Америкалық қылмыскер Пол Келли және ұйымдасқан қылмыс тарихы
Paul Kelly (criminal)
Пол Келли – американдық гангстер, «Бес бұрыш» тобының негізін қалаушы. Нью-Йорктегі қылмыстық топтардың тарихы, Аль Капоне сияқты белгілі қылмыскерлер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық қылмыскер
American criminal
Пол Келли (шын аты Франко Антонио Паоло Вакарелли; 23 желтоқсан 1876 – 3 сәуір 1936) – американдық мафиози және бұрынғы боксшы, Нью-Йорктегі Five Points Gang тобын құрған. Бокс арқылы тапқан ақшасына бірнеше жыныс сату орындарын ашқан. Five Points Gang Нью-Йорк тарихындағы алғашқы үлкен көшпелі топтардың бірі болды. Келли Манхэттеннің төменгі аудандарындағы түрлі ұлт өкілдерінен тұратын иммигранттар қатарынан кедей жастарды тартты. Five Points Gang құрамына кейін өздері танымал қылмыскерлерге айналғандар кірді, олардың ішінде Джонни Торрио, Аль Капоне, Лакки Лучано, Мейер Лански және Фрэнки Йел болды. Қылмыстық мансабының шарықталу нүктесінде, 1912 жылы The New York Times газеті Келлиді "Нью-Йорк тарихындағы ең табысты және ең ықпалды бандит" деп атады. Келли өзінің тобының сайлаудағы әрекеттері арқылы Демократиялық Таммани Холл саясаткерлерін қолдаған. ХХ ғасырдың басында Таммани Холлмен байланысы бар Истман Бандасымен ашық көшедегі қақтығыстан кейін, саясаткерлер Келли мен Истманға бәсекелестіктерін бокс матчы арқылы аяқтауға бұйрық берді. Матч тең аяқталды. Таммани Холл саясаткерлері 1904 жылы ұрлық қылмысы үшін сотталып, түрмеге қамалған Истманға көрсеткен қолдауларын кері алды. Келли саясаткерлер Боуэриді тазартқысы келгенде қолдауын жоғалтты. Бірте-бірте ол портовиктер кәсіподағының қылмыстық істеріне қатысты. Жоғары мәдениеттілігімен және әдепті мінезімен танылған Келли АҚШ-та қылмысты бизнес үлгісімен ұйымдастырған алғашқы адам деп есептеледі. Ол өзінің әріптестерінің қатыгездік көзқарасына қарамастан, ерекше және күрделі бейне жасады. Джей Роберт Нэш оны "Америкадағы ұйымдасқан қылмыстың нағыз әкесі" және "қазіргі заманғы әлемнің алғашқы қылмыстық басшысы" деп сипаттайды.
Paul Kelly (born Franco Antonio Paolo Vaccarelli; December 23, 1876 – April 3, 1936) was an American mobster and former boxer, who founded the Five Points Gang in New York City. He had started some brothels with prize money earned in boxing. Five Points Gang was one of the first dominant street gangs in New York history. Kelly recruited young, poor men from the ethnically diverse immigrant neighborhoods of Lower Manhattan. The Five Points Gang included some who later became prominent criminals in their own right, including Johnny Torrio, Al Capone, Lucky Luciano, Meyer Lansky and Frankie Yale. At the peak of his criminal career, Kelly was ranked by The New York Times in 1912 as "perhaps the most successful and the most influential gangster in New York history". Kelly was said to support election of Democratic Tammany Hall politicians with his gang's activities at elections. After open street warfare with the Eastman Gang in the early twentieth century, which also had ties with Tammany Hall, Kelly and Eastman were ordered by the politicians to end their competition with a boxing match. It ended in a draw. Tammany Hall politicians finally withdrew protection for Eastman, who was convicted and imprisoned on larceny charges in 1904. Kelly lost support when politicians wanted to clean up the Bowery. Gradually he became involved in rackets of the longshoremen's union. Known for his high culture and gentle manners, Kelly is considered the first in the United States to organize crime on a business model. He cultivated a distinguished and sophisticated image, in contrast to the brutish attitude of his peers. Jay Robert Nash refers to him as "the real father of organized crime in America" and "the first modern day underworld boss".
Ерте өмір
Нью-Йорк қаласында Базиликатаның Потенца қаласынан келген итальяндық иммигранттардың отбасында дүниеге келген ол Манхэттеннің Боуэри ауданында өсті. Бірнеше жұмыс істегеннен кейін Вачкарелли жеңіл салмақта боксшы болып бастады. 1890 жылдары саяси үстемдік құрған, этникалық ирланд саясаткерлерімен байланысты болу үшін ол өзінің атын Пол Келлиге өзгертті. Оның карьерасы қысқа, бірақ табысты болды. 1897 жылы Бриджпорт Геральд газеті оны "бизнесстегі ең жылдам және таза кішкентай боксшылардың" бірі деп сипаттады. Бокс арқылы тапқан ақшасын ол бордельдер мен клубтар ашуға жұмсады.
