Кіріспе
Американдық бизнесмен және антикоммунистік қастандық теориясының жақтаушысы (1899–1985)
Роберт Генри Уинборн Уэлч-младший (1 желтоқсан 1899 – 6 қаңтар 1985) – американдық бизнесмен, саяси ұйымдастырушы және қастандық теориясының жақтаушысы. Ол тәтті өнімдер бизнесінен зейнетке шыққаннан кейін байлыққа ие болды және осы байлығын антикоммунистік істерді қолдауға жұмсады. 1958 жылы ол америкалық оңшыл саяси ұйым – Джон Бирч қоғамын (JBS) құрды және өліміне дейін оны қатаң бақылады. Ол өте даулы тұлға болды және либералдар, сондай-ақ Уильям Ф. Бакли-младший сияқты кейбір консерваторлар тарапынан сынға ұшырады, бірақ бұл 1950 жылдары Баклидің «National Review» журналына ерте донор болғаннан кейін ғана болды.
Ерте өмір
Уэлч Солтүстік Каролина штатының Чован округінде Лина Верона (құрметті әкесі Джеймс) мен Роберт Генри Уинборн Уэлч ағаның ұлы болып дүниеге келді. Бала кезінде ол өте қабілетті деп есептелді және алғашқы білімін анасынан, мектеп мұғалімінен үйде алды. Оның балалық шағы Солтүстік Каролина штатының Стоктон қаласында өтті. Уэлч он жасында орта мектепке түсіп, он екі жасында Чапел-Хиллдегі Солтүстік Каролина университетіне қабылданды – ол оқу орнына ең жас студент болып ішкірді. Ол фундаменталист баптист болды және өзінің мойындауынша, әріптестерін өз дініне көндіруге тырысқанда "шыдамсыз" болды. Уэлч АҚШ Әскери-теңіз академиясы мен Гарвард құқық мектебінде оқыды, бірақ екі оқу орнын да бітірген жоқ.
As a child, he was considered gifted and received his early education at home from his mother, a school teacher. His boyhood home was in Stockton, North Carolina. Welch enrolled in high school at the age of ten and was admitted to the University of North Carolina at Chapel Hill at the age of twelve, the youngest student ever to enroll there. He was a fundamentalist Baptist and, by his own admission, was "insufferable" in his attempts to convert his fellow students. Welch attended the United States Naval Academy and Harvard Law School but did not graduate from either institution.
Іскерлік мансап
Уэлч Бруклинде, Нью-Йоркте "Оксфорд кондитерлік компаниясын" құрды, ол ағасы Джеймсті көмекші ретінде жұмысқа алғанға дейін бір адамдық кәсіпорын болды. Джеймс Уэлч 1925 жылы өз кондитерлік компаниясын құру үшін кетіп қалды. "Оксфорд кондитерлік компаниясы" Ұлы депрессия кезінде жабылды, бірақ оның ағасының компаниясы, "Джеймс О. Уэлч компаниясы" сақталып қалды, және Уэлч ағасының жұмысына орналасты. Компания карамельден жасалған қантты таяқшаларды шығара бастады, олар "Sugar Daddies" деп аталды, ал Уэлч "Sugar Babies", "Junior Mints" және "Pom Poms" сияқты басқа да тәттілерді ойлап тапты. 1956 жылы Уэлч бай адам болып зейнетке шықты.
