Кіріспе

Манхэттендегі Нью-Йорк метро станциясы. 1909 жылы Нью-Йорк мемлекеттік қызмет комиссиясы жолаушылар тығырылуын азайту үшін бастапқы IRT метро желісіндегі платформаларды ұзартуды ұсынды. 1910 жылдың 18 қаңтарында IRT-нің құрылыс келісімшарттарына енгізілген өзгерістерге сәйкес, компания станция платформаларын он вагондық экспресс және алты вагондық қалалық пойыздарды қабылдауға лайықты етіп ұзартуға міндеттелді. Платформаларды ұзартуға 1,5 миллион доллар (қазіргі шақтағы құны миллион долларға тең), ал қосымша кіреберістер мен шығу орындарын салуға 500 000 доллар (қазіргі шақтағы құны миллион долларға тең) жұмсалды. Бұл жақсартулар сыйымдылықты 25 пайызға арттыруы күтілді. Манхэттен көшесі станциясындағы солтүстік платформа оңтүстікке қарай шамамен 30 метрге (98 фут) ұзартылды. Содан кейін станция алты вагондық қалалық пойыздарды қабылдай алды, бірақ он вагондық пойыздардың кейбір есіктерін ашу мүмкін болмады. Манхэттен көшесі 1921 жылдың 24 сәуірінде 125-ші көше деп қайта аталды, ал 125-ші көшенің бастапқы бағыты ЛаСалл көшесі деп аталды. 1931 жылдың 26 қыркүйегінде станцияда рельстердің астындағы вестибюль ашылды, онда үш жаңа эскалатор және жерге және кері бағытқа қарай баспалдақ орнатылды. 1931 жылдың 2 қарашасында эскалаторлардың жұмыс уақыты сағат 1-ден сағат 2-ге дейін ұзартылды. Қала әкімшілігі 1940 жылдың 12 маусымында IRT операцияларын өз бақылауына алды. 1948 жылы IRT Бродвей–Седьмой авеню желісіндегі станциялардың платформалары, соның ішінде 125-ші көше станциясы, 157 метрге (514 фут) ұзартылды, бұл станцияларда толық он вагондық экспресс пойыздарының тоқтауына мүмкіндік берді. Бұл станциялардағы платформалардың ұзартулары кезең-кезеңмен ашылды. 125-ші көшедегі платформалардың ұзартулары 1948 жылдың 11 маусымында ашылды. Сонымен қатар, IRT бағыттарына нөмірленген белгілер берілді және «R типі» вагондары енгізілді, олар әр бағыт үшін нөмірленген белгілері бар маршрут көрсеткіштерін қамтыды. 242-ші көшеге дейінгі бағыт 1-ші бағыт деп аталды. 1959 жылы барлық 1-ші бағыт пойыздары қалалық пойыздарға айналды. 1981 жылдың 24 қарашасында Нью-Йорк қаласының ескерткіштерді сақтау комиссиясы (LPC) Манхэттен аңғарындағы виадукты, соның ішінде 125-ші көше станциясын қалалық ескерткіш деп жариялады. Бұл шешім даулы болды, өйткені Яһуди теологиялық семинариясы бұл шешімге қарсы болды, себебі бұл жаңа ғимаратты орналастыруға кедергі келтіруі мүмкін. 1982 жылдың сәуірінде Нью-Йорк қаласының бағалау кеңесі ескерткіш мәртебесін бекітті. Виадук пен станция 1983 жылы тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізілді. 1988 жылдың сәуірінде Нью-Йорк қаласының көлік басқармасы (NYCTA) Бродвей–Седьмой авеню желісінде 9-шы бағытты енгізу арқылы қызметті жылдамдату жоспарларын жариялады. Жоспар жарияланғаннан кейін бірден кейбір жергілікті шенеуніктер бұл өзгеріске қарсы шықты. Бастапқыда 116-шы көшеден солтүстікке қарай 1-ші бағыт 125-ші көше, 157-ші көше, 207-ші көше және 225-ші көшеде тоқтамайтын болып жоспарланған, ал 9-шы бағыт 145-ші көше, 181-ші көше, Дикман көшесі, 215-ші көше және 238-ші көшеде тоқтамайтын болып жоспарланған. Алайда, жоспар өзгертілді, өйткені жолаушылар 125-ші көшенің тоқтамайтын станция болып таңдалғанын қаламайтындықтарын білдірді.