Born in New York City to Italian immigrant parents from Potenza, Basilicata, he grew up in the Bowery, Manhattan. After several jobs, Vaccarelli started as a boxer in the bantamweight division. In the 1890s, he changed his name to Paul Kelly, for association with the politically dominant, ethnic Irish politicians. His career was short and quite successful. In 1897 he was described by the Bridgeport Herald newspaper as one of the "fastest and cleanest little boxers in the business". He used his boxing earnings to open brothels and clubs.
Бес нүктелік топ
Тамани Холл саясаткері "Биг" Тим Салливанға қызметтерін ұсынған Келли, Том Фоулиді Тамани Холлдың биліктегі Пэдди Диверге қарсы сайлауға көмектесу үшін бандасын пайдаланды деген айып тағылды. Дивер 1901 жылғы Екінші Ассамблея округіндегі алғашқы сайлауда қызыл шамдар ауданын Төртінші округтен шығару үшін үгіт жүргізген жергілікті салон иесі болған. 17 қыркүйектегі алғашқы сайлау күні Келлидің 1500-нен астам адамынан тұратын тобы Дивердің жақтастарына шабуыл жасап, дауыс беру пункттерін жапты және Фоулидің жеңіске жетуі үшін көптеген сайлау заңбұзушылықтарын жасады. Кейбіреулер күніне бірнеше рет дауыс берді, ал банда мүшесінің бірі "Мен 53 дауыс алдым" деп мәлімдеді. Фоли қарсыласы болды, биліктегі емес. Екінші округте Дивердің, судьяның және Тамманидің ұзақ жылдар бойы басшысының болуына байланысты көптеген проституция үйлері болды. Дивер жеке жауына тапанша тіктегені туралы хабарлар тарады. Кейін Келли Төртінші және Алтыншы округтердегі өнегесіз аудандарды, соның ішінде проституцияны басқарды және Бес нүктеде дербес қылмыстық монополия құрды. 1903 жылы Келли ұрылық және зорлық-зомбылық үшін тұтқындалып, тоғыз ай түрмеде отырды. Бостандыққа шыққаннан кейін Келли Пол Келли қауымдастығын құрды, ол өзінің қылмыстық ұйымына жас жігіттерді тарту үшін атлетикалық клуб ретінде пайдаланды. Штаб-пәтері 24 Стэнтон көшесінде орналасқан. Біраз уақыттан кейін ол 57 Грейт Джонс көшесінде (Лафайетт пен Бауэри арасында) екі қабатты кафе мен би залы болған Нью-Брайтон Атлетикалық клубын ашты. Келли клубына жиі келетін әлеуметтік топтар мен басқа да көрнекті азаматтардың көңілін жақты. Әрқашан әдемі киінген Келли француз, итальян және испан тілдерін еркін білді, сондай-ақ бейнелеу өнері мен классикалық музыканы бағалады. Оның білімді және мәдениетті тұлғасы Нью-Йорк элитасының көптеген өкілдерін таң қалдырды. Осы кезеңде Келлидің ұйымы Манхэттеннің басқа бөліктеріне және Нью-Джерсидің бір бөлігіне тарады. "Кид Твист" Макс Звербах және Ричи Фицпатрик сияқты оның басты қарулы адамдары алшақтады және Истман бандасына қосылды, онда Истман түрмеге жіберілгеннен кейін билік үшін күресті. Джонни Испан сияқты басқалары өздерінің жолымен жүрді. Келлидің "Бес нүктелік" бандасы Бауэридің батысындағы аумақты бақылады, ал Истман бандасы шығысындағы аумақты бақылады. Тамани Холл олардың арасындағы бейтарап аймақтың кіргісіз болуын қалады. Бандалар аумақ үшін ашық күрескенде, полицияның назарын аударып, жарандардың жараланған жағдайларында азаматтық наразылық тудырғанда, Тамани Холл Келли мен Истманды келісімге отыруға шақырды. Билік өкілдері оларға мәселені шешу үшін бокс матчын өткізуді бұйырды. Жеңімпаз құнды бейтарап аумақты өз бақылауына алады және соғыс аяқталады. Екі тарап та келісті, Келли мен Истман жұдырықтап соғысты, бірақ жекпе-жек тең аяқталды. Бандалар соғысты қайта бастады. Истман Вест-Сайдтағы бір адамды тонағаны үшін тұтқындалды, оны оның отбасы қорғау үшін Пинкертон детективтерін жалдаған. Истман қарақшылықта кінәлі деп танылды, ал бандалар арасындағы соғысты тоқтатуға мүмікіндік іздеген Тамани Холл оған қорғаныс беруден бас тартты.
