Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фламанд ғалымы және дипломаты (1522–1592)
Flemish scholar and diplomat (1522–1592)
Огиер Жизелин де Бусбек (1522 жылы Коминде дүниеге келген – 29 қазан 1592 жылы Сен-Жермен-су-Кейлиде қайтыс болған; Аугерий Жизельнюс Бусбекюс), кейде Аугиер Жизлен де Бусбек, 16 ғасырдағы фламанд жазушысы, дәрі-дәрмектерді зерттеуші және үш Австрия монархының қызметінде болған дипломат. Ол Осман империясының Константинопольдегі елшісі қызметін атқарды және 1581 жылы ол жерде өткізген уақыты туралы "Itinera Constantinopolitanum et Amasianum" атты кітабын жариялады, ол 1595 жылы "Turcicae epistolae" немесе "Түрік хаттары" деген атаумен қайта жарияланды. Оның хаттарында крим готикасының – сол кезде Қырымның шалғай аймақтарында сөйленген герман тілінің диалектісінің – сақталған жалғыз сөздігі бар. Ол батыс Еуропаға лала гүлдерін әкелген және олардың атын тағайындаған адам ретінде танылады.
Ogier Ghiselin de Busbecq (1522 in Comines – 29 October 1592 in Saint Germain sous Cailly; Augerius Gislenius Busbequius), sometimes Augier Ghislain de Busbecq, was a 16th century Flemish writer, herbalist and diplomat in the employ of three generations of Austrian monarchs. He served as ambassador to the Ottoman Empire in Constantinople and in 1581 published a book about his time there, Itinera Constantinopolitanum et Amasianum, re published in 1595 under the title of Turcicae epistolae or Turkish Letters. His letters also contain the only surviving word list of Crimean Gothic, a Germanic dialect spoken at the time in some isolated regions of Crimea. He is credited with the introduction of tulips into Western Europe and to the origin of their name.
Алғашқы жылдар
Ол Лор де Бусбек, Жорж Жизелин және оның сүйіктісі Кэтрин Хеспильдің заңсыз ұлы ретінде дүниеге келді, бірақ кейіннен оның тегі заңдастырылды. Ол Бусбек замкісінде (қазіргі Бусбек, Норд, Франция) өсті, Вервик және Коминде білім алды, бұл кезде олар Испанияның Батыс Фландриясының құрамында болған, Киелі Рим империясының провинциясы. Бусбектің зиялылық қабілеттері оны 1536 жылы Огие Жислейн де Комин атымен Лёвен университетінде латын тіліндегі оқуға баулыды. Одан кейін ол Солтүстік Италиядағы бірнеше танымал университеттерде оқыды, оның ішінде Венецияда Эгнациодан дәріс алды. Әкесі мен атасының жолын қуа отырып, Бусбек қоғамдық қызметке қадам басты. Ол шамамен 1552 жылы болашақ Киелі Рим императоры Фердинанд I сарайында жұмыс істей бастады. 1554 жылы ол Англия королевасы Мэри Тюдордың Испанияның Филипп II-ге Уинчестерде үйленуіне байланысты Англияға жіберілді.
He was born the illegitimate son of the Seigneur de Busbecq, Georges Ghiselin, and his mistress Catherine Hespiel, although he was later legitimized. He grew up at Busbecq Castle (in present day Bousbecque, Nord, France), studying in Wervik and Comines, which at the time were all part of Spanish West Flanders, a province of the Holy Roman Empire. Busbecq's intellectual gifts led him to advanced studies at the Latin language University of Leuven, where he registered in 1536 under the name Ogier Ghislain de Comines. From there, he went on to study at a number of well known universities in northern Italy, including taking classes from Egnazio in Venice. Like his father and grandfather, Busbecq chose a career of public service. He started work in the court of the later Holy Roman Emperor Ferdinand I in approximately 1552. In 1554, he was sent to England for the marriage in Winchester of the English queen Mary Tudor to Philip II of Spain.
Түркиядан кейінгі өмір
1562 жылы Түркиядан оралғаннан кейін, ол Венадағы император Фердинандтың сарайында кеңесші болып, болашақ император Максимилиан II-нің ұлдары, яғни немерелеріне ұстаздық етті. Бусбек мансабын Максимилианның қызы, француз королі Карл IX-ның жесірі, Австрияның Елизаветасына қамқорлық жасаумен аяқтады. Ол Австрия монархиясына қызметін жалғастырды және Рудольф II атынан француз дін соғыстарының қалыптасуын бақылады. Соңында, 1592 жылы, өмірінің соңына таяп, Париждің сыртындағы Мантестегі резиденциясын тастап, туған жері – Батыс Фландрияға қайтуға шешім қабылдады. Бірақ Руан маңында Католик лигасының мүшелері оған шабуыл жасап, тонады. Ол бірнеше күннен кейін дүние салды. Оның денесі қайтыс болған жеріне жақын Сен-Жермен-су-Кейлидегі сарай шіркеуіне жерленді, ал жүрегі балсамдалып, Бусбеккедегі отбасылық қабірға жіберілді.
He returned from Turkey in 1562 and became a counsellor at the court of Emperor Ferdinand in Vienna and tutor to his grandchildren, the sons of future Emperor Maximilian II. Busbecq ended his career as the guardian of Elisabeth of Austria, Maximilian's daughter and widow of French king Charles IX. He continued to serve the Austrian monarchy, observing the development of the French Wars of Religion on behalf of Rudolf II. Finally, in 1592 and nearing the end of his life, he chose to leave his residence in Mantes outside of Paris for his native West Flanders, but was assaulted and robbed by members of the Catholic League near Rouen. He died a few days later. His body is buried in the castle chapel at Saint Germain sous Cailly near where he died, and his heart was embalmed and sent to the family tomb in Bousbecque.