Уэльстік алтын кендерінің тарихы

Кіріспе

Уэльстегі тарихи алтын кендері

Долаукоти алтын кендері (; Mwynfeydd Aur Dolaucothi), сондай-ақ Огофау алтын кені деп белгілі, Уэльс, Кармартенширдегі Пумсайнтқа жақын Коти өзенінің аңғарында орналасқан ежелгі римдік жер беті және жер асты кендері. Алтын кендері Ұлттық трестке тиесілі Долаукоти иелігінде орналасқан. Олар Долгелау алтын белдеуінен басқа Уэльс алтынының жалғыз кен орындары болып табылады және қорғалатын ежелгі ескерткіш мәртебесіне ие. Бұл сонымен қатар Ұлыбританиядағы жалғыз белгілі римдік алтын кендері, бірақ олардың Оңтүстік-Батыс Англиядағы Девон, Солтүстік Уэльс, Шотландия және басқа жерлердегі басқа белгілі көздерді де пайдаланғаны мүмкін екенін жоққа шығармайды. Бұл орын римдіктердің жетілген технологиясын көрсету тұрғысынан маңызды.

Римдіктер қазба жұмыстарын қалай жүргізген

Археологиялық зерттеулер бұл жерде алтын өндіру қола дәуірінде басталғанын көрсетеді, мүмкін Коти өзенінің алтынды құм-қиыршығын жуу арқылы, алтын іздеудің ең қарапайым түрі. Секст Юлий Фронтин 74 жылы Рим Британиясына Квинт Петилий Цериалистің орнын басып, осы аралдың губернаторы болып жіберілді. Ол Силурлерді, Деметейлерді және Рим Уэльсінің басқа да қарсы тұратын тайпаларын бағындырып, Легио II Augusta үшін Каерлеонда жаңа база құрды, сондай-ақ өз римдік қосымша әскерлері үшін он бес-жиырма шақырым аралықтағы кіші римдік бекіністер желісін орнатып, оларды қамтамасыз етті. Өкілеттігі кезінде, ол батыс Уэльстегі Пумсайнт бекінісін, негізінен Долаукотидегі алтын кендерін пайдалану үшін салған болуы мүмкін. Фронтин кейіннен Римнің су құбырларын жаңартты және 1-ғасырғы Рим су құбырлары туралы толыққанды еңбек – екі томдық «De aquaeductu» атты трактатын жазды. Бұл жерде алтын болғанын 18-шы ғасырда табылған алтын әшекейлердің қоры дәлелдейді. Табылған заттардың ішінде дөңгелек брошь және жылан тәрізді білезіктер болды, олар қолға оралып көрсетуге қолайлы болу үшін жеткілікті жұмсақ болғандықтан осылай аталды. Барлық заттар қазір Британ мұражайында сақталады және Романо-Британ галереясында қойылған. 1844 жылы Генри Де ла Беш алтын кенінің үлгісін тауып, алтынның бар екенін растады. Бекіністің (Птолемейдің «Географиясында» Луентинум деп аталады) және оған байланысты қоныстың мәліметтері Рим армиясының б.з. 78 жыл шамасынан б.з. 125 жыл шамасына дейін бекіністе орналасқанын көрсетеді. Дегенмен, кен кешеніндегі су қоймасынан (Melin y Milwyr) табылған жалпы керамика және Самиан керамикасы кендегі жұмыстар кем дегенде 3-ші ғасырдың соңына дейін жалғасқанын көрсетеді. Птолемейдің картасы шамамен 150 жылға жататындықтан, ол 3-ші ғасырдың соңына дейін, тіпті одан да кейін жұмыс істеуі мүмкін.

