Кіріспе

71-ші жаяу әскер дивизиясы Клеблатт ("Көпіршік дивизиясы", "Бақытты") (71. Infanterie Division) – Германия армиясының жаяу әскер дивизиясы, 1939 жылғы 26 тамызда, Екінші дүниежүзілік соғыс басталмас бұрын, Хилдесхайм қаласында 19-шы жаяу әскер командирінің екінші толқынынан құрылған. Ол Верден, Сталинград және Монте-Кассино және басқа да жерлерде шайқасты. Дивизияның символы төрт жапырақты қонжыр болды, ал 1940 жылғы маусымда Вердендегі жеңісімен құттықтағаннан кейін дивизия осы күннен бастап "бақытты" деп аталды.

Бөлім тарихы

71-ші жаяу әскер дивизиясының тарихында Сталинград шайқасына дейінгі құрам және жеке құрамы, бір жағынан, ал 1943 жылы толықтай құрылымын жоғалтқаннан кейінгі жаңа құрамы, екінші жағынан, бөліп көрсетіледі.

1939 жылғы жұмылдыру

1939 жылдың тамызында ХІ әскери округте (ХІ Wehrkreis) 71-ші жаяу әскер дивизиясы құрылды және негізінен қазіргі Төменгі Саксониядан – Ганновер, Хилдесхайм, Брауншвейг және Батыс Харц аймақтарынан сарбаздар жиналды. Көбінесе 1910-1920 жылдары туғандар әскери қызметке шақырылды, дивизияның құрамы 15 000 адамды құрады. 1939 жылдың көктемінде полковник Вольф басшылығымен 211-ші (IR 211) жаяу әскер полкі Берген әскери оқу полигонында 1-ші оқу-жаттығу жаяу әскер полкі ретінде жауынгерлік операцияларға дайындалды және Зигфрид сызығындағы бір бөлігіне бекітілді. Армия тылындағы оқулар қару қолдану, жауынгерлік дағдыларды жетілдіру, үнсіз жақындау, қараңғыда жылжу және атудан тұрды. Бірінші дивизия командирі Хилдесхаймдегі генерал-майор Вольфганг Зиглер болды, ол бұрын 19-шы жаяу әскер дивизиясының командирі болған. Полк командирлерінің лауазымдарына Бірінші дүниежүзілік соғыстан тәжірибелі офицерлер тағайындалды. Жалпы жұмылдыру басталғаннан кейін, 71-ші жаяу әскер дивизиясының қалған бөлігі шекараны қорғау үшін түнгі марштармен Пирмасенс қаласына жеткізілді, содан кейін Франциядағы Батыс науқанына қатысу үшін өз орналасқан аймағына баруға дайындалды.

1940 жылғы Батыс майдан

71-ші жаяу әскер дивизиясы Люксембург пен Оңтүстік Бельгия арқылы оңтүстік-батысқа қарай марш жасағаннан кейін, Чиерс өзенін кешіп, Мажино желісіне енді. Шабуылдар тактикалық маңызы бар 311-ші биіктікке жасалған шабуылда күшейді. Бұл 71-ші жаяу әскер дивизиясын Зигфрид желісін еңсере алған алғашқы бөлімдердің біріне айналдырды. 1940 жылдың 18 мамырында дивизия инженерлер мен танктерге қарсы жауынгерлермен (panzerjäger) бірлесіп, Вилли ауылын, 505-ші танк зауытын және Ла-Ферте аймағындағы (Мажино желісі) басқа да бекіністерді басып алып, алға жылжуын жалғастырды. 71-ші жаяу әскер дивизиясына бағынышты IR 188 бірлігімен бірге Олизы мен 342-ші биіктік жаулап алынды. 1940 жылдың 21 мамыры мен 10 маусымы аралығындағы кезең Мажино желісіндегі қорғаныс шайқастарымен ерекшеленді, ол қарсы шабуылдардан қорғану үшін одан әрі кеңейтілді. 1940 жылдың 22 мамырына дейін жеті офицер мен 170 сержант және қатардағы әскердің қаза болғаны туралы хабарланды. 1940 жылдың маусым айының басында Боис д'Инор орман аймағында, сондай-ақ «Жасыл тозақ» (Grüne Hölle) деп белгілі болған жерде, марокколық тиральерлер мен Шетелдік легионның көптеген қарсы шабуылдарына тойтарыс берілді, содан кейін дивизия Мёз өзенінен шығысқа қарай Верден аймағына жылжуға мүмкіндік алды. 1940 жылдың 15 маусымында 71-ші жаяу әскер дивизиясына Форт-Вокс пен Форт-Дуамонды басып алуға бұйрық берілді, ал шабуылдың ауыртпалығын IR 211 мойнына алды. Шабуыл Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Верденде шайқасқан батальон командирі Гауптман Кордуан басшылығымен сәтті аяқталды. Екі бекіністің құлауы Форт-Фройд-Терре басып алынғаннан кейін Верден цитаделіне жол ашты. 1940 жылдың маусым айында 71-ші жаяу әскер дивизиясы Мозельден Нансиге қарай шегініп келе жатқан жауды қуды. Батыс майданындағы миссия көптеген наградалармен аяқталды: Темір крестің рыцарь кресі генерал-лейтенант Карл Вайзенбергерге табысталды. 1940 және 1941 жылдар аралығында 71-ші жаяу әскер дивизиясы Кенигсбрюк әскери оқу полигонында оқу дивизиясы (Lehr Division) ретінде қызмет етті.

