Кіріспе

Германияның 6-шы SS Солтүстік тау дивизиясы (6. SS Gebirgs Division Nord) – Германия нацистік партиясының әскери қанаты Waffen SS-тің Екінші дүниежүзілік соғыстағы таулық жаяу әскер дивизиясы. Бұл дивизия Арктикалық аймақта операция жүргізген жалғыз Waffen SS бөлімшесі болды. Ол 1941 жылдың басында Оңтүстік Норвегияда SS Kampfgruppe Nord (нем.) ретінде құрылды. Барбаросса операциясына дайындық барысында SS Division Nord деп қайта аталды. Дивизияның алғашқы құрамы Allgemeine SS жарымәскери бөлімшелерінен қалыптасқан және жауынгерлік қабілеті төмен болды. 1941 жылдың екінші жартысында «Арктикалық түлкі» операциясы кезінде, Фин армиясы мен Wehrmacht қатарлы Кеңес аумағына басып кірген кезде, дивизия Қызыл Армия тарапынан жойылды. Бірінші операциясында ауыр шығынға ұшырағаннан кейін, «Норд» дивизиясы 1941 жылдың соңында толығымен қайта құрылды. SS Division Nord Финляндияда және Солтүстік Ресейде қалды, онда 1942 және 1943 жылдары құрамының көп бөлігі жаңадан келгендермен алмастырылды. Осыдан кейін дивизияда соғыс өтілі бар сарбаздар мен Waffen SS тау соғыс мектебінің түлектері болды. Жауынгерлік қабілеті жақсарғаннан кейін дивизия бірнеше рет советтік шабуылдарды тойтарды. Кейін дивизия тағы да 6-шы SS Солтүстік тау дивизиясы деп аталды. 1944 жылы Финляндия Кеңес Одағымен келісімге келгеннен кейін, «Норд» дивизиясы Норвегияға шегіне отырып, совет және фин әскерлерінің қатарларын бұзып өтті. Содан кейін дивизия Германияға қарсы батыс одақтастарының шабуылына қарсы Батыс майданына жөнелтілді. 6-шы SS тау дивизиясының бөлімдері 1945 жылдың қаңтарында Франция-Германия шекарасында «Нордвинд» операциясына қатысты, онда U.S. жетінші армиясын Vosges тауларында жеңуге жасалған бірнеше сәтсіз әрекеттерде ауыр шығынға ұшырады. Одан кейін дивизия нашар даярланған сарбаздармен және жаңа келгендермен күшейтілді, бірақ Рейн аймағын қорғаған G армия тобындағы ең қабілетті неміс дивизияларының бірі болып қалды. 1945 жылдың наурыз айында Трир және Кобленц маңында шайқасқаннан кейін, дивизия Рейн өзенінен батысқа шегінді және Büdingen маңында U.S. 5-ші және 71-ші жаяу әскер дивизияларымен қоршалып қалды. Бірнеше күнге созылған шайқастан кейін «Норд» дивизиясы 1945 жылдың 4 сәуірінде толығымен жойылды.