Гидравликалық тау-кен өндірісі

Римдіктер бірнеше акведуктар мен арналар арқылы суды кеңінен пайдаланды, олардың ең ұзыны өзеннің шатқалындағы бастауынан шамамен 7 миль (11 км) қашықтықта орналасқан. Mynydd Mallaen, Annell және Gwenlais-тегі кішкентай арналар бастапқыда алтын іздеуге сумен қамтамасыз ету үшін қолданылды, ал қазіргі Pumsaint ауылының үстіндегі төбелердегі топырақтың астында жасырылған алтын тамырларын табуға пайдаланылды. Негізгі учаскенің солтүстігіндегі төбенің бетіне қазылған оқшауланған ашық карьердің үстінде әлі де суды сақтауға арналған бірнеше үлкен резервуарлар бар. Cothi өзенінен келген үлкен акведук осы ашық карьерді кесіп өтеді, бұл ашық карьердің одан бұрынғысы екенін көрсетеді. Су резервуарларда сақталып, кенеттен босатылатын, су толқыны топырақты шайып, тау жыныстарын және астындағы алтынды ашып көрсететін. Плиний Ескісі өзінің "Naturalis historia" еңбегінде осы әдіс туралы егжей-тегжейлі сипаттама береді, бұл оның Испаниядағы тәжірибесінен алынған болуы мүмкін. Бұл әдіс "hushing" деп аталады және Ұлыбританияда 19 ғасырға дейін, ал Африканың алтын кен орындарында 20 ғасырға дейін қолданылып келді. Бүгінде аллювиалды қалайы кен орындарын өңдеуде ұқсас әдіс қолданылады, ол гидравликалық кен өндірісі деп аталады. Осы әдістің кішірек нұсқасы - пласерлік кен өндірісі, және олардың екеуі де Cothi өзенінің жанындағы аллювиалды пласерлік кен орындарын өңдеу үшін қолданылған болуы мүмкін, өйткені өзенді бір шақырымдай жоғарыдағы жерден тартатын үлкен акведук бар, ол учаскеге басқа белгілі акведуктармен салыстырғанда төменгі деңгейде кіреді. Акведуктармен жеткізілген су ұнтақталған алтын кенін жуу үшін, сондай-ақ кенді ұсақтау үшін диірмендерді іске қосу үшін де пайдаланылған (Льюис және Джонс, 1969). Алғашқы акведуктардың бірі Allt Cwmhenog шығыс беткейінде, шамамен 3 км қашықтықтағы кішкентай арнаға арнап салынған. Оның соңында үлкен резервуар бар, ол төбенің шетімен батысқа қарай айналып өтеді. Мұнда алтын тамыры табылып, резервуардың астында үлкен ашық карьер қазылған болуы керек. Дегенмен, үлкен және ұзын акведук (1:800 градиентімен) Cothi өзенінен солтүстік-шығысқа қарай 11 км қашықтықта және сол ашық карьерді кесіп өтеді, сондықтан ол кейінірек салынған. Керісінше, учаскеде табылған бірнеше резервуарларда тамыр табылмаған, сондықтан олар тасталып кеткен. Оң жақтағы резервуар солтүстік ашық карьерден алыс емес жерде орналасқан және жақын орналасқан ашық карьердегі (төмендегі схемалық диаграммадағы А резервуары) кен орнының шектерін табуға арналған болуы мүмкін. Ол тамырды таппағаны анық, сондықтан одан бас тартылды. Сумен қамтамасыз ету үшін үлкен акведук салынғанға дейін Cothi аңғарының үстіндегі арнадан су тартатын кішкентай арна пайдаланылған болуы мүмкін.

