Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Корнуоллдағы спортқа әлемнің басқа еш жерінде табылмайтын, тек Корнуолл мәдениетіне ықпал еткен аймақтарда ғана кездесетін екі спорт түрі кіреді – Корнуолл күресі мен хёрлинг. Басқа спорт түрлерінің ішінде Корнуоллмен ең тығыз байланыстысы – регби және серфинг.
Sport in Cornwall includes two sports not found elsewhere in the world, except in areas influenced by Cornish culture i. e. the Cornish forms of wrestling and hurling. The sports otherwise most closely associated with Cornwall are rugby union football and surfing.
Жауынгерлік спорт түрлері
Корнуоллдың бретон күресімен байланысты ерекше күрес түрі бар. Бұл екі ұлт арасында турнирлер өткізуге мүмкіндік берді. Корнуолл күресі (сондай-ақ, Врасслин деп те аталады) – аймақтық, халықтық күресу немесе жекпе-жек стилі. Корнуолл күресі Ұлыбритания бойынша тарады, ал Лондон турнирлері орта ғасырдың соңынан бастап үлкен сыйлықтар ұсынды. Содан кейін спорт әлемге кеңіректе тарады, АҚШ, Австралия, Жаңа Зеландия және Оңтүстік Африкада тұрақты жарыстар мен атақтар ұйымдастырылды. Тіпті 1872 жылы Жапонияда турнир өткізілгені туралы жазбалар да бар. Корнуолл округтік күрес қауымдастығы 1923 жылы спорт ережелерін біркелкілендіру және Корнуолл күресін Корнуолл және әлем бойынша насихаттау мақсатымен құрылды. Корнуолл фёрлингімен (ортағасырлық футболдың жергілікті түрі) бірге Врасслин корнуоллдық өзіндік ерекшеліктерімен тығыз байланысты, ерекше кельт ойыны ретінде танылды. Аймақтың ең үлкен жетістіктері фехтованиемен байланысты. 2014 жылы Ұлыбританияның ерлер құрамасының жартысы Труро фехтование клубы үшін фехтованиемен айналысты, ал 2012 жылғы Олимпиадада 3 Труро фехтованиешісі өнер көрсетті.
Cornwall has its own unique form of wrestling related to Breton wrestling. This has encouraged tournaments between the two nations. Cornish wrestling (also known as Wrasslin') is a regional, folk style of grappling or martial arts. Cornish wrestling spread through the UK, with London tournaments offering huge prizes from the late middle ages. The sport then spread through the world with regular competitions and titles being held in the US, Australia, New Zealand and South Africa. There are even records of a tournament in Japan in 1872. The Cornwall County Wrestling Association was formed in 1923, to standardise the rules of the sport and to promote Cornish wrestling throughout Cornwall and the world. Together with Cornish hurling (a localised form of medieval football), Wrasslin' has been promoted as a distinctly Celtic game, tied closely with Cornish identity. the county's greatest successes have come in fencing. In 2014, half of the men's GB team fenced for Truro Fencing Club, and 3 Truro fencers appeared at the 2012 Olympics.
Атып тастау
Корнуоллдың тағы бір ұлттық спорты – күміс доппен ойналатын ортағасырлық футболға ұқсас хёрлинг. Хёрлинг ирланд хёрлингінен өзгеше. Қазір бұл спорт тек Сент-Клумб-Майор, Сент-Айвс және Бодмин қалаларында ғана өтеді.
Cornwall's other national sport is hurling, a kind of medieval football played with a silver ball. Hurling is distinct from Irish Hurling. The sport now takes place in St Columb Major, St Ives and Bodmin only.
Шинти
Корнуолл – Шотландиядан басқа жерлердегі сирек кездесетін ежелгі спорт түрлерінің бірі – Шинти. Оның тамырлары Хёрлингке ұқсас, бірақ Шинти көбінесе төңкеріліп ойналады. Корнуоллда (қазір Девонда да) 6 адамнан құралған лига бар, ал ірі Корнуолл Шинти клубы Англия мен Шотландиядағы жарыстарға қатысады. Корнуолл аймағында Шинти көбінесе Фалмут пен Пенринде шоғырланған, соңғысы Англия Шинти қауымдастығының базасы болып табылады. Біріккен университеттермен бірлесіп, олар да бәсекеге қабілетті командаларды ұсынады.
Cornwall is one of the few places outside of Scotland to play the ancient sport of Shinty, which has similar roots to Hurling, but is played more on the ground. There is a 6 a side league that runs in Cornwall (and now Devon) with the larger Cornwall Shinty Club competing in competitions in both England and Scotland. Within Cornwall Shinty is mainly concentrated in Falmouth and Penryn, the latter being the English Shinty Association base, in association with the combined Universities, who field teams competitively as well.