Шығыс майданы 1941-1942

1941 жылдың маусымынан бастап 71-ші жаяу әскер дивизиясы Кеңес Одағына шабуылға қатысты және таңқаларлықтай, 1941 жылдың 22 маусымында Нимстов маңындағы Кеңес шекаралық бекіністерін бұзып өтті. 1941 жылдың 24 маусымында Нимиров маңында 50 советтік танкқа қарсы қорғаныс шайқасы болды, олар жасырын орындардан неміс жаяу әскеріне атыс жасады. Қызыл Армияның Вищенка әскери оқу полигонындағы басқа да бекіністері тазартылып, талқандалды. 1941 жылдың маусым айының соңында Лембергтің солтүстік жақтанғы бекіністеріне шабуыл жасалып, ілгерілеуге қол жеткізілді. 1941 жылдың шілде айының басынан аяғына дейін дивизия армия резерві (Армеерезерв) құрамында Украина арқылы ұзақ қашықтыққа жүріш жасады, бұл нашар ауа райы мен қиын жер бедеріне байланысты қиындықтар тудырды.

1941 жылғы Киев шайқасы

6-шы армияның құрамында 71-ші жаяу әскер дивизиясы Киевке шабуылдың бағытын (Schwerpunkt) құрайтын болды, ол Киев шайқасына дейін кеңейді. Ұзақ уақыт бойы жаңбыр жауғандықтан жолдар өтпейтін болды, демек, алға жылжу кешікті. Киев үшін шайқас Ксаверовка (IR 211), Маржаровка (IR 194) және Геленовка (IR 191) қалаларын басып алумен басталды. 99-шы жеңіл дивизия мен 95-ші жаяу әскер дивизиясының арасындағы шекарада 71-ші жаяу әскер дивизиясы Киевтің оңтүстік секторына шабуыл жасады. 1941 жылдың тамыз айының басындағы қатал шайқастарда бұзылған Вет өзені бойындағы бункерлер желісі шабуылды кешіктірді, содан кейін XXIX армия корпусы Киевке жол ашты. 1941 жылдың 10-24 тамызы аралығында Қызыл Армия жоғалған Васа позициясын қайтару үшін ірі қарсы шабуылдар жасады, бірақ олардың барлығы сәтсіз аяқталды. Осы жерде 71-ші жаяу әскер дивизиясы 296-шы жаяу әскер дивизиясымен ауыстырылды және Ирпен өзенінің жағасындағы, мықты бекітілген Киев қаласының батыс секторында 60 шақырымдық жаңа жауынгерлік учаске алды. 1941 жылдың 16 қыркүйегінде XXIX армия корпусы Киевке үлкен шабуыл жасады, ол үш күннен кейін Қызыл Армияның қоршауында қалды және қала басып алынды. 71-ші жаяу әскер дивизиясы қаланы басып алуға қатыспады және жаңа операциялық аймаққа жөнелтілді.