21 ғасыр

2002 жылдың маусым айында Метрополитен көлік басқармасы (MTA) қала бойынша он метро станциясы, соның ішінде 103-ші көше, 110-шы көше, 116-шы көше, 125-ші көше және 231-ші көше IRT Бродвей–Седьмой авеню желісінде жаңарту жүргізілетінін хабарлады. Жоба аясында жол төлемдерін қабылдау аймақтары қайта жоспарланады, едендер, электр және байланыс жүйелері жаңартылады, жаңа жарықтандыру, хабар тарату жүйелері және баспалдақтар орнатылады. Сонымен қатар, 110-шы, 116-шы және 125-ші көшелер тарихи ескерткіш мәртебесіне ие болғандықтан, тарихи элементтер – қабырға плиткалары сияқты – ауыстырылады немесе қалпына келтіріледі. Он қалалық жаңарту жобасының құны шамамен 146 миллион долларға бағаланды және сол жылдың соңында басталып, 2004 жылдың сәуірінде аяқталуы жоспарланды, станция ашылғанына 100 жыл толуымен және Колумбия университетінің 250 жылдығымен сәйкес келу үшін. Манхэттен қауымдастық кеңесі 9 станцияны жаңарту кезінде оның тарихи мәнін сақтау туралы алаңдады. Манхэттен қоғамдық кеңесі 7 МТА-ны станциядағы ағаш панельдер мен терезелердің қазіргі дизайнын сақтауға көндірді. МТА жыл соңына дейін станцияларды жаңарту жобаларында сақтауға немесе жылдамдыққа басымдық беру туралы шешім қабылдауы күтілді. Колумбия университеті 125-ші көше станциясын жаңарту шығындарының бір бөлігін қаржыландырды, сондай-ақ 103-ші, 110-шы және 116-шы көшелердегі станцияларды жаңартуға көмектесті және станцияның алюминийден жасалған желдеткіштерін стакан терезелермен ауыстыруға қаражат бөлді, бұл станцияның бастапқы дизайнын көрсетеді. 2003 жылдың 5 қазаны мен 17 қарашасы аралығында 110-шы және 125-ші көшелердегі төменгі платформалар жөндеу жұмыстарын жеделдету үшін жабылды. 2005 жылдың 27 мамырында жолаушылар санының азаюына байланысты тоқтату қызметі тоқтатылды. 2022 жылдың ақпан айында жергілікті шенеуніктер MTA-дан 125-ші көше станциясына лифт қосуды қарастыруды сұрады, себебі Батыс Гарлем қарқынды дамып жатыр. Сол кезде 96-шы көшеден солтүстікке қарай Бродвей–Седьмой авеню желісінде толық қолжетімді метро станциясы тек біреу ғана болды – ол Бронкстағы 231-ші көше, солтүстікке қарай бірнеше шақырым жерде орналасқан.

Станция схемасы

Бұл станция алғашқы метроның бір бөлігі болды. Оның екі жақтан платформасы және үш жолы бар; ортаңғы жол ақы төленетін жолаушылар тасымалында қолданылмайды. Станцияға 1 поезді барлық уақытта келіп-кетеді және солтүстікке қарай 137-ші көше мен оңтүстікке қарай 116-шы көше арасында орналасқан. Екі платформаның да бежевый түсті желкендері және қызыл шатырлары бар. Желкендерде терезелер және станцияның 2003 жылғы жөндеуі кезінде орнатылған орталық жасыл жиектері мен контурлары бар. Платформалардың шатырмен жабылмаған екі шетінде де жасыл, белге дейін жететін, темірден жасалған қоршаулар орналасқан.

IRT Broadway желісі

Виадук бастапқыда Манхэттен аңғары виадугі деп аталды, бұл атауды ол Риверсайд Драйв үстіндегі жаяу жүргіншілер және көлік виадугімен бөлісті. Арка үш торлы фермалық қабырғадан және екі буынды тіреуден тұрады, олардың орталары 7 метр қашықтықта орналасқан. Әр жарты қабырға рельстерді ұстап тұрған алты шпандельді тіреуге сүйенеді. Қабырғалардың хордалары H-түрлі қимасы бар 6 фут (2 метр) аралықта орналасқан. Виадуктың оңтүстік порталы 122-ші көшеден ЛаСалл көшесіне дейін, ал солтүстік порталы 133-ші көшеден 135-ші көшеге дейін созылады. Арканың тік тіректерінің эстетикалық "зияны" туралы шағымдардан басқа, Шкайлер оның пайдалы мақсаттар үшін жобаланғаны үшін "архитектуралық жағынан жақсырақ" деп жазды.

Шығулар

125th Street станциясында билеттік аймақтарды бақылау мезонині бар, онда турникеттер станцияға кіру және одан шығуға мүмкіндік береді. Ақы төленбеген аймақта, мезониннің батыс жағында, касса және жабық өткел орналасқан, ол Бродвейдің батыс жағына қарай төмен түсетін екі эскалаторға алып келеді. Эскалаторлар қарама-қарсы бағытта жұмыс істейді: біреуі 125th Street көшесіне солтүстікке қарай, ал екіншісі Tiemann Place-қа оңтүстікке қарай жетеді. Станцияның шығыс жағында тағы бір жабық өткел оңтүстікке қарай Бродвей мен 125th Street көшесінің оңтүстік-шығыс бұрышына төмен түсетін эскалаторға алып келеді. Осы өткелге жақын орналасқан L-тәрізді баспалдақ, оның жоғарғы бөлігі тікелей Бродвей үстінде, ал төменгі бөлігі сол қиылысқа баратын жабық эскалатордың астында орналасқан. Станция ашылған кездегі жобаларда Бродвейдің ортасына қарай төмен түсетін эскалаторлар болғандығы көрсетілген.