Бастапқы және қалыптасуы

1939 жылы Германия Польшаға басып кіргеннен кейін, Германиядағы Вермахттың шектеулеріне байланысты шетелден сарбаздарды тартуға мәжбүр болған СС-тің жетекші жауынгерлік бөлімі – Вафен-СС-ті кеңейту туралы шешім қабылданды. Скандинавиялықтар арий және германдық халықтар саналғандықтан, алғашқы болып СС қатарына қабылданды. Германия Норвегияға шабуыл жасағаннан кейін көп ұзамай, норвегиялық еріктілер нацистік партияның әскери бөлімі – Allgemeine SS-тің полиция және қауіпсіздік бөлімшелерін құруға жұмылдырылды, олар Norges SS деп аталды. 1941 жылдың 24 ақпанында, неміс басқыншылығындағы Оңтүстік Норвегиядағы 6-шы және 7-ші СС жаяу әскер полктеріне, күтілетін Кеңес Одағына жасалатын «Барбаросса» операциясы алдында «Кампфгруппа» (жауынгерлік топ) құруға бұйрық берілді. Бұл полктерде аннексияланған Чехословакиядан шыққан, жаяу әскерлік дайындықтан өткен этникалық немістер қызмет етті және олар Судет аймағындағы Allgemeine SS-тің жарымәскери функцияларын орындады. Олардың құрамында СС Тотенкопфвербенде (концентрациялық лагерь күзетшілері) мүшелері де болды. Екі полк Allgemeine SS-тен Вафен-СС-ке ауыстырылып, Kampfgruppe Nord құрамына кірді. СС бригадасы Рихард Херманның басшылығымен, 1941 жылдың наурызында Кампфгруппа толық штабқа ие болды, оған картографиялық бөлім, екі инженерлік (жауынгерлік инженерлік) рота, барлау батальоны және басқа да қолдау бөлімшелері кірді. Сәуір және мамыр айларында «Кампфгруппа Норд» Солтүстік Норвегияның Киркенес аймағына орналастырылды. Оларға 9-шы СС жаяу әскер полкі қосылды. Бұл бөлім әлі де толық дайындықтан өтпегендіктен, бірлесіп әрекет етуде тиімді күресе алмады. 1941 жылдың 17 маусымында Херманның орнына СС бригадафюрері Карл Мария Демельхубер тағайындалды және Kampfgruppe Nord мотодивизияға айналып, SS Division Nord (нем. SS Division Nord) деп аталды. Дивизияның таңбасы – Гвидо фон Лист ойлап тапқан руналар жүйесінің бір бөлігі болған Хагал рунасы. Финляндия нацистік Германиямен Кеңес Одағына қарсы «Барбаросса» операциясына қатысу туралы келісімге келгеннен кейін, жаңа SS дивизиясы Кеңес Одағының басып алған фин аймағы Саллаға қарама-қарсы, Финляндияның орталық бөлігіне орналастырылды. Дивизия XXXVI армия корпусының құрамына кірді. 18 маусымда олар Салла маңындағы шабуылға дайындық позицияларын толыққанды иеленді. Демельхубер дивизияның жауынгерлік тапсырмаларды орындауға толық дайын еместігін атап өтті, себебі көптеген сарбаздардың жауынгерлік тәжірибесі болмады және көлік құралдары техникалық тұрғыдан нашар күйде болды.

