Кіріспе

Карл Йохан Адлеркрейц (1757–1815) – швед (фин) генералы және мемлекет қайраткері. 1757 жылдың 27 сәуірінде Финляндиядағы отбасылық иеліктерде дүниеге келген. 13 жасында швед армиясына қабылданып, Финн жеңіл кавалерия бригадасында қызмет етті. Ол Густав III мемлекеттік төңкерісі кезінде болды және Стокгольмде әскери теорияны оқыды. 1777 жылы Ресей агрессиясынан Финляндия шекарасын қорғайтын Саволакс бригадасына қосылды. Адлеркрейц 1788–1790 жылдардағы орыс-швед соғысында алғашқы шайқасына қатысып, өзін ерекше көзге түсірді. 1791 жылы майор, ал 1792 жылы эскадрон командирі болып тағайындалды. Анжала бүлігі кезінде ол патшаға адал болды, Ресеймен соғысқа қарсы тұрды, содан кейін заговоршылардың сот процесіне қатысты. Осыдан кейін Найланд драгундарының командирі болып тағайындалды және 1804 жылға дейін осы лауазымда болды, содан кейін жаңадан құрылған Адлеркрейц полкінің оверстесі (бас полковник) болды.

1808 жылғы фин соғысы

Фин соғысының басталған күні Адлеркрейц Клеркердің басшылығымен 2-ші бригадаға командир болып тағайындалды. 14 сәуірде ол Гюстаф Лёвенхиелмнің орнына Вильгельм Мауриц Клингспордың штаб бастығы болды. Адлеркрейц 18 сәуірде Сикайоки шайқасында және 27 сәуірде Револакстағы шайқаста батылдығымен көзге түсті. 24 маусымда ол орыстарды Никарлебиден ығыстырып шығарды. Солтүстік "армияның" командирі ретінде ол 14 шілдеде Лапподан Раевскийді сәтті шабуылмен қуды, ал тамыз айында Алаво шайқасында орыстарды қайтадан жеңді. Сол айдың соңында ол Клингспордың басшылығымен "фин" дивизиясына командир болып тағайындалды. Шведтер жеңістерін тиімді пайдаланбағандықтан, 14 қыркүйекте Оравайс шайқасында Николай Каменскийден ауыр жеңіліске ұшырады, бұл оны Финляндияны тастап кетуге мәжбүр етті. Финляндияны жоғалтудың салдарынан оның мүлігі тәркіленді.

Төңкеріс және одан кейінгі мансап

Адлеркрейц Стокгольмге оралып, 1809 жылғы төңкерістен кейін елді ақылдан адасқан король Густав IV орнына билік жүргізген әскери хунтаны басқарды. Георг Адлерспарремен бірге 1809 жылғы 13 наурызда Хунта төрағасы ретінде ол патшаны тұтқындап, билікті қолға алды. Адлеркрейц өзінің патша болуын ұсынды, бірақ Густав IV-нің інісі Карл XIII патша болды, ал француз маршалы Жан Батист Бернадот мұрагерлік таққа талапкер және тақ мұрагері ретінде таңдалды. Кейін екі генерал арасында дау туды, Адлерспарре жаңғырыққа ұшырады, ал Адлеркрейц одан әрі ықпалды болып, граф титулы алды және үкіметке өкілдік етті. Финляндия туған жері болғанымен, ол Финляндияның Швециядан бөлінуінен кейін де Швецияда және шведтік қызметте қалуды жөн көрді. 1813 жылы Адлеркрейц генерал атағын алды және Германиядағы Тақ мұрагерінің Солтүстік армиясының бас штаб бастығы болып тағайындалды, ол Курт фон Стедингке бағынды. Ол 16-19 қазанда Лейпциг шайқасына қатысты және 1813 жылғы 14 сәуірде Австрияның Мария Тереза орденінің командирі атанды (88/144).

Жеке өмір

1792 жылы Адлеркрейц генерал-лейтенант Бернт Фредрик Йохан Стакельберг пен Вирджиния София Адлербергтің қызы, баронша Генриетта Амалия Стакельбергке (1771–1796) үйленді. 1798 жылы ол бергсрает Густав фон Энгстрем мен Абела Шарлотта Лагербриннің қызы Маргарета фон Энгстремге қайта үйленді. Ол Фредерик Адлеркрейцтің әкесі және Аксель Густав Адлеркрейцтің інісі болды.