The Romans made extensive use of water carried by several aqueducts and leats, the longest of which is about 7 mile (11 km) from its source in a gorge of the river, to prospect for the gold veins hidden beneath the soil on the hillsides above the modern village of Pumsaint. Small streams on Mynydd Mallaen, the Annell and Gwenlais, were used initially to provide water for prospecting, and there are several large tanks for holding the water still visible above an isolated opencast pit carved in the side of the hill north of the main site. The larger aqueduct from the Cothi crosses this opencast, proving the opencast to be earlier. The water was stored in the tanks and then released suddenly, the wave of water sweeping away the soil to reveal the bedrock and any gold bearing veins beneath. Pliny the Elder gives a dramatic account in his Naturalis historia of the method, possibly derived from his experiences in Spain. The method is known as hushing and survived in use until the 19th century in Britain, and into the 20th century in the goldfields of Africa. A not dissimilar method is used today in exploiting alluvial tin deposits, and is known as hydraulic mining. A smaller scale version of the same method is placer mining, and both may have been used to work alluvial placer deposits next to the river Cothi itself, judging by a large aqueduct which tapped the river a mile or so upstream, and enters the site at a low level compared with the other known aqueducts on the site. The water supply of the aqueducts was also used for washing crushed gold ore, and also possibly driving stamping mills for comminution of the ore (Lewis and Jones, 1969). One of the first aqueducts was built at a high level on the east slope of Allt Cwmhenog and tapped a small stream about 2 mile (3 km) away. There is a large tank at its end, where it sweeps around the brow of the hill onto the west side of the ridge. A gold vein must have been discovered here, because there is a large opencast below the tank. Yet the larger and longer aqueduct (with a gradient of 1 in 800) taps the River Cothi about 7 mile (11 km) to the north east and traverses the same opencast, so must be later in date. By contrast, several tanks found on the site did not show a vein, so were abandoned. The tank shown at right occurs not far from the north opencast and was probably intended to find the limits of the deposit located in the adjacent opencast (Tank A in the schematic diagram below). It clearly didn't find the vein, and was thus abandoned. The water supply may have been obtained from a small leat run from a stream up the main Cothi valley before the much larger aqueduct was constructed.

Ашық кен өндіру

Жерді іздеу жұмыстары сәтті аяқталды және оның бойымен салынған үлкен резервуарлардың астында бірнеше ашық карьерлер көрінеді. Тек соңғы және өте үлкен резервуар ғана ерекшеленеді, оның астында екі резервуар орналасқан. Бұл кешен алтын шаңын жинау үшін ұнтақталған кенді жууға пайдаланылған болуы мүмкін. Негізгі су желісінің төменгі жағында тағы да көп су қоймалары мен резервуарлар табылады. Олар өте үлкен ашық карьердің жиегін қоршап тұрады, ал оң жақтағы резервуар негізгі су желісіне салынған. Астыңғы ашық карьерден көрініп тұрғанындай, олар кен тамырын табысқа жеткізген, бірақ кейіннен сол жақтағы (суреттегі адамның жанындағы) жуу тірегін қамтамасыз ету үшін өзгертілген болуы керек, мүмкін сол ашық карьерден алынған ұсатылған кенді жуу үшін. Схемалық диаграммада ол C резервуары деп белгіленген. Римдіктер үлкен тамырды жолға және негізгі ашық карьерге қарай ұшқанда, осыған ұқсас резервуарлар төменде де кездеседі. Сондықтан, ашық карьерлердің көпшілігі римдік кезеңде пайда болған болуы керек, өйткені су желісінің бірі көміртегі-14 арқылы зерттелгенде, барлық қазіргі жұмыстардан бұрынғы кезеңге жатсады. Жолдың жанында Каррег Пумсайнт, кен өндірісінен қалған қалдықтар деп есептелетін үлкен үйіндінің жанында орналасқан. Пумсайнттан Кейоға дейінгі кіші жолдың үстіндегі және астындағы қазіргі көлдер, кенді жуу үшін каскадтың бөлігі болған болуы мүмкін, ал жоғарғы резервуардан б.з. 78 жылдан кем дегенде 300 жылға дейінгі римдік керамикасының көптеген үлгілері табылды (Льюис, 1977; Бёрнхэм, 2004). Жоғарғы көл Мелин-и-Милвир деп аталады, яғни "солдаттардың диірмені", бұл римдік кезеңде су диірмендері қолданылған болуы мүмкін екенін көрсететін қызықты атау. Балама ретінде, ол ұсатылған алтын кенін жууға арналған жуу тіректерінің тізбегі болған болуы мүмкін. Францияның оңтүстігіндегі Барбегалда кең ауқымды диірмен кешені белгілі, онда екі қатарға (әрқайсысы 8 диірменнен) 16 диірмен бір төбеге орнатылып, бір су желісінен сумен қамтамасыз етілген. Олардың бірінің ағысы төмендегі келесісіне жеткен, параллель екі қатарлы ұшқыр диірмендер болды. Диірмен аймақты ұнмен қамтамасыз еткен. Сонымен қатар, римдік инженерлер кен орындарын құрғату үшін кері айналатын су доңғалағын қолданған, ал Долаукотидегі терең жұмыстар 1930 жылдары терең кен өндірісі қайта басталған кезде осындай доңғалақтың фрагментін тапқан. Мұндай доңғалақтар тізбегі көтеру биіктігін арттырды, ал 16 доңғалақтың кең тізбегі 1920 жылдары Рио-Тинто өзеніндегі ескі римдік шахталарда табылды. Доңғалақтар жұптарға орналастырылып, суды қазбаның түбінен шамамен 24 метрге дейін көтере алды.