Харьков шайқасы 1942

1942 жылдың 5 сәуірінде ОКВ/ВФСТ-ның 55616/42 нөмірілі бұйрығы Шығыс майданда жазғы шабуылды басталды. Осы мақсатта, 1942 жылдың сәуірінде Франциядан Шығыс майданға қайта орналастырылған 71-ші жаяу әскер дивизиясы 6-шы армиямен бірлесіп, Харьковтың оңтүстігіндегі советтік майданға шабуыл жасау және негізгі ұрыс сызығын Донецк аймағына көшіру жөнінде бұйрық алды. IR 211 Терноваядағы қорғаныс міндеттерінде 294-ші жаяу әскер дивизиясын қолдағанда, қалған екі полк бастапқы ұрыс позицияларына көшті. Осы уақытта, Қызыл Армия Харьковтың шығысы мен оңтүстік-шығысындағы Перемога маңында кең ауқымды жаяу әскер мен танктарды, сондай-ақ персонал мен материалдардың сандық артықшылығын қолданып, кеңестік майданды бұзып өтіп, неміс бөлімшелерінің көп бөлігін байлады. 71-ші жаяу әскер дивизиясының бөлімдері Донецке қарай Изиумның солтүстігіндегі аймақты қорғады. Неміс құрамалары, басқалармен қатар, 6-шы және 57-ші советтік армияларын қоршауға сәттілік танытты. 1942 жылдың 17-24 мамырында өткен Харьковтың көктемгі шайқасы Қызыл Армияның жеңілісімен аяқталды. Одан кейін "бабка" позициясында қорғанысқа бекіну іске асырылды. Содан кейін дивизия Николаевка арқылы Оскол секторына ілгеріледі. Бөлім Беловодск, Морозовская, Цчир арқылы Донға дейін Генералов секторындағы қуғын шайқастарына қатысты. Калачтың батысында қосымша қорғаныс шайқастары болды. 1942 жылдың тамызынан бастап 71-ші жаяу әскер дивизиясы Дон өзенін кесіп өтіп, Карповка мен Россошканы басып алып, ақыры Сталинградқа жетті.

1942 жылы Сталинградқа қарсы шабуыл

1942 жылдың 3 қыркүйегінде генерал Фридрих Паулюс Сталинградты бағындыру үшін мынадай қарулы күштерге ие болды: 30 000 сарбаздық LI армия корпусы (389-шы, 295-ші және 71-ші жаяу әскер дивизиялары) және 50 000 сарбаздық 4-ші танк армиясы, XXXXVIII танк корпусы мен IV армия корпусы (24-ші танк дивизиясы, 14-ші танк дивизиясы, 29-шы моторизацияланған жаяу әскер дивизиясы, 94-ші жаяу әскер дивизиясы және румыниялық 20-ші жаяу әскер дивизиясы); барлығы 80 000 сарбаз. LI армия корпусы, генерал-майор Александр фон Хартман басшылығымен, 71-ші жаяу әскер дивизиясымен бірге Сталинградқа қарай батыс және солтүстік-батыс жақтан жол ашуға тиіс болды. Бұл маршрут Сталинградтың сыртқы қорғаныс шеңберінен ішкі қорғаныс шеңберіне дейін ең қысқа және оңай жол еді. 1942 жылдың 3 қыркүйегінде 71-ші және 295-ші жаяу әскер дивизиялары шығысқа қарай жылжып, Гумрак стансасын советтік 2-ші танк корпусымен (генерал-майор Андрей Кравченко) және 112-ші атқыштар дивизиясымен (полковник Иван Ермолкин) болған шайқаста басып алды. Олар генерал-майор А. Ф. Попов басқаратын 23-ші танк корпусын және полковник Николай Григорьевич Травников басқаратын 399-шы атқыштар дивизиясын Конная станциясына қарай шығысқа ығыстырды. Мақсат – күштерді Городище және Мамаев төбелеріне шабуыл үшін шоғырландыру. 211-ші және 194-ші жаяу әскер полктері 112-ші атқыштар дивизиясының қорғаныс шебін бұзып өтті, ал оң жақтағы IR 191 полковник Поликарповтың 196-шы атқыштар дивизиясының окоптарын басып алып, Таловой және Опытная мен Ешовка стансаларын жаулап алды. Бұл Қызыл Армияның ауыр шығынға ұшырауына себеп болды, ол неміс әскерінің ілгерілеуіне Сталинград ауруханасына қарсы шабуылмен жауап берді. 71-ші жаяу әскер дивизиясының соққы тобы Гумрактың оңтүстігіндегі 62-ші армияның қатарына терең еніп, совет әскерлерінің ұрыс шебінен 87-ші және 196-шы атқыштар дивизияларын "әдепкі жойды". Гумрак аймағында 112-ші, 196-шы және 87-ші атқыштар дивизияларының қалдықтарына қарсы бірнеше қорғаныс шайқастары болды. 1942 жылдың 4 қыркүйегінде генерал-майор Антон Лопатин 71-ші жаяу әскер дивизиясының Царицаның шығыс жағалауында бекініп алуына жол бермеу үшін қарсы шабуылға бұйрық берді. Советтік 244-ші атқыштар дивизиясы 191-ші жаяу әскер полкімен кездесті, ол айналасындағы биіктіктерді басып алып, Царица бойымен 4 шақырым қашықтықта қала орталығына жақындады. Лопатин бұрмалап хабарлағандай, Афанасьев әскерлері IR 191-нің көп бөлігін жойды. 1942 жылдың 8 қыркүйегінде 295-ші және 71-ші жаяу әскер дивизиялары Гумрактан Сталинградқа дейінгі басты жолмен Городище және Разгуляевкадан алға жылжуын жалғастырды және 87-ші атқыштар дивизиясының, 42-ші танк бригадасының және 244-ші атқыштар дивизиясының полкінің жүздеген сарбаздарын аурухана мен Царицаның солтүстігіндегі моторлы трактор стансасына қарай итерді; Разгуляевка маңында қатты шайқас болды. Нәтижесінде 87-ші атқыштар дивизиясының құрамында 140-қа жуық сарбаз қалды. Хартманның 71-ші жаяу әскер дивизиясы аурухана мен Царица арасында аз ғана аумақты басып алды. Осы уақытқа дейін дивизияның үш жаяу әскер полкі 42-ші танк бригадасы мен 244-ші атқыштар дивизиясының окоптарын жабу үшін бар күштерін жұмылдыруға мәжбүр болды, шабуылға дайын тұрды. Сталинград маңындағы шайқас 12 қыркүйекте қызды, ол негізінен қаланың батысы мен солтүстігіндегі Городище, Александровка, Разгуляевка станциясы және аурухана арасындағы 1,5-3 шақырымдық төбелі аймақта өтті. 12 қыркүйек күні кешке шайқас басылды, 6-шы армия тактикалық маңызды тау жоталарын басып алды, ал советтік 62-ші және 64-ші армиялар қорғаныс шайқасында ауыр шығынға ұшырады.