Барбаросса операциясы

1941 жылғы 22 маусымда Барбаросса операциясы басталғанда, Финляндия бастапқыда егер оған шабуыл жасалмаса, Кеңес Одағына шабуыл жасамауды жөн көрді, сондықтан Карелия мен Кола түбегіндегі фин-неміс шабуылдары бір аптадан кейін басталды. Барбаросса басталғаннан кейін көп ұзамай Кеңес әуе күштері фин шекарасын бомбалады, бұл Финляндияның соғысқа қатысуына себеп болды. Финляндиямен және неміс бақылауындағы Норвегиямен шектес шығыс майданы екі бөлікке бөлінді: Финляндия шекарасының оңтүстік бөлігіне Финляндия қарулы күштері жауапты болды, ал солтүстік фин және норвегиялық бөліктерді Норвегия армиясының жоғарғы командасы бақылады. Солтүстікте неміс және фин әскерлерінің мақсаты Мурманскіні басып алып, маңызды Арктикалық теңіз портын Орталық Ресеймен байланыстыратын Мурманск теміржолын кесу болды. SS «Норд» дивизиясы 1941 жылғы 1 шілдеде XXXVI армия корпусының қалған бөлігімен бірге Орталық Финляндиядағы Кеңес шекарасына шабуыл жасады (Арктикалық түлкі операциясының бір бөлігі ретінде). «Норд» дивизиясының 9-шы жаяу әскер полкі Солтүстік Мұзды теңіз жағалауындағы ең солтүстік секторға жіберілді, онда ол Норвегия тау корпусының құрамына кірді. Орталық аймақтағы дивизияның басым бөлігі кеңестік бекіністеріне шабуыл жасау үшін Салланың тығыз ормандары мен батпақтары арқылы өтті. Бірінші аптада «Норд» дивизиясының екі полкі ауыр шығынға ұшырады. Олар Қызыл Армияны ұстанымынан ығыстыру үшін үш шабуыл жасады, бірақ барлығы сәтсіз аяқталды. Содан кейін кеңес әскерлері бронетехникалық қарсы шабуылға көшті, қалған SS әскерлерін кері итеріп, олар өз бекіністерін тастап, үрейлене қашты. Бұл 8 шілдеге дейін жалғасты, содан кейін 169-шы жаяу әскер дивизиясы солтүстіктен, ал фин 6-шы дивизиясы оңтүстіктен шабуыл жасап, Қызыл Армияны қос қоршауға алу қаупіне тікелей шалдық. Фин және Вермахттың сәтті алға жылжуы кеңес әскерлерін Салладан шығуға мәжбүр етті, бірақ олар Мурманск теміржолына жете алмады. 1941 жылдың тамыз айының соңына қарай SS «Норд» дивизиясы 1085 сарбазды жоғалтты. Бұл сәтсіздік «Норд» дивизиясының беделін Вермахт және SS басшыларының арасында, оның ішінде рейхсфюрер SS Генрих Гиммлер мен Норвегия армиясының басшысы Николаус фон Фалькенхорсттың алдында түсірді. Осыдан кейін «Норд» дивизиясы уақытша басқа бөлімшелерге бөлінді. 6-шы SS жаяу әскер полкі мен артиллерия полкі 169-шы жаяу әскер дивизиясына жіберілді, 7-ші SS жаяу әскер полкі фин III корпусына, ал 9-шы полк Арктикалық теңіз жағалауында патрульдік міндеттерді орындау үшін Норвегия тау корпусымен бірге болды. Қазір III корпустың бағынысында болған «Норд» дивизиясының штабы мен финдер арасында шиеленіс туды, ал бұрынғылары жағдайды қорлау ретінде қарады. Осыған қарамастан, «Норд» дивизиясының әскерлері финдерден және басқа да бөлімшелерден тактикалық тәжірибе алды. Тамыз айының соңы мен қыркүйек айының басында Норвегия армиясының басшылығы қалған SS әскерлерін III корпусына жіберіп, дивизияны біртұтас құрылым ретінде қайта құрды. «Норд» дивизиясы 700 Waffen SS әскерлерінің келуімен күшейтілді, олар бұрынғы жарымәскери Allgemeine SS мүшелерінен айырмашылығы, жақсы дайындалған жаяу әскерлері болды. Сонымен қатар, қыркүйек айында үш артиллериялық батальон қосылды. Қазан мен қараша айлары аралығында SS штандартенфюрері Франц Шрайбер Демельхубердің орнына уақытша командалық міндетті атқарды. «Норд» дивизиясы 1941 жылғы қараша айының алғашқы екі аптасында Арктикалық түлкі операциясының соңғы шабуылына қатысты. Фин III корпусы мен «Норд» дивизиясы Лухский ауданында Мурманск теміржолын кесуге соңғы әрекет жасап бірлесіп алға жылды. Олар алға жылжуға және Қызыл Армияға шығын келтіргенімен, SS және фин әскерлері де кеңес әскерлерінің қарсылығынан зардап шекті. Финляндия шабуылды 17 қарашада тоқтатты. «Норд» дивизиясы 1941 жылғы қараша және желтоқсан айларында Карелия ормандарында тазалау операцияларын және партизанға қарсы патрульдерді жүргізді.

