Кіріспе

USS Pope (DD 225) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет еткен «Клемсон» классы эсминеці. Ол Джон Поуптың есімімен аталған алғашқы кеме болды.

Құрылыс және іске қосу

Поуп 1919 жылдың 9 қыркүйегінде жатырылды және 1920 жылдың 23 наурызында William Cramp & Sons компаниясынан суға түсірілді; Уильям С. Бенсон жұбайының қолдауымен; және 1920 жылдың 27 қазанында Филадельфияда қолданысқа берілді.

Қызмет тарихы

Поуп бастапқыда Филадельфияда төмендетілген комиссияда орналастырылды және Атлантика резервтік флотының 3-эскадрильясының 39-дивизиясына тағайындалды. 1921 жылы ол Чарльстон, Оңтүстік Каролина қаласындағы қысқы базасы мен Ньюпорт, Род-Айленд қаласындағы жазғы базасын ауыстырып, президент Уоррен Г. Хардингті 30 шілдеден 1 тамызға дейін Массачусетс штатының Плимут қаласына сүйемелдеді. 12 қаңтардан бастап 27 сәуірде Филадельфияға оралғанға дейін Гуантанамо шығанағындағы ұрыс кемелері дивизиясымен маневрлерге қатысты. 12 мамыр күні Поуп Тынық мұхитына аттанды. 3 шілдеде Гибралтар бұғазынан өтіп, 15-25 шілдеде Суэц каналы арқылы өтті. Поуп 26 тамызда Қытайдың Яньтай қаласында Азия флотының 15-ші эскадрильясына қосылды және 28 қазанда Кавиттегі қысқы базасына дейін Яньтай маңында флоттық жаттығуларға қатысты. Шығыста Поуп Қытайдағы азаматтық қақтығыс кезінде американдықтардың өмірін және мүдделерін қорғады. Ол алғаш рет 1923 жылдың 9 қыркүйегі мен 9 қазаны аралығында Янцзы өзенінің патрулінде қызмет етті және 1931 жылға дейін үнемі патрульдеу арқылы өзінің қатысуын білдіре берді. 1931 жылдан 1937 жылға дейін Поуп қыста Филиппинде дивизиялық маневрлерге қатысып, Қытай жағалауында "туды көрсетуді" жалғастырды. Ол 1933 жылдың 3 ақпанында 5-ші эскадрильяның 15-ші дивизиясына қайта тағайындалды. Поуп 1935 жылы және 1938 жылы Француз Индоқытайына, 1934 және 1935 жылдары Жапонияға екі рет, ал 1936 жылы Голландтың Шығыс Индиясына бір рет сапар жасады. Қытайдың солтүстік шекарасындағы жағдайдың шиеленісуі, Японның Маньчжурияға басып кіруіне байланысты, Поуп 1937 жылдың 19 қыркүйегінен бастап Лао Яо және Циньдао сияқты солтүстік Қытай порттарынан Шанхайға американдықтарды эвакуациялауға кірісті. 1938 жылдың 15 шілдесінен 20 қыркүйегіне дейін ол Қытай суларында Циньхуандао маңында теңіз шайқады және 1939 жылдың 5 маусымында Оңтүстік Қытай патрульдік күштерімен бірге американдық консулдықтары мен азаматтарын эвакуациялады. Поуп 14 маусым мен 19 тамыз аралығында Шанту мен Бейдайхеде орналасып, Жапон теңіз күштерінің Шантуға жол тартуын және қаланы бомбалауын бақылады. Ол 12 қазанда Филиппиннің бейтараптық патруліне Манилаға оралғанға дейін осы аймақта қалды. Поуп 1940 жылдың 6 мамырында Азия флотының 59-шы дивизиясына ауыстырылды және 11 мамыр мен 24 маусым аралығында Қытай жағалауында патрульдік қызметін жалғастырды. Поуп маусым айының соңында бейтараптық міндетімен Манилаға оралды және 1941 жылдың 11 желтоқсанына дейін сол жерде қалды, содан кейін ол Баликпапанға, Голландтың Шығыс Индиясына аттанды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Поуп Екінші дүниежүзілік соғыстың басында Голландияның Шығыс Индиясында белсенді түрде соғысқа қатысты. 1942 жылдың 9 қаңтарында Поуп – Бойз және Марблхед крейсерлерінен құралған эскорттың құрамындағы бес эсминецтің бірі болды. Стюарт, Булмер, Паррот және Баркер эсминецтері Дарвинден Сурабаяға Блумфонтейн көлігін сүйемелдеп шықты. Бұл көлік Пенсакола конвойының бөлігі болды және 1941 жылдың 30 желтоқсанында Брисбеннен 26-шы жалақы артиллерия бригадасы мен штаб батареясы, 1-ші батальон, 131-ші жалақы артиллериясы және осы конвойдан Жаваға жіберілген жарақтармен бірге кетті. Баликпапан теңіз шайқасында ол жақын арада торпедалық және артиллериялық шабуылдар жасады, бұл Баликпапанға жапондық әскердің қонуын кешіктіруге көмектесті, ал кейін Бадунг бұғазы шайқасында Бали аралына басып кіруге кедергі келтірді. Ява теңізіндегі екінші шайқаста Поупқа қатты зақымдалған британдық крейсерді шайқас аймағынан шығарып жіберу тапсырылды. Команда мүшелерінің жағажайдағы демалыстан қайтып келуіне уақыт жетпеді, сондықтан олар Сейлонға қайтарылғанда олармен бірге бола алмады. 1942 жылдың 28 ақпанында кешке Эксетер және екі эсминец Соерабажадан шығып, солтүстікке бет алды. Жапондық әуе және теңіз күштері келесі күні таңертең Ява және Борнео аралдарының арасында шабуыл жасады. Қашуға тырысқан үш одақтас кеме үш сағатқа созылған қатал шайқаста төрт жапондық ауыр крейсермен және төрт эсминецпен күресті, соның салдарынан жаудың бірнеше кемесіне зақым келтірді. Поуп барлық торпедаларын және 140 артиллериялық оқты атты.

