Кіріспе

91-ші әуе десанттық дивизиясы (неміс 91. Luftlande Infanterie Division) – Екінші дүниежүзілік соғыстағы Германия армиясының жаяу әскері дивизиясы.

Тарих

Дивизия бастапқыда әуе десанттық дивизиясы (Luftlandedivision) ретінде құрылды, ұшақпен тасымалдануға (яғни, тек жеңіл артиллерия мен азау ауыр қару-жарақпен) дайындалып, Скандинавиядағы «Танне Ост» операциясына қатысуы жоспарланған, бірақ ол операция орындалмады. Атауына қарамастан, 91-ші дивизия іс жүзінде Heer құрамындағы тұрақты бөлім болды және өзінің барлық тарихында дәстүрлі жаяу әскер дивизиясы ретінде қызмет етті. 1944 жылдың қаңтар айында Баумхолдер аймағында генерал-лейтенант Бруно Ортнер басшылығымен резервтік орталықтардан шақырылған қызметкерлердің негізінде құрылған дивизияның басшылығы генерал-лейтенант Вильгельм Фаллейге берілді. Ол фон дер Хейдтенің 6-шы парашют полкімен және 100-ші танктық резервтік және оқу батальонымен бірге Котентин түбегіне көшірілді. Батальонда жаудан алынған француздық жеңіл танктері болды және дивизия неміс әскерінің 7-ші армиясының құрамына қосылды. АҚШ-тың 82-ші және 101-ші әуе десанттық дивизияларының қону аймақтарында орналасқан дивизия Сент-Мари-дю-Монт маңында ауыр шайқастарға қатысты. Дивизия командирі Фаллей, қамауға түскенде қаза тапты. Уақытша генерал-майор Бернард Клостеркемпер басшылығына берілген дивизия, Юта жағалауындағы Карентанға шабуыл жасаған АҚШ-тың 4-ші жаяу әскер дивизиясын тоқтатуға тырысты, бірақ оның 1058-ші гренадер полкі дерлік толығымен жойылды. Нормандияға одақтас әскерлердің басып кіргеніне екінші аптада 91-ші дивизия көптеген шығындарға ұшырады және бөлім ретінде жауынгерлік қабілетін жоғалтты. Қазіргі күштерімен ол 77-ші жаяу әскер дивизиясына, содан кейін 243-ші жаяу әскер дивизиясына қосылды. Корпус фон Шлибан Чербургті қорғады, онда оның қалған күштерінің көп бөлігі американдықтарға тұтқынға түсті. Полковник Евгений Кониг басқаратын дивизияның қалдықтары оңтүстікке қашып кетті. Дивизияны тарату туралы ұсынысқа қарамастан, Армия Жоғарғы Басшылығы (Oberkommando des Heer, OKH) оны қайта құруды шешті, резервтік батальондарды қосып, тамыздың басында қайтадан майданға жіберді. Реннді генерал-лейтенант Джордж С. Паттонның 3-ші армиясынан қорғағанда, дивизия тағы да ауыр шығындарға ұшырады және күші азайды. Неміс әскері Зигфрид желісіне шегінген кезде, ол 275-ші және 344-ші жаяу әскер дивизияларының қалдықтарымен біріктіріліп, 344-ші халықтық гренадерлік дивизиясын құрады.