Prospecting was successful and several opencasts are visible below the large tanks built along its length. The only exception is the final and very large tank, below which are two reservoirs. It is likely that this complex was used for washing powdered ore to collect the gold dust. More leats and tanks can be found below the line of the main aqueduct, some of which are shown on the map of the site. They surround the lip of the very large opencast and the tank shown at right is one which was built on the main aqueduct. It was successful in finding a vein, judging by the opencast below, but must have been modified later to feed a washing table built to the left hand side (near the figure in the picture), probably to wash the crushed ore from the same opencast working. It is labelled Tank C in the schematic diagram. Similar tanks occur below as the Romans followed the large vein down to the road and the main opencast. Most of the opencast workings must therefore be Roman in origin, since one of the aqueducts has been confirmed by carbon 14 dating as to predate all modern workings. Just by the road itself the Carreg Pumsaint has been erected in the space beside a large mound, now thought to be a dump of waste material from mining activities. The existing ponds above and below the minor road from Pumsaint to Caeo, were probably part of a cascade for washing ore, the upper tank having yielded large quantities of Roman pottery from c. AD 78 to at least 300 (Lewis, 1977; Burnham 2004). The upper pool is known as Melin y Milwyr, or the soldiers' mill, an intriguing name that implies that watermills may have been used here during the Roman period. Alternatively, it may have been a sequence of washing tables for the crushed gold ore. A large scale mill complex is known from Barbegal in southern France, where no less than 16 mills (in two lines of 8 each) were built into the side of a hill and supplied with water from a single aqueduct. There were two lines of parallel overshot mills, the outflow from one feeding the next below. The mill supplied flour to the region. Moreover, Roman engineers used sequences of reverse overshot water wheels to dewater mines, and the deep workings at Dolaucothi produced a fragment of such a wheel during the 1930s when deep mining operations were resumed. Sequences of such wheels increased the lift, and one extensive sequence of 16 wheels was found in old Roman mine workings on the Rio Tinto river in the 1920s. The wheels were arranged in pairs and could lift water about 80 feet (24 m) from the bottom of the mine there.

Мелин-и-Милвер

Пуссанттан Кайоға дейінгі кішкентай жолдың басындағы су қоймасы әлі де су ұстап тұрғандықтан, қазіргі заманғы деп есептелді. Алайда, 1970 жылы су деңгейі төмендеген кезде, ол римдік керамиканың көп мөлшерін көрсетті, бұл оның римдік кезеңде салынғанын және кен орындарын игерудің басында пайда болғанын дәлелдейді. Бұл бөлім, су тасқыны арқылы қазіргі жолдың астындағы кішкентайрақ су қоймасымен байланысқан екенін көрсетеді. Төменгі су қоймасы да суды сақтайды, бірақ ол эвтрофикацияның кең таралған сатысында. Фрагменттер жинағына 100-ден астам жеке ыдыстардан Самиан және қарапайым ыдыстар кірді, және олар кен орындары толыққанды жұмыс істеп тұрған кезде су қоймасына түскен болуы керек. Керамика сынықтарын талдау нәтижесінде біздің заманымыздың I ғасырының соңынан IV ғасырының соңына дейінгі мерзімге жататын жас топтары анықталды. Қазіргі Пуссант ауылының астындағы бекініс және бекінісшік II ғасырдың ортасында аяқталғандықтан, бұл әскери эвакуациядан кейін де кен өндірудің ұзақ уақыт бойы жалғасқанын көрсетеді. Бұл Пуссант ауылының маңында әлі табылмай қалған ірі кеншілер елді мекені бар екенін білдіреді. Каскадтың нақты функциясы ұнтақталған кеннен алтынның соңғы іздерін алу әдістерімен байланысты. Екі су қоймасының арасында жуу тізімдері болған болуы мүмкін, сондықтан судың ағыны кенді тізімдердің кеді бетінде жуу үшін пайдаланылған, ал алтын тізімдердің кеді бөліктерінде тұрып, процестің соңында алынып тасталған. Каскад, мүмкін, I ғасырдың соңында, жер астындағы кен өндіру ашық кен орындарын дамытудан кейін басталған кезде салынған.