1942-1943 жылдар

Барбаросса операциясы кезіндегі ауыр қазалардың салдарынан 1942 жылдың қаңтарына дейін «Норд» дивизиясының құрамындағы барлық дерлік сарбаздар жаңа күштермен алмастырылды, оның ішінде Венгрия мен Румыниядан келген фольксдойчтар да болды. 1942 жылдың 20 сәуірінде дивизия жаңа командирді – СС бригадефюрері Маттиас Кляйнхайстеркампты алды, ал Франц Шрайбер 1 сәуірден оның келуіне дейін уақытша міндеттерді атқарды. Дивизия Финляндиядағы никель кендерін күзетуге және кейін теміржолға қарсы жоспарланған неміс шабуылына қатысуға жұмылдырылды. Бірақ бұл орын алмас бұрын, 1942 жылдың 24 сәуірінде кеңес әскері СС «Норд» дивизиясы орналасқан бағытта шабуыл жасады. 23-ші гвардиялық атқыштар дивизиясы, 8-ші шаңғы бригадасы және 80-ші жеке бригада СС әскерлері қарсы шабуыл жасағанға дейін алға жылжыды. Кеңес шабуылы тойтарылды және 1942 жылдың соңына дейін майдан сызығы өзгеріссіз қалды. 1942 жылдың жазында СС «Норд» дивизиясы жабдықтау мәселелерін шешу үшін СС «Норд» тау дивизиясы (SS Gebirgs Division Nord) деп аталды. Жаяу әскер және артиллерия полктері қайта құрылды. Бұл үш полкті екіге дейін азайтуды қамтыды, екеуі де тәжірибелі қызметкерлермен толықталған тау полктеріне айналды. Дивизия Финляндияның Оулу қаласында арктикалық және таулы соғысқа оқу лагерін де құрды. Дивизия Вермахттың 20-шы тау армиясының құрамына кірді, атап айтқанда, 7-ші тау дивизиясымен бірге 18-ші тау корпусын құрды. Корпус командирі, тау әскерлерінің генералы Франц Бёме басшылығымен, «Норд» дивизиясы және басқа неміс бөлімшелері солтүстіктегі Лухский ауданынан Солтүстік Мұзды мұхит жағалауына дейінгі аймақты қорғауға міндеттелді. 1942 жылы дивизия арктикалық аймаққа қажетті шаңғылар мен басқа да жабдықтарды алды, ал Германия Альпындағы Берхтесгаденде тау және арктикалық жағдайлардағы соғысқа сарбаздарды дайындау үшін дивизиялық оқу батальоны құрылды. «Норд» дивизиясы майдан бағытында кеңес әскерлерімен ұсақ шайқастарға қатысып, өз позицияларын қорғады, ал неміс командирлері дивизияның жауынгерлік қабілеті жоғарылап жатыр деп санай бастады. 1943 жылдың басында СС «Норд» тау дивизиясында 560 офицер және 20 176 офицер-сарбаз бен сарбаз болды. 1943 жылдың соңында Ваффен-СС дивизиялары қайта ұйымдастырылып, ағалыққа сәйкес нөмірленді, соның салдарынан бөлімше СС 6-шы тау дивизиясы «Норд» деп аталды. 1943 жылдың соңында Ваффен-СС тау соғыс мектебінде оқытылған жаңа сарбаздар дивизияға жіберіле берді, сонымен қатар олар екі норвегиялық СС бөлімін – полиция ротасын және «Норвегия» ерікті шаңғы компаниясын (SS Freiwilligen Schikompanie Norwegen) алды. Швейцариялық еріктілер де болды. СС 6-шы тау дивизиясын екі дивизиялық корпусқа кеңейту жоспарланған, сондықтан құрамында 22 000-ға жуық сарбаз болды, бұл әдеттегі неміс тау дивизиясынан үлкен, бірақ 1944 жылғы жағдайларға байланысты бұл жоспар іске аспады.