Ертедегі саяси белсенділігі
Уэлч жасөспірім кезінен коммунизмге қарсы болды. Ол көптеген адамдар мен ұйымдардың халықаралық коммунистік қастандыққа қатысқандығына сенетін, қастандық теорияларының жақтаушысы еді. Оның сөзімен айтқанда, американ халқы төрт топтан тұрады: «коммунистер, коммунистердің алданып қалғандары немесе оларға көңіл білдіретіндер, коммунистік қауіпті әлі сезініп үлкермегендер және білімсіздер». Уэлч «Америка үшін бірінші» комитетін, 1940 жылы Роберт Тафттың президенттікке кандидаттығын қолдады және классикалық либералдық идеалдарды жақтады. Конфет бизнесінен табысқа жеткен Уэлч Бостон және Кембридж қалаларындағы (Массачусетс штаты) сауда палатасының директоры, сондай-ақ АҚШ Сауда палатасының ұлттық кеңесшісі болды. Ол сонымен қатар жергілікті банк директоры және өзі тұратын Массачусетс штатының Белмонт қаласындағы мектеп басқармасының мүшесі болды. Уэлч Массачусетс штатындағы Республикалық партияның шенеунігі болды және 1950 жылы штаттың вице-губернаторы лауазымына алғашқы сайлауда қатысып, жеңіліске ұшырады. Ол Ұлттық өндірушілер қауымдастығының директорлар кеңесіне кірді, сондай-ақ оның аймақтық вице-президенті және білім комитетінің төрағасы қызметін атқарды. Он бір адамнан бастап, Уэлч мүшелік санын едәуір арттырды, кірістерді қатаң бақылауға алды және бірнеше басылым құрды. Ұйымның өркендеген кезеңінде 100 000 мүшесі бар екені мәлімделді. Уэлч сырттан келген адамдарға сенбеді және басқа топтармен (оның ішінде антикоммунистермен) одақтасуға ниеттемеді. Ол 1958 жылы күрделі ұйымдық инфрақұрылымды жасады, ол оған бөлімшелерді қатаң бақылауда ұстауға мүмкіндік берді. Рик Перлштейннің айтуынша, 1960 жылдары ұйымның басты қызметі «Уэлчтің фильмін көру үшін ай сайын жиналатын жиналыстар, содан кейін үкімет шенеуніктеріне коммунистік қауіпке байланысты нақты саясатты көрсететін хаттар немесе карточкалар жазудан» тұрды. 1962 жылы Уильям Ф. Бакли кішігірім журналы «National Review»-де Уэлчті ақылдан асып кеткен қастандық теорияларын таратумен айыптады. Бакли Қоғам мүшелеріне тікелей шабуыл жасамаса да, оның даулы көзқарастары бүкіл консервативті қозғалыстың беделін түсірмеу үшін Уэлчке қарсы күшін жұмсады. Бакли мен Уэлчтің шетелдік саясаттағы көзқарастарының өзгешелігі де олардың ажырасуына себеп болды. Ескі, Тафтиялық консерватизм дәстүрінде болған Уэлч НАТО мен Біріккен Ұлттар Ұйымы арқылы «бекініс Америкасы» сыртқы саясатын жақтады. Осы себепті Уэлч коммунизмге қарсы күшті ұстанымды екіпартиялық Суық соғыстағы қарулы интернационализмге қарсылықпен біріктірді. 1965 жылдан бастап ол АҚШ-тың Вьетнам соғысындағы рөлінің күшеюіне қарсы болды. Баклидің пікірінше, Уэлчтің АҚШ-тың саяси және әскери жетекшілігін қолдауы жеткіліксіз болды. Уэлч Қоғамның ай сайын жарияланатын «American Opinion» журналының және апта сайын жарияланатын «The Review of the News» журналының редакторы және баспагері болды, ол 1971 жылы тағы бір консервативті белсенді Дэн Смуттың жазбаларын қамтыды. Ол сондай-ақ «Сатуға жол» (1941), «Құдай бізді кешірсін» (1951), «Саясаткер» (Эйзенхауэр туралы) және «Джон Бирчтің өмірі» (1954) кітаптарын жазды. Оның эсселері жинағы «Жаңа американизм» кітабына енді, кейіннен ол «Жаңа америка» журналының негізі болды. 1960 жылдары Уэлч коммунистердің өзі оның көріп отырған қастандықтың ең жоғарғы деңгейі емес екеніне сене бастады және коммунизм – бұл иллюминаттарда тамырланған Бас қастандықтың жасырындығы ғана деп айта бастады; «Уақыт шындығы» эссесі осыған мысал. Ол қастандық жасаушыларды «Инсайдерлер» деп атады, оларды негізінен Ротшильдтер мен Рокфеллерлер сияқты халықаралық қаржы және бизнес отбасыларында, сондай-ақ Билдербергтер, Сыртқы қатынастар кеңесі және Үшжақты комиссия сияқты ұйымдарда көреді. Оның қастандық теорияларының нәтижесінде Джон Бирч қоғамы «радикалды оң» терминімен теңестірілді. 1983 жылы Уэлч Джон Бирч қоғамының президенті лауазымынан кетті. Оның орнына конгрессмен Ларри Макдональд келді, ол бірнеше айдан кейін ол отырған ұшақ Кеңес Одағының зымырандарымен атып түсірілген кезде қаза тапты.