Offering his services to Tammany Hall politician "Big" Tim Sullivan, Kelly was alleged to have used his gang to help elect Tom Foley against Tammany Hall incumbent Paddy Divver. The latter was a local saloon owner campaigning to keep the red light districts out of the Fourth Ward during the 1901 Second Assembly District primary elections. On the day of the primary on September 17, Kelly's gang of over 1,500 men assaulted Divver supporters, blocked polling booths, and committed numerous acts of voter fraud to win the election for Foley. Some voted several times during the day; one gang member claimed that "I got in 53 votes." Foley was the challenger, not the incumbent. The Second District already had numerous houses of prostitution as Divver, a judge and longtime Tammany leader had to know. Divver was reported to have drawn a pistol on a personal enemy. Kelly later gained control of the vice districts of the Fourth and Sixth Wards, including prostitution, and controlled a virtual criminal monopoly in the Five Points. In 1903 Kelly was arrested for assault and robbery and served nine months in jail. On release, Kelly formed the Paul Kelly Association, an athletic club which he used to recruit younger men for his criminal organization. The headquarters were located at 24 Stanton Street. He soon opened the New Brighton Athletic Club, a two story cafe and dance hall at 57 Great Jones Street (between Lafayette and Bowery). Kelly charmed socialites and other prominent citizens who frequented his club. Always well dressed, Kelly spoke French, Italian, and Spanish fluently, and appreciated fine art and classical music. His educated and sophisticated persona impressed many of New York's elite. During that time, Kelly's organization expanded into other parts of Manhattan and parts of New Jersey. Some of his top gunmen, such as "Kid Twist" Max Zwerbach and Richie Fitzpatrick, became alienated, defecting to the Eastman Gang, where they struggled for power after Eastman was sent to prison. Others, such as Johnny Spanish, went out on their own. Kelly's Five Points Gang controlled the area to the west of the Bowery, and Eastman's, everything to the east. Tammany Hall wanted a neutral area between them to be off limits. When the gangs fought openly over the territory, attracting police attention and civic outrage when civilians were wounded, Tammany Hall called Kelly and Eastman to a sit down meeting. Officials ordered them to have a boxing match to settle the issue. The winner would take control of the prized neutral territory, and the war would end. Both parties agreed, and Kelly and Eastman duked it out, but the fight ended in a draw. The gangs resumed warfare. Eastman was arrested for robbing a man on the West Side who was being tailed by Pinkerton detectives hired by his family to protect him. Eastman was convicted of robbery, and Tammany Hall, eager to end the warfare between the gangs, declined to provide protection.
Соңғы жылдар
Тамани Холл сонымен қатар Келлиге Бауэриді тазалауға тырысқанда оның көзге түспеуіне қысым жасады. Келли Нью-Брайтонды жапқаннан кейін, ол өз қызметін Гарлем мен Бруклиндегі итальяндық иммигранттар қауымдастығына көшірді. Бірақ ол бұрынғы тұрғын ауданымен байланысын сақтап, американдық есімімен Пол Вакарелли ретінде Халықаралық порто жұмысшыларының қауымдастығының (ILA) вице-президенті болды. Ол Челси аймағында орналасқан. Келли/Вакарелли 1919 жылы ILA-дан қуылды, бірақ сол жылдың соңында қайтадан қауымдастыққа оралды. Ол басқарудың келісімге келген сағаттық жалақыны 5 центке ғана көтеруіне қарсы наразылық ретінде басталган портолық ереуілге жетекшілік етті. Нью-Йорк қаласының мэрі Джон Ф. Хайланның қолдауымен Келли ереуілді шешу үшін комиссияға тағайындалды. Ол ереуілді тоқтатты, бірақ ереуілшілерге ешқандай жеңілдік беруге қол жеткізбеді. Келли 1920 жылдары еңбек дауларында күш көрсетуші, еңбек рэкети болды. 1936 жылы табиғи себептерден қайтыс болды.
Tammany Hall also put pressure on Kelly to lower his profile as it sought to clean up the Bowery. After Kelly closed the New Brighton, he moved operations to the Italian immigrant communities in Harlem and Brooklyn. But he also retained ties to his old neighborhood, becoming a vice president of the International Longshoremen's Association (ILA) under his Americanized birth name of Paul Vaccarelli. He was based in the Chelsea area. Kelly/Vaccarelli was expelled from the ILA in 1919, but returned to it later that year. He took leadership of a spontaneous port wide strike begun in protest against a wage increase of only five cents an hour, which management had agreed to. With the support of Mayor John F. Hylan, Kelly was appointed to a commission to resolve the strike. He ended it but did not achieve any concessions for the strikers. Kelly became a labor racketeer, providing muscle in labor disputes during the 1920s. He died of natural causes in 1936.
Танымал мәдениетте
Ричард Кондонның "Миль-Хай" романы (1969) романның үштен біріндейінде Келлиге тоқталады. Ол жеке пайдасы үшін тыйым салу мен ұйымдасқан қылмысты құрған жас үлкен қылмыскерді суреттейді. Кейлеб Карр Келлиді өзінің тарихи қылмыс романы "The Alienist" (1994) романында кейіпкер ретінде көрсетеді. 2018 жылғы телесериалда Келли рөлін Антонио Магро сомдайды.
Richard Condon's novel Mile High (1969), features Kelly in the first third of the novel. He explores a young super criminal who invented Prohibition and organized crime for his private profit. Caleb Carr features Kelly as a character in his historical crime novel The Alienist (1994). In the 2018 TV series adaptation, Kelly is portrayed by Antonio Magro.