1944 жыл

1944 жылдың 15 қаңтарында СС группенфюреры Лотар Дебес 6-шы СС тау дивизиясының командирі болды. Ол 1944 жылдың 7 наурызында Кеңес әскерлері дивизияға шабуыл жасағанда, 1944 жылғы қысқы-көктемдік науқанның бір бөлігі ретінде командалық міндетін атқарды. Шабуылдың басты соққысы дивизияның «Норвегия» СС ерікті шаңғы батальонына және 6-шы СС тау барлау батальонына тиді. СС әскерлері кері шегінді, бірақ сәтті қарсы шабуыл ұйымдастырып, кеңес әскерін аймақтан ығыстырды. Кейін, 1944 жылдың мамыр айында Фридрих Вильгельм Крюгер СС обергруппенфюреры Дебесті командирлік қызметінен босатты. Оңтүстікте, 1944 жылдың 10 маусымында Қызыл Армия фин армиясын Ленинград маңындағы Карелия тасқиынатынан ығыстыру үшін шабуылға көшті. Кеңес әскерлерінің қарқынды шабуылы финдерді жылдам кері шегіндірді. Неміс XVIII тау корпусы солтүстік флангда оларға көмектесуге тырысты, бірақ кеңес әскерлерінің шабуылына ұшырады, үш дивизия 6-шы СС тау дивизиясына соқты. Қызыл Армия әскерлері «Норд» дивизиясының сол флангын бұзып өтті, бұл корпус командирін өзінің резервіндегі 82-ші шаңғы батальоны мен Крюгерді Готтлиб Ренц басқаратын «Норд» дивизиясының 6-шы атқыштар батальонын (резерв) жіберуге мәжбүр етті. Олар бірлесіп кеңес әскерін ығыстырып, дивизияны кеңес әскерлерінің қоршауына түсірмеуге мүмкіндік алды. Осыған Ренц пен 82-ші батальон командирі Темір крестің рыцарь кресімен марапатталды. 1944 жылдың 23 тамызында Крюгер басқа бөлімшеге тағайындалды және 1 қыркүйекке дейін Густав Ломбард СС штандартенфюреріне командирлік міндетін тапсырды, оның орнына Карл Генрих Бреннер СС группенфюреры келді. Сол айдың соңында Финляндия оңтүстіктегі Қызыл Армияның сәтті шабуылынан кейін Кеңес Одағымен Мәскеу келісімін жасады, бұл Финляндияны Германиямен байланысын үзуге міндеттеді. Осы кезде «Норд» дивизиясының штабы 20-шы тау армиясының «Бирке» операциясы жоспарларын, яғни Финляндиядан Норвегияға барлық әскерлерді эвакуациялау жоспарларын алды. «Норд» дивизиясы өз позицияларын тастап, Швеция шекарасымен Норвегияға қарай жолға шыққанға дейін Орталық Финляндия арқылы өтті. СС әскерлері Солтүстік Ресейден шығып бара жатқанда, Кеңес Одағының 26-шы армиясының бөлімшелерімен шайқасты. 12-ші полк бірінші болып эвакуацияланды, ал 11-ші полк дивизияның қалған бөлігі мен бүкіл XVIII тау корпусының шегінуін қамтамасыз ету үшін қалды. 11-ші полктің артқы күзет батальоны кеңес әскерлерінен бөлініп қалғанда, басқа батальон командирі Гюнтер Деген шабуыл ұйымдастырып, кеңес әскерлерінің шебін бұзып, қоршауда қалған әскерлерді құтқарды. Ол «Рыцарь кресімен» марапатталды. 11-ші полк 1944 жылдың қыркүйек айының соңында Финляндиядан Норвегияға қарай жолға шыққан «Норд» дивизиясының қалған бөлігімен қайта қосылды. 26 қазанда фин әскерлері Муонио маңында 11-ші полкқа шабуыл жасады, ал басқа фин бөлімшесі олардың артындағы жолды жауып тастады. Гюнтер Деген басқаратын неміс әскерлері фин әскерлерінің қоршауын бұзып, Муониоға жетіп, Норвегияға бұдан әрі кедергісіз жолға түсті. 1944 жылдың қараша айының бірінші аптасында олар Финляндия-Норвегия шекарасын өтіп, Гратангенге дейін нөлден төмен температурада жүріп жетті. Сол жерден олар пароммен Фаускеге өтіп, Норвегия теміржолының ең солтүстік нүктесіне дейін жүріп, оңтүстік жағалауға пойызбен жетті. 1944 жылдың 19 желтоқсанында «Норд» дивизиясы Норвегиядан Данияға кемемен жөнелтілді. Карл Генрих Бреннер дивизияның Финляндиядан сәтті эвакуациясын басқарғаны үшін Темір крестің рыцарь кресімен марапатталды. Норвегиялық шаңғы батальоны Германияға қайтарылғанда дивизияның қалған бөлігіне қосылмады, ал басқа бөлімшелер де қайта тағайындалды, осының салдарынан дивизияның әскер саны бұрынғы 22 000-нан шамамен 15 000-ға дейін азайды.