Каррег пуссайнт

Бұл жерде римдіктердің руданы ұсақтау үшін сумен жұмыс істейтін соққылы балғаларды қолданғандығына ең ерте дәлелдердің бірі кездеседі (Burnham 1997). Руда, әлдебір атақты Каррег Пумсайнт (Carreg Pumsaint) тас блогынан ұсатылған болуы мүмкін, бұл тас римдіктер бұл жерді тастап кеткенге дейін көп бұрын орнатылған. Еуропадағы басқа да ежелгі римдік кен орындарында осыған ұқсас тастар кездеседі, ал блоктан табылған ойықтар, су доңғалағымен немесе "су тетігімен" жұмыс істеген соққылы балғаның әсерінен пайда болған болуы мүмкін. Мұндай сумен жұмыс істейтін балға, әр ойық тым тереңдеген сайын жылжытылып отырылған, нәтижесінде бетінде бірімен бірі жабысқан сопақ ойықтар қатары пайда болған. Сызуда көрсетілген ойықтардың еніне қарағанда, балғаның басы үлкен болғанға ұқсайды. Бұл тас қазірге дейін осы жерде табылған жалғыз мысал, бірақ бірегей емес, және Бернхам Испаниядан ұқсас пішіндегі басқа тастарды да атап көрсетеді. Тастың бір жағы тозып қалғанда, оны кері бұрып, жаңа жағын пайдалануға болыпты, сондықтан блокты бірнеше рет қолдануға мүмкіндік болған. Римдіктер кеткеннен кейін, қараңғы орта ғасырларда табылған бұл тас бес қасиетті адам туралы аңызға себеп болды. Дәуірде олар ұйықтағанда шайтан тапқаннан кейін, өздерінің бас іздерін таста қалдырған делінеді.

Терең кен қазу

Олар тамырларды шахталар мен туннельдер арқылы іздеді, олардың кейбіреулері әлі күнге дейін сол жерде сақталған. Римдік сусыздау машиналарын қалдықтары 1880 және 1920 жылдары Испаниядағы Рио-Тинто кен орындарында ашық карьерлік әдіспен қазған кезде табылған. Долаукотиде 1935 жылы кен өндіру жұмыстары кезінде ұқсас жағдай байқалды, онда кері айналмалы су дөңгелегінің бөлігі табылды, ол қазір Уэльс Ұлттық мұражайында сақталуда. Ол күйген ағаштармен бірге табылған, бұл алтын қоршаған қатты кварцты бұзуға отты пайдаланғандығын көрсетеді. Ұқсас, бірақ үлкен дөңгелек Испаниядағы Рио-Тинто кеніштерін қазу кезінде қайта табылды және қазір Британ мұражайында, рим галереясында мақтан тұтатын орынға қойылған. Испаниядағы мысал 16 кері айналмалы су дөңгелегінен тұратын тізбекке ие болды, әрбір дөңгелек жұбы келесі жиынтыққа су жеткізді. Әрбір дөңгелек жоғары емес, бүйірден итеру арқылы жұмыс істеген болар, бірақ бұл дөңгелектерді пайдаланатын шахтерлер үшін қиын және жалғыздық жұмыс болған. Кері айналмалы су дөңгелегінің фрагменті белгілі бір адыт немесе стоптан 160 фут тереңдікте табылғандықтан, ол Долаукотидегі Испаниядағы тізбек сияқты бөлігі болуы керек. Долаукотиде алтын өндіру жоғары деңгейде ұйымдастырылған және технологиялық тұрғыдан жетілген, бұл Рим әскерінің өзі осы жерде алғашқы игеруші болғанын көрсетеді. Мұндай сусыздау машиналарын салу туралы римдік инженер Витрувий б.з.д. 25 жылы сипаттаған, ал оларды суару және термаларда су көтеру үшін кеңінен пайдаланған. Кен орнының тағы бір бөлігінде, Пенлан-Венде су жетіспеушілік болуы мүмкін; сифон негізгі акведуктан немесе оның резервуарларының бірінен суды тасымалдауы мүмкін, бірақ бұл әлі дәлелденбеген. Тамыр төбе бойымен біршама қашықтыққа созылады және қазылған. Бұл әдіс тамырды тік түмен қазуды және жоғарғы бөлігін ашық қалдыруды қамтиды. Дегенмен, отты пайдалану кезінде желдету мәселесі туындайды, сондықтан солтүстік беткейден үш ұзын адыт жасалды. Олар әдеттегі галереялардан әлдеқайда кең, бұл олардың негізгі мақсаты траншея арқылы ауа айналымын қамтамасыз ету және қауіпсіз от қоюға мүмкіндік беру болды. Жоғарғы екі адыт әлі де траншеяға ашық, ал ең төменгісі қазір жабық.