1942 жылдың 12 қыркүйегінде 71-ші жаяу әскер дивизиясының құрылуы

Сталинград қаласына шабуылға түсуден бұрын 71-ші жаяу әскер дивизиясы "Қызыл Октябрь" болат зауытының батысында және Царица өзенінің солтүстігінде орналасты, ал оған қарсы 6-шы танк бригадасы, 42-ші атқыштар бригадасы және 244-ші атқыштар дивизиясының атқыштар полкі тұрды. 295-ші және 71-ші жеке дивизиялар Сталинградтың орталығына тікелей ілгерілеу туралы бұйрық алды. Полковник Фридрих Роске өз бөлімшесіне бұйрық берді, онда Волганы жылдам басып алу және Қызыл Армияға қарсы күресте жеңіске жеткен жағдайда Шығыс науқаны да ерте аяқталады делінген: "Біз соғыстың, әсіресе Шығыс науқаны үшін ерекше маңызды кезеңінде тұрмыз. Бүкіл әлем Сталинградтағы әскерлерді бақылап отыр, сонымен қатар, Волгаға жету арқылы шайқастың жылдам және жеңісті аяқталуы полк үшін де шешімді болады. Бұл туралы әскерлерге жеткізілуі керек. Мен полктің барлық құрамының ең жоғары деңгейде жұмылануын күтемін, бұл IR 194-нің бүгінгі күнге дейінгі жетістіктеріне сай болуы тиіс." – Полковник Фридрих Роске, 194-ші жаяу әскер полкінің командирі. 191-ші жаяу әскер полкінің сарбаздарына да осыған ұқсас бұйрық жарияланды: "71-ші дивизияның сарбаздары! Біз Сталинград үшін шайқастың шегіне жақындап келеміз. Волгаға шабуыл! Германия үшін барлығы! Содан кейін біз Сталинградты аламыз!" – Капитан Фрике, 2-ші батальонның/191-ші жаяу әскер полкінің батальон командирі.

