SpiceJet: Үндістанның төмен бағалы әуежол компаниясы

Кіріспе

Үндістанның бюджеттік әуе компаниясы, Үндістанның әуе компаниясы.

SpiceJet – штаб-пәтері Харьяна штатының Гургаон қаласында орналасқан үндістандық бюджеттік әуе компаниясы. 2023 жылдың қараша айына дейін ол ішкі бағыттармен тасылған жолаушылар саны бойынша Үндістандағы төртінші ірі әуе компания болып табылады, нарық үлесі 6,2%-ды құрайды және Дели мен Хайдарабадтағы базаларынан 73 бағытқа, оның ішінде 60 ішкі және 13 халықаралық бағытқа рейстер ұйымдастырады. 1994 жылы ModiLuft әуе такси қызметі ретінде құрылған компания 2004 жылы үнді кәсіпкері Ажай Сингх сатып алып, SpiceJet деп атауын өзгертті. Әуе компаниясының алғашқы рейсі 2005 жылдың мамыр айында орындалды. Үндістандық медиа магнаты Каланидхи Маран 2010 жылдың маусым айында Sun Group арқылы SpiceJet-тің бақылау пакетін сатып алды, ол 2015 жылдың қаңтар айында Ажай Сингхке қайта сатылды. Әуе компаниясы Boeing 737 және Bombardier Dash 8 ұшақтарынан тұратын флотқа ие.

1984-1996: МодиАвиа дәуірі

SpiceJet компаниясының тарихы 1984 жылдың наурыз айына дейін жетеді, ол кезде үндістандық өнеркәсіпші С. К. Моди жеке әуе такси қызметтерін ұсыну үшін компанияны құрды. 1993 жылдың 17 ақпанында компания MG Express деп аталды және неміс әуе тасымалдаушысы Lufthansaмен техникалық серіктестікке кірісті. Авиакомпания 1996 жылы қызметін тоқтатқанға дейін Modiluft деген атпен жолаушылар мен жүк тасымалдау қызметтерін ұсынды. SpiceJet 2005 жылдың 18 мамырында брондауды ашты және 2005 жылдың 24 мамырында Дели мен Мумбай қалалары арасында алғашқы рейсін орындады. 2008 жылдың шілдесіне қарай ол Air Deccan және IndiGo компанияларынан кейін нарық үлесі бойынша Үндістандағы үшінші ірі бюджеттік авиакомпания болды. Үндістандық медиа магнаты Каланидхи Маран 2010 жылдың маусым айында Sun Group арқылы SpiceJet акцияларының 37,7%-ын сатып алды. Авиакомпания 2010 жылдың шілде айында 30 Boeing 737-8 ұшағын және 2010 жылдың желтоқсан айында 15 Bombardier Q4 Dash ұшағын тапсырыс берді. 2012 жылы әлемдік мұнай бағасының өсуіне байланысты SpiceJet компаниясы үлкен шығынға ұшырады. 2012 жылдың 9 қаңтарында Азаматтық авиация бас басқармасы Үндістандағы бірнеше авиакомпаниялардың, соның ішінде SpiceJet-тің, ұшу операцияларының сапасын қамтамасыз ету үшін қажетті деректерді сақтамағанын хабарлады. Бомбей қор биржасы 2011 жылдың маусым айынан бастап SpiceJet компаниясының шығынға ұшырағанын мәлімдеді. 2012 жылы Каланидхи Маран авиакомпанияға инвестиция жасап, үлесін арттырды. Авиакомпания сол жылдың соңында қайтадан пайда тапты. SpiceJet 2013 жылдың 16 желтоқсанында Tigerair компаниясымен өзара авиакомпаниялық келісімге келді, бірақ ол 2015 жылдың қаңтарында күшін жойды.

2014 жылдан қазіргі уақытқа дейін: төмендеу және қалпына келтіру

2015 жылдың қаңтар айында Sun Group өз акцияларының барлығын сатып, бақылауды Аjay Singh-ке өткізді. 2017 жылдың қыркүйегінде әуе компаниясы 25 Q400 турбовинтті ұшаққа тапсырыс берді. 2019 жылы SpiceJet, Jet Airways компаниясы тоқтатқан 30 ұшақты қабылдады. Әуе компаниясы 2021 жылдың 31 наурызында аяқталған қаржылық тоқсанда 34,6 миллион АҚШ доллары көлемінде таза зиянға ұшырады, себебі кіріс жылдық көрсеткішпен 28%-ға төмендеп, 294,8 миллион долларға жетті. Әуе компаниясы ұзақ мерзімді тұрақтылығын қамтамасыз ету үшін 337,2 миллион доллар көлемінде қаржы жинауды жоспарлады. 2022 жылдың мамыр айында Азаматтық авиация бас басқармасы бірқатар техникалық бұзушылықтарға байланысты компанияның ұшақтарына қатысты қауіпсіздік тексеруін бастады. 2022 жылдың шілдесінде DGCA қатаң бақылаумен ағымдағы рейстердің 50%-ына дейін шектеулер енгізді. 2023 жылдың қараша айына дейін ол ішкі рейстермен тасылған жолаушылар саны бойынша Үндістандағы төртінші ірі әуе компаниясы болып табылады және нарықтың 6,2%-ын құрайды.