Регби футбол
Корнуоллда регбидің көптеген жанкүйерлері бар. Аймақтық құраманың жанкүйерлері Трелоуни әскері деп аталады. 1999 жылы Корнуолл Твикенхэм стадионында өткен округтік чемпионаттың финалына өтті, онда Глостерширді жеңіп, кубокты иеленді. Корнуолл регбисі халықаралық деңгейде ойнаған көптеген талантты регбишілерді тәрбиеледі. Фил Викери және Тревор Вудман сияқты ойыншылар 2003 жылғы Регби әлем чемпионатында Англия құрамында жеңіс медальдарын жеңіп алды, сондай-ақ Стак Стивенс (Англия және Британдық және Ирландиялық арыстандары), Грэм Доу (Англия), Шотландия және Арыстандары құрамында өнер көрсеткен Энди Рид және тағы да басқалары. Бұған қоса, Корнуолл регби командасы Олимпиада күміс медалімен мақтана алады. 1908 жылы олар алғаш рет округтік чемпионатта жеңіске жетті, ал жүлде 1908 жылғы Олимпиада ойындарында Ұлыбритания атынан регбиден қатысу құқығы болды. Олар финалда Австралияға 32:3 есебімен ұтылып, осы күнге дейін Олимпиадада регбиден Ұлыбританияны өкілдік еткен жалғыз округтік команда болып қала береді. Регби лигасы бойынша, Cornish Rebels әуесқой клубы бастапқыда округтегі жалғыз команда болды. 2021 жылы жартылай кәсіби Корнуолл R.L.F.C. клубы кәсіби лига жүйесінің үшінші деңгейіне, RFL League 1 лигасына қосылғанда жағдай өзгерді.
Rugby union has a large following in Cornwall. The followers of the county side are dubbed Trelawny's Army. In 1999 Cornwall made the County Championships finals, played at Twickenham Stadium, with Cornwall beating Gloucestershire to win the cup. Cornish rugby has produced many fine rugby players who have played at international level. Such players as Phil Vickery and Trevor Woodman won 2003 Rugby World Cup winners medals with England, Stack Stevens (England and British and Irish Lions), Graham Dawe (England), along with Andy Reed who has represented Scotland and the Lions, and many others. Also, the Cornish rugby team can boast an Olympic silver medal. In 1908, they won the County Championship for the first time, and the prize was to represent Great Britain at rugby in the 1908 Olympic Games. They lost to Australia 32–3 in the final, and to this day remain the only county side to represent Great Britain at rugby in the Olympics (See Rugby union at the 1908 Summer Olympics for more details and the teams). In rugby league, amateur club Cornish Rebels were initially the only team in the county. In 2021, this changed when semi professional club Cornwall R. L. F. C. joined the third tier of the professional league system, RFL League 1.
Қауымдастық футболы
Көптеген ауылдар мен қалаларда футбол және крикет ойналады. Регби Корнуоллдағы ең танымал спорт түрі саналса, футболдың танымалдылығы артып келеді. Truro City клубының ең көп жанкүйері бар; қазіргі уақытта Ұлттық лиганың Оңтүстік дивизионында ойнайды, бұл ағылшын футбол пирамидасының 6-шы деңгейі. Truro City 2007 жылы ұлттық жарысты жеңіп алған алғашқы Корнуолл футбол клубы болды, финалда AFC Totton командасын 3:1 есебімен жеңіп, FA Vase кубогына ие болды. Аймақта кәсіби клубтар жоқ, сондықтан Корнуолл футбол жанкүйерлерінің көпшілігі Девон аймағындағы Плимут Аргайл клубын қолдайды. Корнуолл Футбол қауымдастығы 1889 жылы құрылған. Джон Гилберт "Джек" Кок (14 қараша 1893 – 19 сәуір 1966) – Корнуоллдық футболшы, ол әртүрлі ағылшын клубтарында шабуылшы ретінде ойнады. Ол сондай-ақ Англия ұлттық құрамасы сапында ойнаған және гол соққан алғашқы Корнуоллдық болып есімдеріне іңірді. Бірінші дүниежүзілік соғыста көрсеткен ерлігі үшін марапатталған және актерлік өнермен де айналысқан. Крис Моррис 1990 жылғы әлем чемпионатына және 1988 жылғы Еуропа чемпионатына Ирландия Республикасы құрамасынан қатысты. 1901 жылы Корнуолл шахтерлері Мексикада алғашқы футбол командасын – Club de Futbol Pachuca-ны құрды. Бастапқыда олар шахтада жұмыс істеген кездегі бос уақытында ғана жаттығулар жасаған. 1917 жылдан 1920 жылға дейін Пачука Корнуолл тумасы Альфред К. Кроул басшылығымен лига чемпионы атанды. 1966 жылы Корнуоллдық Майк Требилкок Уэмбли стадионындағы Англия кубогының финалында Эвертон клубы үшін екі гол соқты.