Сталинградтың орталығында орналасу 1942 жылдың қыркүйегі

71-ші жаяу әскер дивизиясы, 295-ші жаяу әскер дивизиясымен бірге, Волгадағы мақсатына жеткен алғашқы ірі құралымдардың бірі болды. Қала орталығына жасалған концентрлі шабуылдардың салдарынан 71-ші жаяу әскер дивизиясының топтары қатты сиреп, кеңес снайперлері үшін оңай нысанаға айналды. Бірінші мақсатқа «кірпіш зауыты» маңындағы қыратқа жетіп, қала орталығына жылдам шабуыл үшін бастапқы позиция құрылды. Сталинградтың өзінде дивизия тез арада қала орталығындағы үйден-үйге қатал шайқастарға араласып, қиын жағдайларда жергілікті шайқас тактикасын үйренуге мәжбүр болды, бұл ауыр шығындарға әкелді. 71-ші жаяу әскер дивизиясы советтің қорғаныс бөлімдерін қаланың төбелеріне және оңтүстікке қарай Царицаға қарай итерді. Түн құлпыра бастағанда, ИР 194 Авиагородокты басып алды, теміржол желісіне 2 км жақындады және 112.5 биіктігіне қарайтын кіреберіске жетті, ал ИР 211 және 191 Қызыл Армияны Царицаның солтүстік-батысына қарай ығыстырды. 1942 жылдың 13 қыркүйегінде 71-ші жаяу әскер дивизиясы, бас станцияға қарай құлап ұшатын бомбалаушылардың күшті әуе қолдауымен алға жылды. Келесі күні олар Сталинградтың орталығына, Царицаның солтүстігіне жетті. Қаланың ішкі бөлігі үшін күрес аяусыз және өте шатастыратын шайқасқа айналды, ол екі жақта да зор фанатизммен басты вокзалдың, үкіметтік және партиялық ғимараттардың, сондай-ақ Қызыл алаңның айналасында өзара табыстармен жүрді. Түстен кейін, Разгуляевка станциясынан оңтүстікке қарай, Царицаға дейін 3 «Катюша» реактивтік миномет полкінің қолдауымен кеңес шабуылдары жасалды. 295-ші және 71-ші дивизиялар қала орталығы мен Мамаев курганының алдында тұрды. Артиллериялық қолдау және 60-тан астам секіруші бомбалаушылардың әуе шабуылы 1942 жылдың 14 қыркүйегінде таңертең кеңес қарсы шабуылын толығымен тоқтатты. Сонымен қатар, 194 және 211 жаяу әскер полктері 42-ші атқыштар батальонының қарсылығын бұзып, 112.5 биіктігін басып алды. ИР 194-тің шабуыл жасақтары қала орталығындағы көшелерге еніп, сағат 12-де Сталинградтың орталық вокзалының алдында тұрды. Чуйков: «Шабуылдық пулеметшілердің шағын топтары Балка тауының бойымен 112.5 биіктігіне қарай жылжып, сағат 14.00-де қала орталығына еніп, сағат 16.00-де басты станцияның алдында тұрды». 71-ші жаяу әскер дивизиясының жылдам ілгерілеуі 62-ші армияны толығымен таңқалдырып, барлық қолдағы резервтерін жұмылдырып, шешуші шайқасқа жіберуге мәжбүр етті. Маңызды байланыс жолдары үзіліп, жабдықтау қиындыққа тап болды, бірақ неміс әскерлері Волгаға тек қысқа ғана уақытқа жетті. ИР 194 паром терминалына қауіп төндіріп, 2 «Волга» паромдарын батырды. 1942 жылдың 14 қыркүйегінде Сталинградтың құламай қалуы, басқа да себептермен қатар, қаланың оңтүстігіндегі 35-ші гвардиялық атқыштар дивизиясының қарсылығына байланысты болды, ол 29-шы моторизацияланған атқыштар дивизиясының орталыққа қарай жылжуын тоқтатты. 1942 жылдың 14-15 қыркүйек аралығында түнде келген 13-ші гвардиялық атқыштар дивизиясы қала орталығын толығымен басып алуды болдырмады, теміржол депосы, мемлекеттік банк сияқты көшелер мен ғимараттарды қайта басып алып, Мамаев курганындағы шайқасқа араласты. Полковник Елиннің 42-ші гвардиялық атқыштар полкінің 1-ші батальоны басты станцияны қайта басып алды, ал Панихиннің 34-ші ГРР-і мамандар үйін ала алмады. 71-ші жаяу әскер дивизиясының жауынгерлік күші 1942 жылдың 14 қыркүйегінде төмендегідей есептелді: 8 жаяу әскер батальоны, барлығы нашар жағдайда (300–400 адам), 1 инженерлік батальон (PiBtl. 171) орташа есеппен (300–400). 1942 жылдың 15 қыркүйегінде Сталинград орталық вокзалының маңында 13-ші гвардиялық атқыштар дивизиясының 42-ші гвардиялық атқыштар полкіне қарсы қатал шайқастар болды. Сол күні ИР 194 басты станция үшін күресті жалғастырды, ал ИР 191 және 211 Царицаның солтүстік жағалауына қарай алға жылды. 