Кіріспе
Металл өңдеудегі өлшеуіш құрал. Синустық штанга – екі ұшына бекітілген екі дәл өңделген цилиндрлері бар, қатайтылған дәл өңделген корпустан тұрады. Цилиндрлердің орталары арасындағы қашықтық нақты реттеледі, ал штанганың үстіңгі жағы екі цилиндрдің орталарынан өтетін түзуге параллель. Екі цилиндр арасындағы өлшем бүтін сан ретінде таңдалады (кейінгі есептеулерді жеңілдету үшін) және қолданылғанда үшбұрыштың гипотенузасын құрайды. Синустық штанга тегіс бетке орналастырылғанда, оның үстіңгі жиегі сол бетке параллель болады. Егер бір цилиндр белгілі бір қашықтыққа көтерілсе, әдетте калибрлі блоктарды пайдалана отырып, штанганың үстіңгі жиегі сондай мөлшерде еңкейеді, бұл синус ережесін қолдану арқылы есептелетін бұрыш құрайды. Гипотенуза тұрақты өлшемді құрайды (мысалда көрсетілгендей, 100 мм немесе 10 дюйм). Биіктік бір цилиндрдің төменгі жағы мен үстел беті арасындағы өлшем арқылы анықталады. Бұрыш синус ережесін (математикадағы тригонометриялық функция) қолдану арқылы есептеледі. Кейбір инженерлік және металл өңдеу анықтамалық кітаптарында 0-ден 90 градусқа дейінгі бұрыштарды алу үшін қажетті өлшемдерді көрсеткен кестелер бар, бұл өлшемдер 1 минуттық интервалмен ұлғаяды. Бұрыштар осы құралмен өлшенуі немесе орнатылуы мүмкін.
A sine bar consists of a hardened, precision ground body with two precision ground cylinders fixed at the ends. The distance between the centers of the cylinders is precisely controlled, and the top of the bar is parallel to a line through the centers of the two rollers. The dimension between the two rollers is chosen to be a whole number (for ease of later calculations) and forms the hypotenuse of a triangle when in use. When a sine bar is placed on a level surface the top edge will be parallel to that surface. If one roller is raised by a known distance, usually using gauge blocks, then the top edge of the bar will be tilted by the same amount forming an angle that may be calculated by the application of the sine rule. The hypotenuse is a constant dimension—(100 mm or 10 inches in the examples shown). The height is obtained from the dimension between the bottom of one roller and the table's surface. The angle is calculated by using the sine rule (a trigonometric function from mathematics). Some engineering and metalworking reference books contain tables showing the dimension required to obtain an angle from 0 90 degrees, incremented by 1 minute intervals. Angles may be measured or set with this tool.
Принцип
Бұрыштар өлшегіш блоктар мен диалдық өлшегіш немесе спирт деңгейінің көмегімен синустық штанга арқылы өлшенеді. Өлшеудің мақсаты – диалдық өлшегіш немесе спирт деңгейі көлденең орналастырылған бетті өлшеу. Мысалы, клин бұрышын өлшеу үшін клин горизонталь үстелге қойылады. Синустық штанга клиннің еңіс бетіне орналасады. Осы кезде синустық штанганың жоғарғы беті клиннің еңістігімен бірдей болады. Өлшегіш блоктарды пайдаланып, жоғарғы бет көлденең етіледі. Клиннің еңіс бұрышының синусы – пайдаланылған өлшегіш блоктардың биіктігі мен цилиндрлер орталары арасындағы қашықтықтың қатынасы болып табылады.
Түрлері
Ең қарапайым түрі – әр екі шетінде дәл цилиндрлер бекітілген, цилиндрлердің осьтері бір-біріне және штанганың жоғарғы бетіне параллель болатын лаптан жасалған болат штангадан тұрады. Күрделі түрінде салмағын азайту және қолдануды жеңілдету үшін штанганың ішкі бөлігінде бірнеше тесіктер жасалады.
Сырдың ортасы
Синусоидтық штанганың ерекше түрі – синусоидтық орталық, ол еркек және әйел бөліктері бар конустық заттарды өлшеу үшін қолданылады. Ол 60 градустан жоғары бұрыштарды өлшеуге жарамайды.
Синустық кесте
Синустық үстел (немесе синустық тақта) – жұмысты өңдеу кезінде детальдарды бекітуге арналған, әдетте орналастырылғаннан кейін бекіту механизмімен жабдықталған үлкен және кең синустық штанга.
Құрама синустық кесте
Ол үлкен детальдардың күрделі бұрыштарын өлшеу үшін қолданылады. Бұл жағдайда екі синустық тіреуіш бір-біріне тік бұрышпен орнатылады. Қажетті туралауды алу үшін тіреуіштерді бұруға болады.