Кіріспе

Мойынды қысу – миға қан жеткізілмей, есірткісізденуге немесе өлімге әкелуі мүмкін мойынды қысу. Қайғысыз мойын қысу көбінесе зорлық-зомбылық, апаттар кезінде кездеседі және өлімге әкелетін екі негізгі жолдың бірі болып табылады (құрбанның мойнын сындырумен қатар). Мойын қысу әрқашан өлімге алып соқпайды; шектеулі немесе тоқтатылған мойын қысу эротикалық тұншығу, тұншығу ойынында қолданылады, сондай-ақ көптеген жауынгерлік спорт түрлері мен өзін-өзі қорғау жүйелерінде маңызды техника болып табылады. Мойын қысу қолданылатын механизмге қарай үш негізгі түрге бөлінеді:
Ілу – мойынға оралған арқаннан ілу
Арқанмен мойын қысу – арқан сияқты затты пайдаланып, ілмей мойын қысу
Қолмен мойын қысу – саусақтармен немесе басқа дене мүшелерімен мойын қысу.

Тіркемемен өлтіру

Баулау немесе мойынды қысып өлтіру – арқан, сым, тізбек немесе аяқ киімнің шнурлары (бау) сияқты қандай да бір баудың көмегімен мойынды ішінара немесе толық қоршап, құрбанды қысып өлтіру. Құсаудың механизмі ұқсас болғанымен, бұл әдіс, әдетте, мойынды қысып өлтірудің адамның өзінің салмағынан емес, басқа күштен туындауымен ерекшеленеді. 20 және 21 ғасырлардың көп бөлігінде американдық мафия өз құрбандарын өлтіру үшін баулауды пайдаланды. Америкалық серийлі кісі өлтіруші Альтемио Санчес құрбандарын зорлау және/немесе өлтіру кезінде, сондай-ақ Гэри Риджвей (Грин-Ривер кісі өлтірушісі) және британдық серийлі кісі өлтіруші Деннис Нильсен де баулауды қолданды. Инкапреттаменто – құрбанның мойны арқасына бүгілген аяқтарымен байланатын құсау әдісі (шошқа байлауға ұқсас), нәтижесінде құрбанның өзі мойнынан қысылып өлуіне әкеледі. Бұл әдіс неолиттік Еуропаның барлық аймақтарында кең таралған және археологиялық қазбалардың нәтижесінде Солтүстік және Оңтүстік Еуропада екі мың жылдан астам уақыт бойы қолданылғаны анықталды. Мұның неліктен осылай жиі кездесетіні белгісіз, бірақ зерттеушілер мұндай байлаудың құрбанының өзін-өзі өлтіргеніне сенуге болады, ал емес біреудің қолынан өлгеніне дейін. Құрбандықтар діни ғұрыптың бөлігі болуы мүмкін. Сицилиядағы Аддура үңгіріндегі 16 000 – 13 000 жылдар аралығында жасалған тас суреттерінде екі адам инкапреттаменто әдісімен байланған күйде бейнеленген. Бүгінде бұл әдіс көбінесе итальяндық мафиямен байланысты, олар оны ескерту немесе жазалау ретінде қолданады.