өзендерін байланыстыру және каналдар мен өзендерді біріктіру сияқты одан да амбициялы ұсыныстар жасады. Ол Одишадағы құрғақшылықтан сақтану шараларын ұсынды. Артур Коттон 1860 жылы қызметтен зейнеткерлікке шығып, Үндістаннан кетті. 1861 жылы ол рыцарь атағын алды. Ол 1862 және 1863 жылдары Үндістанға барып, өзен аңғарының кейбір жобаларына кеңес берді. Оның Үндістандағы еңбегі жоғары бағаланып, 1877 жылы KCSI (Knight Commander of the Order of the Star of India) орденімен марапатталды. Ол Конасема деп аталатын жерді суландыруға қосқан үлесі үшін Андхра-Прадеш штатында кеңінен құрметке ие болды. Коттон 1899 жылғы 24 шілдеде қайтыс болды.
Arthur Cotton was born on 15May 1803 at Combermere, the tenth son of Henry Calvely Cotton, uncle of the noted Field Marshal Lord Combermere, and one of eleven brothers. In 1818, aged 15, he became a cadet at the East India Company's military seminary at Addiscombe, Surrey. He passed out in December 1819 and was commissioned Second Lieutenant in the Madras Engineer Group. He entered the Madras Engineers in 1819 and fought in the First Burmese War. He started his career with the Ordnance Survey at Bangor, North Wales, in January 1820, where he was praised for his reports. In 1821 he was appointed for service in India, where he was initially attached to the Chief Engineer to Madras. He was later appointed as an Assistant Engineer to Superintending Engineer of the Tank Department. Cotton conducted a marine survey of the Pamban passage between India and Ceylon. He was promoted to the rank of captain in 1828, and was put in charge of investigation for the Cauveri Scheme. He started working to remove the soil settling in Kallanai Dam and with the model of the dam he built the Upper Dam in Kaveri in Mukkombu, near Tiruchirapalli. He constructed the Lower Anaicut Dam in Anaikarai. The success of these projects paved the way for further important projects on the Godavari and Krishna Rivers. Cotton recalled how, from analysing the Kallanai Dam and its foundations, his group learned how to construct foundations in a sandbed. In 1844, Cotton recommended the construction of an "anicut" (a dam made in a stream for maintaining and regulating irrigation) and prepared plans for Visakhapatnam port. In 1847, the work on the Godavari anicut was started. In 1848 he proceeded to Australia due to ill health and handed over the charge to Captain Orr. In 1850 he returned to India and was promoted to the rank of colonel. He succeeded in completing the magnificent project on the Godavari river at Rajahmundry in 1852. After completing the Godavari anicut Cotton shifted his attention to the construction of the aqueduct on Krishna River. The project was sanctioned in 1851 and completed by 1855. After completing the Krishna and Godavari anicuts, Cotton envisaged the storage of the Krishna and Godavari river waters. In 1858, Cotton came up with even more ambitious proposals such as connecting all major rivers of India, and interlinking of canals and rivers. He suggested drought relief measures for Odisha. Arthur Cotton retired from service in 1860 and left India. He was knighted in 1861. He visited India in 1862 and 1863 and offered advice on some river valley projects. His work in India was much appreciated and he was honoured with KCSI (Knight Commander of the Order of the Star of India) in 1877. He became a much revered figure in the state of Andhra Pradesh for his contribution in irrigating the area of land also known as Konaseema. Cotton died on 24 July 1899.
Үндістандағы мұра
Котонның еңбегін құрметтеу үшін Годавари өзені арқылы, аникуттан жоғары орналасқан жаңа бөгет оның атымен аталып, 1982 жылы Үндістанның премьер-министрі Индира Гандидің қатысуымен елге тапсырылды. Ол Годавари ауданында Андхра-Прадештің "күріш алаңына" айналуына қосқан үлесі үшін құрметке ие. Ол Годавари ауданының "Дельта архитектор" атымен танымал, себебі ол суармалы жерлерді дамыту саласындағы алғашқы инженерлердің бірі болды. 2015 жылы өткен Годавари Маха Пушкарам фестивалінде Артур Котонға құрмет көрсетілді, ал Паллаколлудың депутаты Ниммала Рама Найду индуисттік дәстүр бойынша пинда шарапатын жасады. Артур Котонның ескерткіші Хайдарабадтағы Танк Бунд жолында біріккен Андхра штатының басқа да қаһармандарының ескерткіштерімен бірге орнатылды.
In recognition of Cotton's contributions, a new barrage constructed across the Godavari river, upstream of the anicut, was named after him, and dedicated to the nation by the Prime Minister of India, Indira Gandhi in 1982. He is revered in the Godavari District for making it the "rice bowl" of Andhra Pradesh. He is known as the "Delta Architect" of the Godavari District because of his pioneering work in irrigation engineering. During the Godavari Maha Pushkaram festival of 2015, homages were paid to Arthur Cotton, with Nimmala Rama Naidu, the MLA of Pallakollu, offering pinda as per Hindu ancestral rites. A statue of Arthur Cotton has been installed on Tank Bund Road in Hyderabad, along with statues of other heroes of the united Andhra state.