Association football and cricket are played in most villages and towns. While rugby is widely held to be the most popular sport in Cornwall, association football has increased in popularity. Truro City have the largest following; and currently play in National League South, Which is the 6th Tier of the English Football Pyramid. Truro City became the first ever Cornish football club to win a national competition when in 2007 they won the FA Vase, defeating AFC Totton 3–1 in the final. There are no Professional clubs in the county, so most of Cornwall's football fans follow Plymouth Argyle who are in Devon. The Cornish Football Association was founded in 1889. John Gilbert "Jack" Cock DCM MM (14 November 1893 – 19 April 1966) was a Cornish footballer who played for various English club sides as a striker. He also had the distinction of being the first Cornishman to play, and score, for the England national team. He was a decorated World War I soldier, and an actor. Chris Morris represented the Republic of Ireland at the 1990 World Cup & the 1988 European Championships. In 1901 Cornish miners founded the first football team in Mexico, Club de Futbol Pachuca. Originally, they practised only as a pastime during their free time they had while working at the mines. From 1917 to 1920, Pachuca was champion of the league under Cornish born coach Alfred C. Crowle. In 1966, Cornishman Mike Trebilcock scored two goals for Everton in the FA Cup Final at Wembley.
Мотор спорты
Дэвидстоу трассасы 1952 жылы бұрынғы әскери әуежай орнында салынды және кейіннен өзгертілді. Трасса ұзын болды және RAF Дэвидстоу Мур әуежайының негізгі ұшу-қону жолақтарын пайдаланды. 1954–1955 жылдары мұнда үш Формула-1 жарысы өтті. Трассадағы соңғы жарыс 1955 жылы өткізілді. 2001 жылдан 2003 жылға дейін Корнуоллдағы жалғыз толық кәсіби спорт командасы – Сент-Остелл қаласының жанындағы Clay Country Moto Parc трассасында жарысқан «Trelawny Tigers» спидвей командасы болды. Бұл команда 1997 жылдан 2000 жылға дейін әрекет еткен «St Austell Gulls» әуесқой спидвей командасының орнына келді. «Gulls» командасы да 1950 жылдары Par Moor трассасында жарысқан. «Trelawny Tigers» командасының жылдарында жергілікті жас спидвейші Крис Харрис көзге түсті. Ол екі рет BBC телеарнасының жылдық жергілікті спортшысы атағын жеңіп алды және 2007 жылы Ұлыбритания чемпионы атанды. «Бомбар» лақап атымен танымал Крис, Корнуоллда танымал спорт түрінің бірі – грасстрак жарыстары арқылы өсті. Қазіргі таңда ол элиталық спидвей турнирі – Speedway Grand Prix-те өнер көрсетеді.
Davidstow Circuit was established in 1952 on the former military airfield and later modified. The track was long and used the main runways of RAF Davidstow Moor. Three Formula 1 races were held here between 1954–1955. The circuit hosted its last race in 1955. From 2001 until 2003, the only fully professional sports team in Cornwall were the Trelawny Tigers speedway team, who raced at the Clay Country Moto Parc in the clay pits near St Austell. The team took over from the St Austell Gulls who were an amateur speedway team which operated from 1997 to 2000. The Gulls also operated at Par Moor in the 1950s. During the Trelawny Tigers years, a local young speedway rider emerged called Chris Harris. He has twice won the local BBC television sports personality of the year, and was British champion in 2007. Chris, nicknamed 'Bomber', came through the ranks of Grasstrack racing, another popular sport in Cornwall. He currently competes in the Speedway Grand Prix, the elite speedway tournament.
Велоспорт
One and All велосипед клубы 1881 жылдың 5 наурызында құрылды және екі жыл өткен соң жиырма алты мүшесі болды. 1880 жылдары Корнуоллдағы басқа велосипед клубтарының ішінде Камборн Велоклубы, Хелстон Велоклубы, Лангидрок Уилерс, Фалмут Велоклубы және Труро Велоклубы бар еді.
The One and All Cycling Club of Penzance was formed on 5 March 1881, and two years later had twenty six members. Other Cornish cycling clubs in the 1880s included Camborne Bicycle Club, Helston Cycling Club, The Lanhydrock Wheelers, Falmouth Bicycle Club and Truro Cycling Club