24-ші танк дивизиясы 1942 жылдың 16 қыркүйегінде Царица маңында 71-ші жаяу әскер дивизиясымен бірігуге тырысты, ал 3 танк 71-ші жаяу әскер дивизиясының ПАК қаруларынан қателікпен атып өлтірілді. IR 194 бөлімдері 295-ші жаяу әскер дивизиясымен бірлесіп, Крутой және Долгий балкасын иелену үшін шайқасты, бірақ жауды жақсы бекітілген позицияларынан шығара алмады. Сталинградтың орталығында 71-ші жаяу әскер дивизиясының негізгі күштері (IR 194 және 211) 13-ші гвардиялық атқыштар дивизиясымен үйден-үйге және көшеден-көшеге 3,5 шақырымдық кеңістікте шайқасты. Шайқас 1942 жылдың 16 қыркүйегінде қызыл алаңның айналасындағы аймақта, атап айтқанда, алаңға, сондай-ақ басты теміржол вокзалына және Коммунистическая көшесіне жақын орналасқан үлкен ғимараттардың (Univermag дүкені, Горький театры, партия ғимараты) иелігіне қатысты ең қызып кетті. Оңтүстікте 71-ші дивизияның 194-ші полкі, дивизияның 211-ші полкінің басым бөлігі оң жағында, 13-ші гвардиялық атқыштар дивизиясының 34-ші және 42-ші полктерінің батальондарымен 3,5 шақырымдық кеңістіктегі қираған ғимараттар мен бомбадан зардап шеккен көшелерде шатасқан шайқас жүргізді. Ең қатал шайқас 9 қаңтар алаңының маңында болды, онда 194-ші полкінің алдыңғы батальондары 34-ші гвардиялық полкінің 2-ші батальонымен және 42-ші гвардиялық полкінің 2-ші батальонымен алаңды жақтаған ғимараттардың иелігі үшін және теміржол станциясының маңындағы Kommunisticheskaia көшесіндегі қираған ғимараттар үшін аяусыз күресті. «Оңтүстікке қарай 71-ші дивизияның 194-ші полкінің негізгі күштері, дивизияның 211-ші полкінің басым бөлігі оң жағында, 3,5 шақырымдық кеңістіктегі қираған ғимараттар мен бомбадан зардап шеккен көшелерде 13-ші гвардиялық атқыштар дивизиясының 34-ші және 42-ші полктерінің батальондарымен шатасқан шайқас жүргізді. Ең қатал шайқас 9 қаңтар алаңының маңында болды, онда 194-ші полкінің алдыңғы батальондары 34-ші гвардиялық полкінің 2-ші батальонымен және 42-ші гвардиялық полкінің 2-ші батальонымен алаңды жақтаған ғимараттардың иелігі үшін аяусыз күресті, ал теміржол станциясының маңында 42-ші гвардиялық полкінің 1-ші батальоны Kommunisticheskaia көшесіндегі қираған ғимараттардың маңында бекем тұрды». 71-ші жаяу әскер дивизиясы Царицаның аузындағы Эдельсхайм топтық құрамына (24-ші танк дивизиясы) күштер жібере алмады, өйткені Сталинградтағы барлық дивизиялар ауыр шығындармен үйден-үйге қатал шайқастарда тікелей қатысты. 1942 жылдың 17 қыркүйегінде гвардиялық әскерлер басты станциядағы позицияларын уақытша тастап, мамандар үйін қайта басып алуға тырысты. Солтүстікте Крутой және Долгишлюхтқа қарай шайқас жалғасты, оңтүстікте ИР 211 және 191 34-ші және 42-ші ГРР-мен Kommunisticheskaia көшесінің бойындағы және шығысындағы саябақтар мен маңызды ғимараттар үшін үздіксіз шайқасты, басты станция маңындағы атыс қайта жанданды, ал Волгадан үш блок қашықтықтағы 9 қаңтар алаңы 62-ші армияның маңызды қорғаныс түйіні болып қала берді. Күн батқанда, 42-ші ГРР-дің 1-ші батальоны басты станцияға еніп, мамандар үйіне жасалған барлық қарсы шабуылдарды тойтарды. Кешке Қызыл Армия басты станциядағы неміс шабуылдарына қарсы жеңіске жеткенін жариялады және станция аумағында құлаған 100 неміс әскерінің денелері саналғанын мәлімдеді. Соңында, ИР 211 Хеллеман және Эдельсхайм топтық құрамдарымен Царицада бірігіп, өзен үстіндегі теміржол көпірін бақылауға алды. Түнде ИР 191 ИР 211-нің артынан шығысқа қарай жылжып, қала орталығы үшін шайқасқа ИР 194-пен бірге араласуға мүмкіндік алды. Автор Уильям Крейг 1942 жылдың қыркүйегіндегі Қызыл алаңдағы шайқастың қызыл қанмен суланған жердегі денелердің қисық жатқандарын, жаралылардың қан іздерінің тротуарда өрілген суреттерді құрағанын, «Универмагтың» жай ғана қираған еңір екенін, оқ тесіктермен тесілген манекендердің барлық жерде жатқанын, неміс және кеңес әскерлерінің қалай құласа, солай жатқанын, бүкіл дүкеннің мәйітханаға айналғанын, «Правда» ғимаратының құлап жатқанын сипаттайды.

