Кіріспе
Қазандықты іске қосу үшін отты күтумен айналысатын адам. От жағушы, көмірші немесе қазандық операторы – қазандықты іске қосу, ғимаратты жылыту немесе бу машинасына қуат берумен айналысатын адам. Жұмыстың көп бөлігі ауыр физикалық еңбек болып табылады, мысалы, қазандықтың от жаққыш бөлігіне отын, әдетте көмірді тиеу.
A fireman, stoker or boilerman, is a person whose occupation it is to tend the fire for the running of a boiler, heating a building, or powering a steam engine. Much of the job is hard physical labor, such as shoveling fuel, typically coal, into the boiler's firebox.
Темір жолдар
Булы локомотивтерде от жаққыштар әдетте локомотивтерді бастапқы дайындау және от жағу үшін жауапты болмайтын. Локомотив қазандығын қыздыруға бірнеше сағат уақыт кетеді, ал отты тым жылдам жағу қазандықтың тез тозуына себеп болуы мүмкін, сондықтан бұл жұмысты от жаққыштар, от жаққыштардың негізгі сменасы басталар алдында бірнеше сағат жұмыс істейтін. Тек кішкентай теміржолдарда немесе кішірек және жылдам қызып кететін қазандықтары бар тары теміржол локомотивтерінде отты от жаққыш жағар еді. От жағуға жауапты адам, от жаққанға дейін оттық қуыстың күлін тазартатын, қозғалтқыштың қазандығына су құятын, сапарды бастамас бұрын қозғалтқышқа отынның жеткілікті мөлшерде бар екеніне көз жеткізетін, отты жағатын, маршруттың белгілі бір бөліктерінде қажетті қуат деңгейіне қарай отты көтеретін немесе сақтайтын, сондай-ақ инженердің (АҚШ) немесе машинистің (Ұлыбритания) бұйрықтарына сәйкес локомотивті күтіп ұстауға қатысты басқа да жұмыстарды атқаратын. Локомотивті тазалау жұмысын от жаққыш емес, локомотив тазалаушы атқаратын. Кейбір от жаққыштар осы міндеттерді тәжірибелік оқу ретінде атқарып, өздері локомотив инженерлері болуға ұмтылатын. Қазіргі уақытта Union Pacific Railroad компаниясында от жаққыш лауазымы әлі де бар, бірақ ол оқудағы инженерді білдіреді. От жаққыш инженердің тікелей қадағалауымен локомотивті басқаруға құқылы. От жаққыш локомотивті басқармағанда, инженерге көмектеседі және басқаруды бақылайды.
Механикалық от жағу құрылғысы
Механикалық пеш – қазандықтың оттық камерасына көмір беретін құрылғы. Бұл үлкен стационарлық қазандықтарда стандартты жабдық болып табылады және сонымен қатар, оттықшының жұмысын жеңілдету үшін үлкен бу локомотивтеріне де орнатылған. Локомотивтік түрінде қосалқы бу машинасымен қозғалатын бұрандалы конвейері бар, ол көмірді оттық камерасына жеткізеді. Көмір содан кейін оттықшы басқаратын бу соплолары арқылы торға таратылады. Электр станциялары көбінесе ұнтақталған көмірмен жұмыс істейтін қазандықтарды пайдаланады.
Белгілі астық тұтқырлары
Владимир Ленин 1917 жылы Константин Петрович Иванов болып маскировкаланып, Удельная станциясынан 293-ші пойызбен Финляндияға қашып кетті. Пойыздың машинисі Хьюго Джалава Ленинді жасыруға көмектесті, оны өзінің от жағушысы (кочегар) ретінде жұмысқа алды. Кейін Джалава Лениннің локомотивке отын салуды ынтамен атқарғанын және пойызды жылдам жүргізуге тырысқанын еске алды. Көмірмен жүретін "Титаник" мұхиты лайнерінде шамамен 176 кочегар болған. Кеме батқан кезде, бұл адамдар өз қауіпсіздігін ойламастан, палубаның астында қалып, радиотелеграф, жарықтандыру және су сорғылары үшін бумен жұмыс істейтін электр генераторларын іске қосып тұрды. Олардың барлығының ішінде тек 48-і ғана аман қалды. Симеон Т. Уэбб "Канонболл" экспресі апатқа ұшырап, инженер Кейси Джонс қаза тапқанда кочегар болған. Джонстың соңғы сөздері "Секе, Сим, секе!" болды, және Уэбб секіріп, аман қалды, содан кейін осы әйгілі апат туралы маңызды мәліметтердің көзіне айналды. KFC негізін қалаушы полковник Сандерс 16-17 жасында теміржолда кочегар болып жұмыс істеді. 14 жасар Мартин Лютер Кинг әкесі Атланта теміржолында кочегар болып жұмыс істеді.