Тағдыр / Жемқорлық

Союзниктер эскадрильясы жапондық крейсерлік-разведывательные самолеты арқылы анықталды, олардың крейсерлерінің атысын байқауы одақтас эсминецтердің «Эксетерді» түтін пердесімен жасыру әрекетінің тиімділігін жойды. 1942 жылдың 1 наурызында сағат 12-ге дейін екі британдық кеме атыстан қиратылғанда, «Поуп» уақытша жаңбырлы дауылда паналады. Жапондық крейсерлерді дауыл ішінде бағытын өзгерту арқылы болдырмаса да, «Поупты» жапондық авианосец «Рюджодан» шыққан ұшақтар дауылдан шыққаннан кейін қайта анықтады. Кеменің жалғыз 3 дюймдік зениттік пулеметі істен шыққаннан кейін, алты пикирующий бомбалаушының бірі жақын араға түсіп, сол жақ мотор валын қиратты және зақымдалған корпус бөліктерінен су ағына бастады. «Поуп» тағы алты бомбалаушыдан қашуға маневр жасағанда су ағыны нашарлады, және су бақылаудан шыққан кезде экипаж құтқару салдарына отырғанда бір ғана адам қаза тапты. «Поуп» сағат 2 шамасында жапондық крейсердің алтыншы залпымен батып кетті. «Encounter» және «Exeter» кемелерінің аман қалғандары сәтті болды, өйткені 1 наурыздағы шайқастан кейін «Иназума» эсминшісі құтқара алмағандар келесі күні жапондық «Икадзучи» эсминшісімен құтқарылды, ол 2 наурызда осы екі кемеден шамамен 400 адамды құтқарып алды. Бұл тірі қалғандар шамамен 22 сағат бойы салдарда, құтқару жилеттерінде немесе жүзуге жабысып, көбінесе маймен жабылып, ал кейбіреулері соқыр болған күйде ағысып жүрді. Лейтенант-коммандер Шунсаку Кудоның бұл гуманитарлық шешімі «Икадзучиге» шабуыл қаупін тудырды және құтқарылған теңізшілердің көптігіне байланысты оның жауымен күресу қабілетіне кедергі келтірді. Бұл оқиға кейіннен бірнеше кітаптар мен мақалалардың тақырыбы болды. «Поуп» 1942 жылдың 8 мамырында Әскери-теңіз кемелерінің тізілімінен алынып тасталды. Ол Екінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі үшін екі шайқас жұлдызы мен Президенттік бірлік марапатын алды. «USS Pope» кемесінің құлаған қалдықтары 2008 жылдың желтоқсанында «MV Empress» суасты кемесімен табылды, ол 2007 жылы «Empress» тапқан «HMS Exeter» кемесінің құлаған жерінен шамамен осы жерде орналасқан. Өкінішке орай, коммерциялық құтқару дайверлері бұрын «Поупты» тапқан, сондықтан оның құлаған жерінен тек қаңқа ғана қалған. Оның орналасқан жері/сәйкестендірілуі енді расталғандықтан, Ява теңізі шайқасы мен одан кейінгі қақтығыстарда жоғалған барлық кемелер табылып, оңай анықталды.