Италия 1943-1945 жылдар

1943 жылдың наурыз айынан шілдесіне дейін 71-ші жаяу әскер дивизиясы Данияда 883 және 885-ші гренадер полктерінен, 11-ші әскери округтан (Wehrkreis XI) және WK XI Unterführer курсынан келген қосымша күштермен толыққанды қайта құрылды. 1943 жылдың тамызында 71-ші жаяу әскер дивизиясы Каринтияға жөнелтілді. «Ахе» операциясы барысында итальяндық әскерді қарусыздандыруға көмектесу міндеті қойылды, осыған байланысты Тревизо, Гориция, Триест және Фиуме аймақтарына тағайындалды. Бұдан кейін Монфальконе және Фиуме аймақтарында жағалауды қорғау және партизандық күрес жүргізілді. 1944 жылдың қаңтар-май аралығында Монте-Кассино шайқасына қатысу да маңызды болды. Бұл жерде IR 211 Кассино қаласындағы 4 км-лік фронттың бөлігін қорғады және полковник Барнбектің басшылығымен станцияны басып алу үшін Жаңа Зеландиялық әскерлермен қолға-қол соғыс жүргізді. IR 194 1944 жылдың ақпан айының ортасына дейін Анцио-Неттуно (Anzio Nettuno) АҚШ жағажайының алдында қолданылды. 1944 жылдың мамыр айында майор Кнут және IR 211 Монте-Кассиноның үшінші шайқасында Монти-Арунчи тауының етегінде, Кастельфорте және Эсперияда шайқасты. Күштердің арақатынасы 71-ші дивизияның 6 шаршаған батальонына қарсы, генерал Альфонс Джуин басқаратын еркін француз экспедициялық корпусының 4 толыққанды дивизиясынан тұрды, оның құрамында марокколық тау әскерлері де болды. Неміс қарсыласы одақтастардың қысымы мен Гарильяно өзені бойындағы француз күштерінің шабуылы мен қанаттан орап шабуыл жасауына байланысты күйреп түсті. Генерал Марк У. Кларк өзінің естеліктерінде француздардың 1944 жылдың мамыр айында Густав желісін қалай бұзғанын сипаттады: «Сол кезде француз күштері Гарильяно өзенінен өтіп, Лири өзенінің оңтүстігіндегі таулы жерге жылжыды. Бұл оңай болған жоқ. Әдеттегідей, неміс әскерлері қарсылық көрсетті. Француздар жауды таңқалдырды және Faito Cerasola таулары мен Кастельфорте маңындағы биік жерлерді қоса алғанда, маңызды жерлерді тез басып алды. 1-ші моторизацияланған дивизия 2-ші марокколық дивизияға Girofano тауын басып алуға көмектесті, содан кейін S. Apollinare және S. Ambrogio бағытына жылдам ілгеріледі. Келесі 48 сағат француз майданында шешуші болды. Қарақшы гумиерлер төбелерді, әсіресе түнде, шабуылдады, ал генерал Джуиннің бүкіл әскері немістердің төтеп бере алмайтын агрессивтілігін көрсетті. Cerasola, San Giorgio, Mt. D’Oro, Ausonia және Esperia Италиядағы соғыстың ең жарқын және батыл шабуылдарының бірінде басып алынды, ал 16 мамырға дейін француз экспедициялық корпусы сол жақ қанатында Revole тауына қарай он шақырымға жуық алға жылжыды, ал олардың қалған бөлігі британдық 8-ші армиямен байланыс орнату үшін біршама артқа қарай бұрылды. Осы шабуылды мүмкін ету үшін ең мұқият дайындық пен ең үлкен шешімділік қажет болды, бірақ Джуин осындай жауынгер еді. Бұл таулардағы жорықтарды жеңу үшін қалың қайықтар, тәжірибелі тау шайқастары және қауіпті жерлер арқылы ұзақ түнде жүріп өтуге күш-қуаты бар адамдар қажет болды. Француздар бұл қабілетін сенсациялық ілгерілеу кезінде көрсетті, кейіннен Кесселринг штабының бастығы генерал-лейтенант Зигфрид Вестфаль уақытында да, агрессивтілік жағынан да үлкен таңғаларлық деп сипаттады. Римге қарсы іс-қимылдың сәттілігі үшін басты себеп болған осы жетістігі үшін мен генерал Джуиннің және оның керемет ФЭК-інің әрқашан ризашылық білдіретін құрметті адамы боламын. 8-ші армияның кешігуі Джуиннің міндетін қиындатты, өйткені ол өте тез алға жылжи бастады, сондықтан британдықтарға іргелес оң жақ қанаты үнемі қарсы шабуылға ұшырайды. Кассино позицияларын тастағаннан кейін Абруццо аймағы жоғалды және орталық Италияда қорғаныс шайқастары 1944 жылдың қыркүйегіне дейін жалғасты. Соғыстың соңына дейін Каринтия, Италия және Венгрияда одан әрі жауынгерлік миссиялар орындалды. Солтүстік Италияда 71-ші жаяу әскер дивизиясы Метауро өзенінде 1-ші Канадалық жаяу әскер дивизиясы мен Готик желісіне қарсы орналасты, онда ол ақаулық операцияларында ауыр зардап шекті. Осыдан кейін 71-ші дивизия Венгрияда 2-ші танк армиясының құрамында 1945 жылдың 6-15 наурызы аралығында «Бастапқы ояну» операциясы мен Балатон көлінің шайқасында шайқасты. 71-ші жаяу әскер дивизиясы Австриядағы Санкт-Вейт-ан-дер-Глан маңында британдықтарға берілді.