They followed the veins with shafts and tunnels, some of which still exist on the site. The remains of Roman dewatering machines were found during the 1880s and the 1920s when the Rio Tinto mines in Spain were being mined by opencast methods. At Dolaucothi, a similar discovery was made in 1935 during mining operations, and it included part of a reverse overshot water wheel which is now in the National Museum of Wales. It was found with burnt timbers, suggesting that fire setting was used to help break up the hard quartz in which the gold was trapped. A similar but larger wheel was rediscovered during mine operations at Rio Tinto in Spain, and is now in the British Museum, where it is displayed prominently in the Roman gallery. The Spanish example included a sequence of no fewer than 16 reverse overshot water wheels, each pair of wheels feeding water to the next set in the sequence. Each wheel would have been worked like a treadwheel, from the side rather than at the top, but it would have been a hard and lonely activity for the miners working these wheels lifting water from the mine bottom. Since the fragment of a reverse overshot water wheel was found 160 feet below any known adit or stope, it must have been part of a similar sequence at Dolaucothi to that in Spain. Gold mining was sophisticated and technologically advanced at Dolaucothi, suggesting that the Roman army itself pioneered exploitation at the site. The construction of such dewatering machines is described by the Roman engineer Vitruvius writing in 25 BC, and their use for irrigation and lifting water in thermae was widespread. At another part of the mine, on Penlan wen, water would have been in short supply; a siphon could have transferred water from the main aqueduct or one of its tanks, but remains unproven. The vein carries along the hill for some considerable distance, and has been trenched out. This method involved excavating the vein vertically down while keeping the top open. However, ventilation becomes a problem when fire setting is used, so three long adits were driven in from the hillside to the north. They are much wider than normal galleries, suggesting that their primary purpose was to allow circulation of air through the trench and permit safe fire setting. The upper two adits are still open to the trench, but the lowest one is currently blocked.

