Уналаска: Тарихы мен халқы

Кіріспе

Аляскадағы қала

Уналаска қаласы (; Уналаска Ұйымдаспаған аудандағы Бейтелден кейін екінші ірі қала болып табылады. Алеут (Унаган) халқы мыңдаған жылдар бойы Уналаска аралында тұрған.

Тарих

Аналаска аралын алғаш рет алеут халқы мекендеген. 1759 жылы Степан Глотов басқаруымен алғашқы орыс тобы келгенде, Уналаска мен Амакнак аралдарында 1000-нан астам алеут тұрғыны бар 24 елді мекен болды. Олар Үмнәк пен Амалакта үш жыл сауда жасады. 1763 және 1766 жылдар аралығында орыс тері саудагерлері мен Уналасканың жергілікті халқы арасында қақтығыс болды. Алеуттар төрт орыс кемесін жойды және 175 аңшыны/саудагерді өлтірді. 1760 жылдары Уналаска уақытша орыс тері сауда бекеті ретінде пайдаланылды. 1790 жылы Александр Андреевич Барановтың кемесі мұнда апатқа ұшырады. 1825 жылы Уналаскада Киелі Аспанға Көтерілу шіркеуі салынды. Шіркеуді құрған діни қызметкер Иван Вениаминов, кейіннен Алясканың Әулие Иннокентийі ретінде қадірленді, жергілікті жәрдеммен алғашқы алеут жазу жүйесін жасады және діни кітаптарды алеут тіліне аударды. 1836 және 1840 жылдар аралығында қызылша, тауық безгегі және жұқпалы жөтел эпидемиялары халқының күрт азаюына себеп болды. Осылайша, онжылдықтың соңында Уналаскада 200-ден 400-ге дейін алеуттар ғана қалды. 1867 жылдың 18 қазанында АҚШ Алясканы сатып алып, оны АҚШ территориясының бір бөлігіне айналдырды. 1880 жылы методист шіркеуі Уналаскада жетім балаларға арналған мектеп пен емхана ашты. 1899-1905 жылдары Алтын іздеу кезінде көптеген кемелер Голланд порты арқылы өтті, онда Солтүстік Америка коммерциялық компаниясының көмір станциясы орналасқан еді. Ғасырдың бірінші жартысында аралға бірнеше эпидемия тиді, алдымен 1900 жылы, содан кейін 1919 жылы испан тұмауы таралды, бұл Уналаска халқының күрт азаюына әкелді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Жапон империясының қатерінен сескенген АҚШ 1940 жылы Голланд портын нығайта бастады, нәтижесінде Голланд портының теңіз базасы мен Форт-Мирс салынды. Құрылыс 1941 жылдың қыркүйегінде аяқталды, бұл АҚШ-тың соғысқа кіруіне себеп болған Перл-Харборға жасалған күтпеген шабуылдан үш ай бұрын болды. 1942 жылдың 3 маусымында қалаға жапон әуе күштері шабуыл жасады, бұл Алеут аралдары шайқасының бір бөлігі болды. Шабуылдан кейін және жапондардың Киска мен Атту аралдарын басып алуынан кейін, Аманак аралының жергілікті тұрғындарының көп бөлігі эвакуацияланды. Олардың көпшілігі соғыс жылдарында Алясканың оңтүстік-шығысындағы лагерьлерде жағдайы нашар болған жерде ұсталды, ал тұтқындардың көпшілігі түрмеде қайтыс болды.

The island of Unalaska was first inhabited by the Aleut people. Unalaska and Amaknak Islands contained 24 settlements with more than 1,000 Aleut inhabitants in 1759, when the first Russian group under Stepan Glotov came and started trading for three years on Umnak and Unalaska. Between 1763 and 1766, a conflict between the Russian fur traders and the Unalaska Natives occurred; the Aleuts destroyed four Russian ships and killed 175 hunters/traders. In the 1760s, Unalaska was temporarily used as a Russian fur trading post. Alexander Andreyevich Baranov was shipwrecked here in 1790. In 1825, the Russian Orthodox Church of the Holy Ascension was built in Unalaska. The founding priest, Ivan Veniaminov, later canonized as Saint Innocent of Alaska, composed the first Aleut writing system with local assistance, and translated scripture into Aleut. Between 1836 and 1840, measles, chicken pox and whooping cough epidemics drastically reduced the population; thus, at the end of the decade, only 200 to 400 Aleuts lived in Unalaska. On October 18, 1867, the United States purchased Alaska, which made Unalaska part of the U. S. territory. In 1880, the Methodist Church opened a school and a clinic for orphans in Unalaska. Between 1899 and 1905, the Gold Rush brought many ships through Dutch Harbor, where the North American Commercial Company had a coaling station. During the first half of the century, the island was touched by numerous epidemics, first in 1900, and then in 1919 the Spanish flu touched the island: these contributed to a dramatic decrease of the population in Unalaska. Fearing the threat from Imperial Japan during World War II, the neutral United States began fortifying Dutch Harbor in 1940, resulting in the construction of the Dutch Harbor Naval Operating Base and Fort Mears. Construction finished entirely by September 1941, three months before the surprise attack on Pearl Harbor that caused the U. S. to enter the war. On June 3, 1942, the town was attacked by Japanese air forces in the Battle of Dutch Harbor, part of the Aleutian Islands Campaign. After the attack and the Japanese occupations of Kiska and Attu, almost all of the native residents of Amaknak Island were evacuated. Many were held under poor conditions in camps in Southeast Alaska for the duration of the war; a substantial number of the internees died during the imprisonment.

Жақында болған тарих

Қала бұрын алкоголизм және жұмыссыздық сияқты мәселелермен күресіп келді, қазір де күресіп жатыр, бірақ соңғы жылдары жағдай жақсарған. Мысалы, "Elbow Room" бары, жергілікті, кейіннен шетелде де, салқындығымен әйгілі болды. Ол 2005 жылы жабылды. Аляскалық суретші Рей Тролл бұл топтың суретін салған.

Мақалалар

Бір кезде Ресейге тиесілі болған АҚШ аралы: Алеут аралдарындағы шалқыған Уналаска аралы Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі қаһарлы, бірақ қазір көбінесе ұмытылған әскери науқанның бір бөлігі болды. Джон Зада, 25 шілде, 2018 ж., bbc.com.