Соғыс қылмыстары

Дивизия 1943 жылдың 11 қыркүйегінде Тичан қырғынына (Вишнян, қазір Хорватияда) қатысқан, сол кезде 84 азамат өлтірілді.

Шығындар

Франция шайқасынан кейін хабарланған шығындар 22 офицер, 608 сержант және 1847 қатардағы әскер болды. Статистика көрсеткендей, бұл бөлім 1942 жылдың 19 қыркүйегінде Шығыс майданда Сталинградта соғысқан барлық бөлімдердің ішіндегі ең ауыр шығынды көрді. Сол күнге дейін 211-ші жаяу әскер полкінен 392, 191-ші жаяу әскер полкінен 377 және 194-ші жаяу әскер полкінен 304 адам қаза тапты. Ең көп шығын шайқас роталарына тиді, себебі олар үй-үй шайқасында шаршап, енді толықтырыла алмады. Сталинград науқанының барлық кезеңінде ресми қазалар туралы есептердің жетіспеуіне байланысты, нақты сандарды растау мүмкін емес, олар 5000 қаза тапқан және 15000 жараланған деп бағаланады.

Тұлғалар

Полковник Йоханнес "Ханс" Шмидт, IR 191 полкінің командирі (1895 жылдың 30 наурызында Штеттинде туған, 1943 жылдың 3 желтоқсанында Винница / Украинада қайтыс болған). Полковник Гюго Гюнтер фон Белоу, штаб офицері. Капитан Герхард Мюнх, III батальон командирі, IR 194. Майор Конрад Герман Рейнхард Фредебольд, III батальон командирі, IR 191 (* 1896 жылдың 20 сәуірінде Ганновер-Стокенде туған, † 1976 жылдың 1 сәуірінде Ганноверде қайтыс болған). Кіші лейтенант Виганд Вюстер, AR 171 (1920 жылдың 11 тамызында Геттингенде туған, † 2017 жылдың 29 қаңтарында қайтыс болған). Вюстер Сталинград шайқасы туралы естеліктері мен акварель суреттері арқылы танымал болды.