"Солтүстік жел" операциясы

Данияға келгеннен кейін 6-шы СС тау дивизиясы «Норд» бірден Батыс майданына күш-қосымдау үшін жіберілді, онда 1944 жылдың соңында «Арденн шабуылы» деп аталған неміс операциясы Франциядағы американдық позицияларды бұзуға сәтсіз аяқталды. 1944 жылдың 29 желтоқсанында «Норд» дивизиясының алдыңғы қатардағы бөлімдері Даниядан пойызбен Франция-Германия шекарасына жақын келді, содан кейін Людвигсвинкель және Эппенбрунн ауылдарына қарай жаяу жол тартты. Сол жерде СС әскерлері Батыс майданындағы соңғы шайқастардағы қақтығыстардан кейін қалған басқа неміс бөлімшелерінің әскерлерімен кездесті. Дивизия Францияның оңтүстік-шығысында генерал-лейтенант Александр Патчтың басқаруындағы АҚШ-тың 7-ші армиясына шабуыл жасауды көздеген «Нордвинд» операциясына қатысуға тиіс болды, ол одақтастардың желісінде салыстырмалы түрде әлсіз позицияны ұстады. 1945 жылдың 1 қаңтарында шабуыл басталды, ал командиріне байланысты «Kampfgruppe Schreiber» деп аталған «Норд» дивизиясының алдыңғы қатардағы бөлімдері 361-ші халықтық гренадер дивизиясына бағынышты болды. «Норд» дивизиясының әскерлеріне Винген-сюр-Модер қаласын басып алу міндеті жүктелді. Қала 14-ші бронетанкті дивизияның 117-ші кавалериялық барлау эскадрильясының штабы болды, ал аймақ 70-ші жаяу әскер дивизиясының (АҚШ) «Task Force Herren» тобы және бригада генерал-майоры Томас В. Херреннің басқаруымен 45-ші жаяу әскер дивизиясының полкімен күшейтілді. 12-ші СС таулық жаяу әскер полкі мен 361-ші халықтық гренадер дивизиясының әскерлері Винген-сюр-Модер және аймақтағы басқа қалаларды басып алуға дайындалды, бастапқыда тау өткелін бұзып, неміс күштеріне Рейн аңғарына кіруге мүмкіндік беруді көздеді. 3 қаңтарда халықтық гренадер бөлімдері өз мақсаттарына жете алмағандықтан, СС әскерлері өз бетінше қалаға қарай жылды. Бастапқы шабуыл американдық әскерлерді дайындықсыз ұстады, олар қаланы басып алып, 117-ші кавалерия штабында 350 американдық әскерін тұтқынға алды. Бірақ 6 қаңтарда АҚШ әскерлері олардың артындағы позицияны басып алып, Винген-сюр-Модердегі «Норд» дивизиясының әскерлерін кесіп тастады, кейін олар 361-ші халықтық гренадер дивизиясының командирінен қаланы тастап кету туралы бұйрық алды. Германияның басқа жерлердегі шабуылдары да аз нәтиже берді, содан кейін шабуылдық операциялар уақытша тоқтатылды. 12-ші СС таулық жаяу әскер полкі американдық қоршаудан бұзылып шықты, АҚШ-тың 179-шы және 180-шы жаяу әскер полкінің әскерлерімен шайқасты, бірақ бұл процесте ауыр шығынға ұшырады. Жеңіліске ұшырағаннан кейін де, 6-шы СС тау дивизиясы 361-ші халықтық гренадер дивизиясынан жақсы жағдайда болды. Дивизияның қалған бөлімдері де майданға келді және 12-ші полктің қалған бөлігімен қайта бірікті. 11 қаңтардан кейін осы секторда немістер мен американдықтар арасында шайқас жалғасты, бастапқыда немістердің сәттіліктері болмады, және осы кезде дивизия XC армия корпусына қайта бағындырылды. Бірақ 15 қаңтарда 11-ші СС таулық жаяу әскер полкі 256-шы халықтық гренадер дивизиясын басып алғаннан кейін 45-ші жаяу әскер дивизиясының алға жылжу күштеріне қарсы шабуыл жасады. Шабуыл нәтижесінде АҚШ-тың 157-ші жаяу әскерінің бірнеше ротасы қоршалып, тұтқындалды. Осы жетістіктен кейін Бреннерге 23 қаңтарда Зинсвиллерді басып алуға бұйрық берілді. Бұл «Нордвинд» операциясы аяқталғанға дейін «Норд» дивизиясының соңғы шабуылдық әрекеті болды және бастапқыда алға жылғанмен сәтсіз аяқталды. Операция соңында жаяу әскер полктері 50% шығынға ұшырады, бірақ басқа дивизиялық бөлімшелер зардап көрмеді. 1945 жылдың ақпан айында жоғалғандар нашар даярланған сарбаздар мен еріктілермен ауыстырылды.