Меншік және құрылым

Компанияның акциялары NSE: SPICEJET бойынша қоғамдық саудада, 2024 жылғы қаңтарға сәйкес нарықтық капитализациясы шамамен құрайды. 2020 жылдың 30 наурызында HDFC компаниясы ашық нарықтан SpiceJet-тің 3,4 крор акциясын сатып алып, жалпы акциялардың 5,45%-ын иеленді.

Бас кеңсесі

SpiceJet компаниясының штаб-пәтері Үндістанның Гургаон қаласында орналасқан. Авиакомпанияның логотипі қызыл түстегі фонға үш қатарға орналасқан, әрқайсысы бес нүктеден тұрады, нүктелердің мөлшері кішірейе түседі. 2015 жылдың маусым айында авиакомпания өзінің қазіргі логотипін және «Қызыл. Қызылқай. Дәмді» деген жаңа ұранын таныстырды. SpiceJet барлық ұшақтарына үнді талшынының атын қояды.

Еншілес кәсіпорындар

2018 жылдың қыркүйегінде іске қосылған SpiceXpress – авиакомпанияның жүк тасымалдау бөлімшесі. Авиакомпания 2019 жылдың қыркүйегінде алғашқы 737 800 Boeing Converted Freighter (BCF) ұшағын алып, конверсияланған жүк ұшағын паркіне енгізген Оңтүстік Азиядағы алғашқы тасымалдаушы болды. Spice Shuttle – SpiceJet компаниясының толық құрамындағы еншілес кәсіпорны, ол теңіз ұшақтары мен басқа да шағын авиарейстер қызметтерін ұсынады.

Баратын жерлері

2024 жылдың ақпан айына дейін SpiceJet 73 бағытқа, оның ішінде 60 Үндістан және 13 халықаралық бағытқа рейстер жасады. Ол Дели және Хайдарабад қалаларындағы хабтарда жұмыс істейді, Хайдарабад Bombardier Q400 ұшақтарының негізгі базасы болып табылады. Бес жыл ұшқаннан кейін, 2010 жылдың 7 қыркүйегінде Азаматтық авиация бас дирекциясы SpiceJet компаниясына халықаралық рейстерді бастауға рұқсат берді. SpiceJet Делиден Катмандуға және Ченнаиден Коломбоға рейстерді іске қосты, ал алғашқы халықаралық рейс 2010 жылдың 7 қазанында Делиден ұшты.

