Кіріспе

Сигнал жиілігін бағалау алгоритмі

Питчті анықтау алгоритмі (PDA) – квазипериодикалық немесе тербелісті сигналдың, әдетте сөйлеудің немесе музыкалық нотаның немесе тонның цифрлық жазбасының биіктігін немесе негізгі жиілігін бағалауға арналған алгоритм. Бұл уақыт доменінде, жиілік доменінде немесе екеуінде де жүзеге асырылуы мүмкін. PDA-лар түрлі жағдайларда қолданылады (мысалы, фонетика, музыкалық ақпаратты іздеу, сөйлеуді кодтау, музыкалық орындау жүйелері) және сондықтан алгоритмге қойылатын талаптар әртүрлі болуы мүмкін. Әзірге бірде-бір идеалдық PDA жоқ, сондықтан көптеген алгоритмдер бар, олардың көпшілігі төменде көрсетілген санаттарға жатады. PDA әдетте квазипериодикалық сигналдың периодын бағалайды, содан кейін осы мәнді жиілікке айналдырады.

Жалпы тәсілдер

Бір қарапайым тәсіл – сигналдың нөлдік қиылысу нүктелері арасындағы қашықтықты өлшеу (яғни нөлдік қиылысу жылдамдығы). Дегенмен, бұл әртүрлі кезеңдері немесе шулы деректері бар бірнеше синустық толқындардан құралған күрделі толқын формаларымен жақсы жұмыс істемейді. Бірақ, нөлдік қиылысу кейбір жағдайларда пайдалы өлшем болуы мүмкін, мысалы, бір дереккөзді қабылдайтын кейбір сөйлеу қолданбаларында. Алгоритмнің қарапайымдылығы оны жүзеге асыруды "оңай" етеді. Күрделірек тәсілдер сигнал сегменттерін сынақ кезеңімен ығыстырылған басқа сегменттермен салыстырып, сәйкестік табуға тырысады. AMDF (орташа шама айырмашылығы функциясы), ASMDF (орташа квадрат айырмашылығы функциясы) және басқа ұқсас автокорреляциялық алгоритмдер осылай жұмыс істейді. Бұл алгоритмдер жоғары периодтық сигналдар үшін өте дәл нәтижелер бере алады. Алайда, оларда қате анықтау мәселелері (көбінесе "октава қателері") болады, кейде шулы сигналдармен (жүзеге асыруға байланысты) нашар жұмыс істей алады және негізгі нұсқалары полифониялық дыбыстармен (әртүрлі биіктіктегі бірнеше музыкалық ноталарды қамтитын) жақсы жұмыс істемейді. Қазіргі уақыт доменіндегі биіктік анықтағыш алгоритмдері жоғарыда аталған негізгі әдістерге сүйенеді, ал олардың өнімділігін адамның биіктікке қабылдауымен жақындастыру үшін қосымша жетілдірулер енгізіледі. Мысалы, YIN және MPM алгоритмдері екеуі де автокорреляцияға негізделген.

Спектрлік/уақыттық тәсілдер

Спектрлік/уақыттық питчті анықтау алгоритмдері, мысалы YAAPT питчті бақылау алгоритмі, нормаланған өзара корреляция сияқты автокорреляция функциясын қолдана отырып, уақыт доменін өңдеу және питчті анықтау үшін спектрлік ақпаратты пайдалана отырып, жиілік доменін өңдеудің үйлесіміне негізделген. Содан кейін, екі доменнен алынған үміткерлердің ішінде динамикалық бағдарламалау арқылы соңғы питч трегі есептелуі мүмкін. Бұл тәсілдердің артықшылығы – бір домендегі қателіктерді екінші домендегі өңдеу арқылы азайтуға болады.

Сөйлеу биіктігін анықтау

Сөйлеудің негізгі жиілігі төмен дауыстар үшін 40 Гц-тен, ал жоғары дауыстар үшін 600 Гц-ке дейін өзгеруі мүмкін. Автокорреляциялық әдістерге биіктікті анықтау үшін кемінде екі дауыс периоды қажет. Осылайша, 40 Гц негізгі жиілікті анықтау үшін сөйлеу сигналының кемінде 50 миллисекунды (мс) талдау қажет. Дегенмен, 50 мс ішінде жоғары негізгі жиілікті сөйлеудің жиілігі терезенің бойымен өзгеріп отыруы мүмкін.