Кіріспе

Арагон тажының болашақ мұрагері немесе мұрагерлік құқығы бойынша мұрагеріне берілетін атақ.

| оң жақтағы сурет | 200px | Жирона княздарының елтаңбасы
Жирона князі немесе князыңы (кат. Príncep/Princesa de Girona) – Испания тағының мұрагерінің атақтарының бірі. Бұл атақ тарихи тұрғыдан Арагон тажының болашақ мұрагеріне немесе мұрагерлік құқығы бойынша мұрагеріне берілген. Қазіргі заңнама бойынша Астурия князі атағы Испания тағына мұрагерге беріледі, бірақ басқа дәстүрлі атақтарды қолдануға рұқсат етіледі; демек, қазіргі титул иегері – Леонор, Жирона князыңы.

Атаудың шығу тегі

Ол 1351 жылы Арагон королі Пётр IV мұрагерін тағайындағанда пайда болды, оған Геррона герцогы атағы берілді; бұл атақ Жирона, Бесалу, Эмпури және Аусона графтықтарының аумақтарын қамтыды. Constitucions i Altres Drets de Cathalunya I бөлімінде «Genealogia dels Reys d'Aragó i Comtes de Barcelona» деген тақырыптағы бөлімде Пётр IV-нің ұлы Иоанн I Арагонның тегі туралы айтылады, онда Иоанн мен Виоланттың Джеймс есімді ұлы болғаны, оған «Жиронаның дофині» деген атақ берілгені жазылған. 1416 жылдың 19 ақпанында Арагонның Фердинанд I герцог атағын жеткіліксіз деп есептеп, оны Жирона княздығы дәрежесіне көтерді. Дегенмен, бұл атақтар 20 ғасырға дейін Испания королінің мұрагері Кастилия тағының мұрагерлік атағы – «Астурияның ханзадасы» арқылы кеңінен танылғанға дейін біртіндеп қолданыстан шығып қалды.

Қазіргі қолданысы

1961 жылы болашақ Испания королі Хуан Карлос I мен Грекия королі Софияның үйлену тойы жарияланғанда, испан корольдік үйі жас ханзадаға «Астурияның ханзадасы», «Жиронаның ханзадасы» және «Виананың ханзадасы» деген атақтарды берді. Бұл үш атақ оның Кастилия, Арагон және Наварра патшалықтарының мұрагері екендігін көрсететін мәртебелік белгілер болды. Испания тағының мұрагері ретінде танылатын «Астурияның ханзадасы» атауына қатысты дауларды болдырмақ үшін, Хуан Карлос каудильо Франко билік еткен кезде паспортында «Жиронаның ханзадасы» атауын қолдана бастады. Оның әкесі де ұқсас тактика қолданды, өзін Хуан, Барселона графы деп атады; «Испания королі» атағын пайдалану франколық режимге тікелей қарсылық ретінде қарастырылуы мүмкін еді. Дегенмен, өзін Барселона графы деп атауы – бұл Испания тағына құқығын нығайтуға жасалған нақты әрекет болды, себебі орта ғасырдан бері Барселона графы Арагон немесе Испания королі болмаған. Хуан Карлосқа Франко генералы Испания мемлекетінде патшалықтың мұрагері ретінде ресми мәртебе берген кезде, ол «Испанияның ханзадасы» атағын алды және Испания королі болғанға дейін осы атауды қолданды. 1977 жылғы 21 қаңтарда оның ұлы Фелипе 250 жылдан астам уақыттан бері барлық атақтарды ресми түрде қолданған алғашқы адам болды. 2014 жылы Фелипе таққа отырғанда, оның үлкен қызы Леонор Арагон тағының мұрагері ретінде Жирона ханшайымы атанды. 2009 жылы құрылған Жирона ханшайымы қоры қазір ханшайым Леонордың атынан жұмыс істейді және жастарға көмек көрсету бағдарламаларын қаржыландырады.