Германияны қорғау

Батыстағы соңғы неміс шабуылының сәтсіз аяқталуымен 6-шы СС тау дивизиясы «Норд» және G армия тобының қалған бөлігіне Германияның оңтүстік-батысындағы Рейн аймағын ұстау міндеті жүктелді. Ол кезде бұл G армия тобындағы ең қабілетті дивизиялардың бірі болды, бірақ шабуылдағы жоғалтулары мен жаңа қосымшалардың келуі «Норд» дивизиясын Финляндиядағы тәжірибелі тау жаяу әскері бөлімінен өзгертті. 1945 жылдың наурыз айының басында дивизияға Германияның Трир қаласын қайтарып алу туралы жаңа бұйрық берілді. Бреннер дивизия штабын Рейнландтағы Холзератқа көшірді. 1945 жылдың 7 наурызында «Норд» жаяу әскері Рувер өзенінен өтіп, 94-ші жаяу әскер дивизиясы ұстаған позицияларына шабуыл жасады. Олар Трирден оңтүстікке қарай өтетін тас жолды, аймақтағы американдықтардың негізгі байланыс желісін кесіп тастады. Алайда, «Норд» дивизиясы ауыр жоғалтуға ұшырап, кері шегінуге бұйрық берілді. Бір жаяу әскер полкі, 12-ші, қалған дивизия Мозель өзенінің Кобленц пен Кохем арасындағы бөлігіне жол тартқанда, артта қалды, онда ол бірнеше жаяу әскер дивизиясынан тұратын LXXXIX армия корпусына бағындырылды. АҚШ-тың XX корпусы мен XII корпусы 12 наурызда LXXXII және LXXXIX армия корпустарының ұстаған позицияларына шабуылды бастады. Американдық әскерлер қатты қарсылыққа тап болды, соның ішінде 80-ші жаяу әскер дивизиясын баяулатқан қарсы шабуыл жасаған LXXXII армия корпусымен қалған «Норд» дивизиясының полкі. Осы кезде «Норд» барлау батальоны Мозель өзеніне дивизияның қалған бөлігінен бұрын жетті, онда ол 14 наурызда американдық әскерлермен шайқасты. СС дивизиясының қалған бөлігі, артта қалған полксіз, 15 наурызға дейін Мозельге жетті. Олар дереу рейнге қарай шығысқа қарай қалған корпустың бағытын ұстап тұру үшін АҚШ-тың 90-шы жаяу әскер дивизиясына қарсы шайқасқа жіберілді. СС әскерлері американдық жаяу әскерлер ротасын тоқтатып, олар «Норд» дивизиясының әскерлері ұстап тұрған аймаққа күшпен кіруге тырысқан кезде кесіп тастады. 6-шы СС тау дивизиясының қалған бөлігі барлау батальонымен қосылған кезде, олар ұстап тұруды жалғастырды және американдықтар Мозель аймағындағы неміс позицияларының қалған бөлігін ала бастаған кезде Вальдештен Рейнге қарай жол құрды. 16 наурызда LXXXIX армия корпусына кері шегінуге бұйрық берілді, олар Рейннің батыс жағынан эвакуацияланды. Кобленц пен Трир 17 наурызға дейін түсті, неміс қорғаныс позицияларының құлау қаупі туды. LXXXII корпусының жанында қалған полк 1945 жылдың сәуір айының ортасында таратылмас бұрын, «Норд» дивизиясының қалған бөлігінен бөлек күресуді жалғастырды. LXXXIX корпусының ең тұтас бірлігі болып қалған «Норд» дивизиясының қалған бөлігі Рейн аңғарында қалды, ол 