Ұқсас сайттар

Британиядағы Долаукоти сияқты кең көлемді гидравликалық жүйелермен тікелей салыстыруға болатын ештеңе болмаса да, Британияда көптеген басқа Рим кен орындары бар, олардың кейбіреулерінде гидравликалық қызметтің іздері табылды. Олардың ішінде Мендиптердегі Чартерхаус, Флинтширдегі Халкин және Пеннин тауларындағы көптеген аймақтардағы қорғасын кендерінің кең қалдықтары бар. Долаукотиді қазіргі Румыниядағы Трансильванияның Карпат тауларындағы Росия Монтанадағы алтын кен орындарымен, сондай-ақ Испанияның солтүстік-батысындағы Рим алтын кен орындарымен, әсіресе Лас-Медулас және Монтефурадо сияқты үлкен аллювиал кен орындарымен тікелей салыстыруға болады. Римдіктер кенде жұмыс істеу үшін жергілікті жерден алынған құлдарды пайдаланған болуы мүмкін, бірақ әскердің тікелей қатысуы ықтимал, әсіресе су құбырларын, су резервуарларын және су жинағыштарды немесе цистерналарды салудағы инженерлік шеберлігі үшін. Жоғарыда көрсетілген алтын брошь пен басқа да алтын бұйымдардың болуы, алтынның бір бөлігі осы жерде өңделгенін көрсетеді. Сонымен қатар, жақын маңдағы жерден өрнектелген әшекей табылған. Мұндай жұмыстарға құл еңбегі емес, білікті жұмысшылардың еңбегі қажет болды. Әзірге шеберханалар немесе пештер табылған жоқ, бірақ олардың осы жерде болған болуы мүмкін. Алтынды шаң немесе кесектерге қарағанда, құйма түрінде тасымалдау оңай болды, бірақ алтынды балқыту үшін жоғары температураға төзімді пеш қажет болды, себебі алтынның балқу температурасы бар. Плиний өзінің "Naturalis historia" еңбегінде осындай арнайы пештерді айтқан. Шеберхана, су айналдыру дөңгелектері, жуу үстелдері үшін арналар, су құбырларының жабылатын бөліктері, ұсақтағыш жабдықтар және шұңқырдың тіректері сияқты кен жабдықтарын жасау және күтіп ұстау үшін маңызды болды. Ресми монета айналымында алтын монеталар, римдік валютаның маңызды бөлігі болды. Әскери оккупациядан кейін, 125 жылдан кейін кен римдік-британдық азаматтық мердігерлерге берілген болуы мүмкін, бірақ осы орынның соңғы тарихы әлі анықталған жоқ.

Кейінгі тарих

V ғасырда римдіктер Британиядан кеткеннен кейін, кен орны ғасырлар бойы тастамалған күйде қалды. 19 ғасырда қызметі қайта жандандырылды және 20 ғасырдың басында осы жерде табысты кәсіп ашуға әрекеттер жасалды, бірақ олар Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін тоқтатылды. 1930 жылдары жаңа кен қабаттарын табу үшін 131 метр тереңдікке шахта қазылды. Төменгі деңгейлерде су жиналу салдарынан құлдырап, қауіпті болып кеткен кен орны 1938 жылы жабылды. Осы кезеңде ежелгі жер асты жұмыстары және оның ішінде су шығару диірменінің фрагменті табылды. Жер бетіндегі кең аумақты қалдықтар, әсіресе гидравликалық кен өндірісінің іздері, тек 1970 жылдары қарқынды далалық жұмыстар мен зерттеулер арқылы анықталды. 1975 және 2000 жылдар аралығында Долаукотидегі жер асты жұмыстарының жалға алу құқығы Кардифф университетіне тиесілі болды. Инженерлік мектеп студенттері туристер үшін қауіпсіз жағдайға келтірілген жер асты құрылыстарын жаңартуға жауапты болды. Кен орны Алун Исаак, Алвин Эннелс және Питер Брабхамның жетекшілігімен Кен инженері және Геологиялық барлау студенттері үшін оқу полигоны ретінде кеңінен пайдаланылды. Жер ғылымдары мектебінің студенттері жер беті мен жер асты алмаздық бұрғылау, топырақтан геохимиялық сынамалар алу және геофизикалық зерттеулерді қолдана отырып, белсенді алтын іздеу бағдарламасын жүзеге асырды. Геологиялық зерттеулер студенттермен жер беті мен жер асты бұрғылау әдістері арқылы жүргізілді. Кенді өңдеу қалдықтарының тоғанынан да сынамалар алынып, геофизикалық картасы жасалды және оның алтынға қабілеттілігі бағаланды. Кен орны кеңінен картаға түсірілді және Долаукоти туралы мәліметтердің кітапханасы Кардифф университетінің Жер және мұхит ғылымдары мектебінде сақталады. Кардифф университеті 2000 жылы BSc Кен инженері мамандығының жабылуына байланысты жер асты жұмыстарына жалға беруден бас тартты. Кардифф университетінің архивінен жер үсті және жер асты қызметтерінің суреттерін төмендегі сілтемелерден табуға болады. Британияда осыған ұқсас басқа орын әлі табылмаса да, суарналар мен резервуарлардың қалдықтарын іздеу және көбінесе әуе суретінің көмегімен басқа кен орындарын табу ықтимал. Танктер мен суарналар сияқты физикалық қалдықтар көбінесе көлбеу жарықта құрылымдардың түсіретін көлеңкесі арқылы танылады. Осылайша, А резервуары таңертеңгі жарықта, күн сәулесі құрылыстың орналасқан төбесіне (Алт Цвмхеног) көлбеу жарық түсіргенде алғаш рет көрінді.