Әскери флоттың дамуы

SpiceJet компаниясы 2005 жылдың наурыз айында 20 Next Generation Boeing 737 800 ұшағына алғашқы нақты тапсырыс берді, жеткізілім 2010 жылға дейін жоспарланды. 2010 жылдың 9 желтоқсанында Bombardier Aerospace SpiceJet компаниясының 15 Q400 NextGen турбовинттік ұшағына нақты тапсырыс бергенін және тағы 15 ұшаққа опция алғанын мәлімдеді. SpiceJet компаниясы Q400 ұшақтарын қысқа қашықтықтағы рейстерге пайдаланды. 2014 жылдың наурызында авиакомпания Boeing компаниясымен 42 737 MAX 8 ұшағын сатып алу туралы келісімге келді. 2015 жылы SpiceJet компаниясы Boeing және Airbus компанияларымен 100-ден астам Airbus A320neo немесе Boeing 737 MAX бір-дәлізді ұшақтарды сатып алу мүмкіндігін қарастырды. Бұл туралы бас директор Ажай Сингх Дубайде өткен баспасөз мәслихатында растады. 2017 жылдың қаңтар айында авиакомпания 100 737 MAX 8 ұшағына нақты тапсырыс берді және бұрын белгісіз клиентке тиесілі деп хабарланған 13 MAX 8 ұшағының артында өзі тұрғанын мәлімдеді, соның нәтижесінде жалпы тапсырыс саны 155 MAX 8 ұшағына, сондай-ақ 50 қосымша MAX 8 және кең корпусты ұшақтарды сатып алу құқығымен жетті. Авиакомпания операциялық паркін 200 ұшаққа дейін ұлғайтуды және жаңа 737 MAX ұшақтарының отбасы есебінен аймақтық кеңейтуді жоспарлады. 2017 жылдың маусым айында авиакомпания Bombardier компаниясымен 50 Q400 ұшағын сатып алу туралы ниет хатына қол қойды, бұл Үндістан үкіметінің UDAN аймақтық байланыс схемасына қатысуынан туындаған жолаушылар трафигінің өсуін қамтамасыз етуге бағытталған. 2019 жылы SpiceJet компаниясы Boeing 737 MAX флотының тоқтатылуына байланысты жергілікті және халықаралық сұранысты қанағаттандыру үшін 16 Boeing 737 800 NG ұшағын қосу жоспарларын жариялады. 2020 жылдың мамыр айында Jet Airways операцияларын тоқтатқаннан кейін, авиакомпания жетіспеушілікті өтеу үшін алты қосымша Boeing 737 800 NG және бес Bombardier Q400 ұшағына тапсырыс берді. 2023 жылдың маусым айында SpiceJet жолаушылар сұранысының өсуіне байланысты 10 Boeing 737 ұшағын қосу жоспарларын жариялады, оның бесеуі 737 MAX ұшағы болады. Авиакомпания SpiceMax деген атпен премиум қызметтер ұсынады, олар жолаушыларға алдын ала тағайындалған орындарды, аяқтарға арналған кеңірек орынды, борттағы тамақты, тіркеу және ұшу кезінде басымдық құқығын, сондай-ақ жүк тасымалын басымдықпен жүзеге асыру мүмкіндігін ұсынады, бұл үшін жоғары тариф төленеді. Басқа рейстерде SpiceJet тегін тамақ бермейді, бірақ кейбір рейстерде толыққанды тамақтар сатылады.

SpiceJet placed its first firm order for 20 Next Generation Boeing 737 800s in March 2005, with deliveries scheduled up to 2010. On 9 December 2010, Bombardier Aerospace announced that SpiceJet had placed a firm order for fifteen Q400 NextGen turboprop airliners with options for another fifteen. SpiceJet used its fleet of Q400s for short haul operations. In March 2014, the airline signed a deal with Boeing for the procurement of 42 737 MAX 8 aircraft. In 2015, SpiceJet was in talks with both Boeing and Airbus for a possible order of more than 100 single aisle aircraft, either Airbus A320neo or the Boeing 737 MAX with the same being confirmed by managing director, Ajay Singh, in a conference in Dubai. In January 2017, the airline placed a firm order for 100 737 MAX 8 aircraft, and revealed itself as the airline behind the 13 MAX 8 aircraft previously attributed to an unidentified customer, taking its total order to 155 MAX 8 aircraft with purchase rights for 50 additional MAX 8 and wide body aircraft. The carrier planned to grow its operational fleet to 200 airplanes and expand regionally with the new 737 MAX family of airplanes. In June 2017, the airline signed a letter of intent with Bombardier to purchase up to 50 Q400 aircraft for catering to growth in passenger traffic arising from its participation in the Indian government's UDAN regional connectivity scheme. In 2019, SpiceJet announced plans to induct 16 Boeing 737 800 NG to fulfill local and international demands due to the grounding of the Boeing 737 MAX fleet. In May 2020, when Jet Airways ceased operations, the airline placed orders for six additional Boeing 737 800 NG and five Bombardier Q400 to cover the shortage. In June 2023, SpiceJet announced plans to induct 10 Boeing 737 aircraft of which five would be 737 MAX aircraft to cater to the surge in passenger demand. The airline offers premium services under the name SpiceMax, whereby passengers can obtain additional benefits including pre assigned seats with extra legroom; meals on board; priority check in and boarding; and priority baggage handling; at a higher fare. Otherwise SpiceJet does not provide complimentary meals in any of its flights. It does sell full in flight meals on some flights.

Ынтымақтастықтар

SpiceJet компаниясы CleverTap компаниясымен серіктестікке келісіп, 23 шілдеде веб және мобильді арналары арқылы жекелендірілген және мағыналы хабарламалар жіберіп, клиенттердің тәжірибесін жақсартуды көздейді. 23 қыркүйекте Mankind Pharma компаниясы SpiceJet компаниясымен серіктестікке келісіп, ұшақтардағы жарнамалар арқылы брендін таныстыруға мүмкіндік алды. SpiceJet компаниясының төрағасы және басқарушы директоры Ажай Сингх, Busy Bee Airways компаниясымен бірлесіп, 24 ақпанда қиын жағдайдағы GoFirst әуе компаниясын сатып алу үшін бірлескен ұсыныс жасады.