24 наурыздан аз уақыт бұрын Висбаденге оңтүстік-шығысқа қарай қозғалуға генерал Джордж Паттонның қала маңында Рейннен өтіп жатқан әскерлеріне қарсы қарсы шабуылға дайындық үшін фельдмаршал Альберт Кесселрингтің бұйрығына дейін қалды. Кейін Кесселринг өзінің бұйрығын өзгертіп, «Норд» дивизиясының 6000 аман қалғандарын шығысқа қарай Лимбург ан дер Ланға жіберді. Дивизия 26 наурызда Лимбургтің оңтүстік шеттеріне жетті, отын біткеннен кейін сол жерге жүріп барды, бірақ АҚШ-тың 9-шы бронетанкті дивизиясы сол жерде болды. 27 наурызда американдық дивизия солтүстік әскерлері Лимбургтің оңтүстігінде орнатып қойған қорғаныс желісін бұзып, оңтүстік-шығысқа қарай алға жылды. Американдық шабуылдан ауыр зардап шеккен «Норд» дивизиясы 2000 адамға дейін қысқарды және американдықтар қоршаған аймақты басып алғандықтан, шығысқа қарай неміс желілеріне жетуге тырыспас бұрын Лимбургтің батысында қалды. Осы уақытқа дейін 1945 жылдың наурыз айының соңында американдық әскерлер Рейн бойындағы неміс майданынан өтіп, оңтүстіктегі G армия тобынан солтүстіктегі B армия тобынан бөлініп, Германияға тереңдей түсті. Кейбір неміс бөлімшелерінің қалдықтары американдық негізгі күш алға жылжуда, соның ішінде «Норд» дивизиясы да қалды. 30 наурызда Бреннер американдық қоршаудан шығу үшін қалғандарды бастап, 5-ші және 71-ші жаяу әскер дивизияларының бірліктеріне оларды аяқтау міндеті жүктелді. 1945 жылдың сәуір айының алғашқы күндері СС тау дивизиясы «Норд» Бюдингенге жақын жерде болды, онда американдық әскерлерге қарсы Шерман танкілері мен басқа да қолға түскен американдық қару-жарақтар қолданылып, қатал шайқас болды. Ұйымдастырылған қарсылық 3 сәуірде соңғы дивизиялық бөлімшелердің берілуімен тоқтады. Дивизия 4 сәуірде тиімді күш болып табылмады және 8 мамыр 1945 жылы барлық неміс бірліктері таратылған кезде ресми түрде тоқтатылды. Дивизияның кейбір мүшелері Бюдингеннен шығысқа қарай қашуға үлкерді, соның ішінде командир, Карл Хайнрих Бреннер. Кейін сол айда аман қалғандардың көптеген бөлігі Бавариядағы СС офицер курсанттарымен біріктіріліп, «Нибелунгтер» 38-ші СС гренадер дивизиясын құрады, бірақ бұл бөлім Германияның мамыр айының басында жеңіліске ұшырамас бұрын толық құрылмады.

Ұйым

Бөлім тарихында бірнеше атаумен аталды. SS Battle Group Nord (немісше: SS Kampfgruppe Nord) – 1941 жылғы ақпаннан маусымға дейін. SS Division Nord (немісше: SS Division Nord) – 1941 жылғы маусымнан 1942 жылғы маусымға дейін. SS Mountain Division Nord (немісше: SS Gebirgs Division Nord) – 1942 жылғы маусымнан 1943 жылғы қазанға дейін. 6-шы SS тау дивизиясы Nord (немісше: 6. SS Gebirgs Division Nord) – 1943 жылғы қазаннан 1945 жылғы мамырға дейін.