"Велч" саясаткер
Джон Бирч қоғамына қатысты республикашылдардың сын-пікірлері, Уэлч 1954 жылы президент Дуайт Д. Эйзенхауэрді "коммунистік қастандықтың саналы, адал өкілі" деп атаған хатты таратқаннан кейін күшейді. Уэлч 1956 жылы жазылған және JBS емес, оның жеке басылымы ретінде 1963 жылы Уэлч үшін жарық көрген "Саясаткер" атты кітабында одан да әрі барып, бұл оның жеке "фактілерді зерттеу" миссиясы болды және ол JBS материалдарының немесе ресми нанымдарының бөлігі емес еді. Уэлч президент Франклин Д. Рузвельттің Пёрл-Харборға жапондық шабуыл туралы бұрыннан білгенін, бірақ АҚШ-ты соғысқа тарту мақсатымен ештеңе айтпағанын мәлімдеді. Бұл кітап 1960 жылдары автордың Эйзенхауэрді коммунист деп атауға шынымен ниеттенгені ме, жоқ па деген кең пікірталас тудырды. Уэлчтің досы Г. Эдвард Гриффин оның коммунист емес, коллективист дегенін айтады. Бұл айыптаудың сенсациялық сипаты көптеген консерваторлар мен республикашылдарды осы ұйымнан алшақтатуға әкелді.
Саяси көзқарастар
Уэлч президенттер Трумэн мен Эйзенхауэрді коммунистік көзқарастармен және мүмкін кеңестік ықпал етуші агенттер ретінде айыптады. Ол Эйзенхауэрді «коммунистік қастандықтардың саналы, адал агенті» деп айыптады, ал Эйзенхауэрдің ағасы Милтон президенттен коммунистік аппаратта жоғары тұрған адам болды деді. Президент Эйзенхауэр Велчтің талаптарына ешқашан жазбаша жауап берген жоқ. Принстон университетінің тарихшысы Шон Виленцтің сөзіне сүйенсек, «Уэлч қайда қараса да, коммунистік күштердің Американың экономикалық және сыртқы саясатын тоталитаризмнің пайдасына манипуляциялағанын көрді. Бірақ ол АҚШ-та бұзғылықтың большевик революциясынан бірнеше жыл бұрын басталғанына сенді. Қазіргі либерализм мен тоталитаризмді шатастырып, Уэлч үкіметті «әрқашан және сөзсіз жеке адамның бостандығының жауы» деп сипаттады. Ол әлеуметтік және экономикалық кемшіліктерді жою үшін федералды үкіметтің рөлін кеңейткен Прогрессивті дәуірді тарихымыздағы ең ауыр кезең деп атады, ал Вудро Вильсон «осы ұлтты тоталитаризмге қазіргі жолына ең көп бастаған адам» болды. 1960 жылдары Уэлч тіпті коммунистік қозғалыстың «жалпы қастандықтың құралы» ғана екеніне көз жеткізді. Оның айтуынша, бұл шеберлік қастандықтың алғашқылары ежелгі Спартада болған, ал ол 18 ғасырда Баварияның Иллюминаттарының «біркелкі шайтандық сенімдері мен бағдарламаларында» толыққанды өмірге келді. «Ішкі шеңбердегілер» деп атаған адамдар басқаратын бұл қастандық негізінен Ротшильдтер мен Рокфеллерлер сияқты халықаралық қаржыгерлер отбасыларында, Федералдық резерв жүйесі мен Ішкі кірістер қызметі сияқты мемлекеттік органдарда, сондай-ақ Билдерберг тобы, Сыртқы қатынастар кеңесі және Үшжақты комиссия сияқты үкіметтік емес ұйымдарда жайғасқан.
Жеке өмір
Уэлч Мариан Проберт Уэлчке үйленген және екі ұлы болды. Ол 1985 жылдың 6 қаңтарында қайтыс болды.
Шығармалары
Құдай бізді кешірсін: Генерал Макартурдың 1952 жылы қызметтен босатылуының тарихи аясын баяндайтын атақты хат. Генри Регнери компаниясы. Құдай бізді қайтадан кешірсін! (1952). Белмонт, Массачусетс штаты: Белмонт баспасы. Джон Берч қоғамының көк кітабы (1959). Белмонт, Массачусетс штаты: Батыс аралдары. Толық мәтін. Джон Бирчтің өмірі: Бір американдық баланың оқиғасындағы және оның заманының сынағы (1960). Белмонт, Массачусетс штаты: Батыс аралдары. "Саясаткер: Дуайт Дейвид Эйзенхауэрді президенттікке жеткізген саяси күштерге шолу". Апплтон, Висконсин штаты: Роберт Уэлч университетінің баспасы (1963). Жаңа америкалық идеология: және басқа да лекциялар мен эсселер (1966). Белмонт, Массачусетс штаты: Батыс аралдары. "Білім берудің романтикасы" (1973). Бостон: Батыс аралдары. .