Following the Roman departure from Britain in the 5th century, the mine lay abandoned for centuries. There was a revival in the 19th century and attempts to make successful ventures at the site in the early 20th century, but they were abandoned before the First World War. In the 1930s a shaft was sunk to 430 feet (131 m) in an attempt to locate new seams. Falling into disrepair and unsafe due to flooding at its lower levels, the mine finally closed in 1938. It was during this period that ancient underground workings were found, and the fragment of the dewatering mill discovered within. The extensive surface remains, especially the traces of hydraulic mining, were to be discovered only in the 1970s by intensive fieldwork and surveying. Between 1975 and 2000 the lease to the underground workings at Dolaucothi was held by Cardiff University. Students from the School of Engineering were largely responsible for the renovation of the underground workings that were made safe for tourists. The mine was extensively used as a training mine for Mining Engineering and Exploration Geology students under the supervision of Alun Isaac, Alwyn Annels and Peter Brabham. Students from the School of Earth Sciences carried out an active gold exploration programme using surface and underground diamond drilling techniques, geochemical soil sampling and geophysics. Geological exploration was carried out by students using both surface and underground drilling methods. The ore processing waste tailings dam was also sampled, mapped geophysically and assessed for its Gold potential. The mine was extensively mapped and a library of Dolaucothi data is still held at the School of Earth & Ocean Sciences at Cardiff University. Cardiff University finally gave up the lease to the underground workings in 2000 due to the closure of its BSc Mining Engineering degree course. Photographs of surface and underground activities from the Cardiff University archives can be found from the links below. Although there is yet no comparable site in Britain, it is likely that field work will locate other mines, simply by tracing the remains of aqueducts and reservoirs, and often, if not usually, aided by aerial photography. Physical remains like tanks and aqueducts are often recognised by the shadows cast by the structures in oblique lighting conditions. Thus Tank A was first seen in early morning light when the sun's rays cast an oblique light across the hill (Allt Cwmhenog) on which the structure is situated.

Басқа жергілікті шахталар

Солтүстіктегі Рандирмуин ауылына шамамен 8 миль (13 км) қашықтықта орналасқан Нантимвин қорғасын кен орындары да римдіктермен бірінші болып игерілген болуы мүмкін, себебі 1970 жылдары жергілікті зерттеулер мен әуе суреттері арқылы су шабуына арналған резервуарлар мен су жолдары табылған. Олар Pencerrig mwyn тауының ең жоғары бөлігінде орналасқан, ал кен тамырлары бірнеше туннельдер арқылы жер астына түсіріліп, кенді өңдеуге жеткізілген. Ішінде тамырлар толығымен алынып, қалдықтар мұқият үйілген. Кенді өңдеу жұмыстары кейінгі заманауи кен орындары мен өңдеу комбинатынан (қазіргі уақытта құлаған) әлдеқайда биік орналасқан. Кейінгі шахта бір кезде Уэльстегі ең ірі қорғасын кені болған.

Басқа жергілікті сайттар

Лландевриде және Лланио маңындағы Бремияда, сондай-ақ 2003 жылдан бастап Лландейлода римдік бекіністері табылды.

Ұлттық қор

Долаукоти алтын кеніші мен Долаукоти иелігі 1941 жылдан бері Ұлттық қордың меншігінде және басқаруында. Кен орнын және оны қоршаған кең аумақты 16 ғасырдың соңынан бері иеленген Джонс отбасының ұрпақтары осы қорға мұра етіп қалдырған. Манчестер университеті мен Кардифф университеті 1960 және 1970 жылдары кең аумақты зерттеуде белсенді қатысқан, ал қазір Лампетер университеті осы орынның археологиясымен тығыз байланыста. Ұлттық қор келушілерге кен орнын және римдік археологиялық ескерткіштерін көрсете отырып, экскурсиялар ұйымдастырады.