Өнер
Торстен Биллман, швед суретшісі, иллюстратор және қабырға суретшісі, 1926-1932 жылдар аралығында түрлі сауда кемелерінде көмір тасушы және қазандық отын жағушы болып жұмыс істеген, көмір сақтау орындарындағы және қазандық бөлмелердегі қажырлы еңбекті бейнелеген.
Оқиғалар
Top Gear телеарнасының Джереми Кларксон 60163 нөміріндегі Торнадо бу локомотивінде от жаққыш ретінде жұмыс істеді, Ричард Хаммонд пен Джеймс Мэйге қарсы Солтүстікке жарыс кезінде. Бұл – Лондон мен Эдинбург арасындағы британдық бу машиналары, пойыздары және түрлі компаниялардың адамдары арасындағы тарихи бәсекелестікке құрмет көрсету болды.
Фильм
Жозеф фон Штернбергтің "Нью-Йорк доктері" (1928) фильміндегі басты кейіпкер Билл Робертс (Джордж Банкрофт) – отын жағушы. Алексей Балабановтың 2010 жылғы "Стокер" фильміндегі басты кейіпкер Иван Матвеевич Скрябин – отын жағушы.
Музыка
"Casey Jones" – американдық рок-тобы Grateful Dead орындаған ән. Ән теміржол инженерінің пойыздың тым жылдамдығы, ұйықтап қалған сигналист және сол жолға басқа пойыздың келіп соқтығысу қаупінен туындаған апатқа тап болуы туралы айтады. Әннің соңғы екі жолы пойыздың отты жағушысына сілтеме жасайды: "Бұрылыстан кел, соңыңды білесің. Отты жағушы айқайлайды, ал локомотив жарқырайды." "Stoker Dreams" және "Stoker Love" – орыс инди-тобы Chimera-ның әндері. RMS Mauretania (1906) "Отты жағушының зарлануы" немесе "Мавританияны отпен қамтамасыз ету" әнінде еске алынады, бұл әнді Редд Салливан жинаған. Ән "1924 жылы Мавританияда жұмысқа орналастым" деп басталады, бірақ содан кейін "таңнан кешке дейін көмір тиеу" (1924 жылы мүмкін емес, себебі ол кезде кеме мұнаймен жұмыс істеді) деп жалғасады. "Оттықтардың" саны 64 деп айтылады. Хьюи Джонс та әнді жазған, бірақ Хьюидің нұсқасының соңғы шумағы "баршаңызды" шақырады, ал Редд Салливанның нұсқасы "отты жағушыларды" шақырады. Отты жағушы қазанның пештеріне көмір тиеумен айналысқан. Көмір тиеуші көмір қоймаларында жұмыс істеп, отты жағушылар қолданған көмірдің орнын толтырған. Қазандықтың операторы – бұл жоғары білікті маман, ол қазандықтың жұмысын басқаруға жауапты.
"Stoker Dreams" and "Stoker Love" are songs by the Russian indie group Chimera. The RMS Mauretania (1906) is remembered in a song, "The fireman's lament" or "Firing the Mauretania", collected by Redd Sullivan. The song starts "In 19 hundred and 24, I got a job on the Mauretania"; but then goes on to say "shovelling coal from morn till night" (not possible in 1924 as she was oil fired by then). The number of "fires" is said to be 64. Hughie Jones also recorded the song but the last verse of Hughie's version calls upon "all you trimmers" whereas Redd Sullivan's version calls upon "stokers". A stoker shovelled coal into the furnaces of the boilers. A trimmer worked in the coal bunkers, bringing more coal forward as the nearer coal was used by the stokers. A boilerman was a more skilled role, with some responsibility for managing the operation of the boiler.