Кіріспе

Саанен (немісше: Saanen) – Швейцариядағы Берн кантонындағы муниципалитет. Ол Obersimmental Saanen әкімшілік округінің орталығы болып табылады.

Тарих

Ауыл алғаш рет 1228 жылы Гиссайнай деп еске алынды. 1340 жылы ол Санон деп аталды. Орта ғасырларда Вале мен Во кантондарына апаратын есектің жолдарынан қорғау үшін бірнеше бекіністер салынды. Олардың ішінде Крамбург (алғаш рет 1331 жылы айтылған, бірақ қазір жаңадан салынған құрылыстармен жабылған), Швабия Рид мұнарасы (11-12 ғасырлар) және Шёнрид мұнарасы (қалдықтары 349 үйдің бір бөлігі ретінде көрінеді) бар. Орта ғасырларда ол Грюер графының Ванель вогтствосының құрамына кірді. 1244 жылы графтар Савойяның вассалдарына айналды. Графтардың қаржылық қиындықтары оларды 14 ғасырда вогтствоның бір бөлігін және кейбір құқықтарды Саанен тұрғындарына сатуға мәжбүр етті. Саанен мен Берн арасындағы дауларды шешуге Конфедерацияның араласуы шамамен алты жылға созылды. Palace қонақ үйі 1913 жылы Гштадтағы алғашқы сәнді қонақ үй ретінде ашылды. Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстар мен Ұлы депрессия кезінде туризм саласы қиындыққа тап болды, көптеген қонақ үйлер жабылды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін көптеген ірі қонақ үйлер жабық күйінде қалды, бірақ олардың орнына көптеген шағын жатақтар (шалелер, пәтерлер, жеке үйлер) салынды. Көптеген қазіргі заманғы курорттар мен шағын қонақ үйлер ағаштан салынған және дәстүрлі дизайн элементтерін сақтайды.

География

Сааненнің ауданы құрайды. Осы ауданның 51,3%-ы ауыл шаруашылығына арналған, ал 35,3%-ы орманмен жабылған. Қалған жердің 4,6%-ы құрылысқа бекітілген (ғимараттар немесе жолдар), 0,6%-ы өзендер мен көлдерді құрайды, ал 8,3%-ы өнімсіз жер. Салынған аумақтың 2,4%-ы тұрғын үйлер мен ғимараттардан, ал 1,4%-ы көлік инфрақұрылымынан тұрады. Орманды жерлердің 27,6%-ы тығыз орман, ал 5,5%-ы жеміс бақтарымен немесе ұсақ ағаш тобымен жабылған. Ауыл шаруашылығы жерлерінің 15,3%-ы жайылым, ал 35,9%-ы альпілік жайылымдарға пайдаланылады. Муниципалитеттегі барлық су ағып тұрады. Өнімсіз жерлердің 4,8%-ы өнімсіз өсімдіктермен, ал 3,5%-ы өсімдік өсуіне тым тасты.

Демография

Сааненнің 2010 жылғы халқы, 24,6% құрады – бұл шетелдік азаматтар. Соңғы 10 жылда (2000–2010 жылдары) халық саны 5,4%-ға өзгерді. Бұл өзгерістің 6,1%-ын көші-қон, ал 1,4%-ын туу және өлім-жітім құрады. Халықтың көп бөлігі (2000 жылғы мәлімет бойынша) неміс тілінде сөйлейді (5676 адам немесе 82,1%), екінші ең көп таралған тіл – француз тілі (247 адам немесе 3,6%), үшінші тіл – португал тілі (239 адам немесе 3,5%). 120 адам итальян тілінде, ал 5 адам романш тілінде сөйлейді. Әкімшілік бірліктің тұрғындарының 3000-ы немесе шамамен 43,4%-ы Сааненде туып, 2000 жылы сол жерде тұрған. Олардың 1267-сі немесе 18,3%-ы осы кантонда, 842-сі немесе 12,2%-ы Швейцарияның басқа аймақтарында, ал 1392-сі немесе 20,1%-ы Швейцариядан тыс жерде дүниеге келген. 2000 жылы әкімшілік бірлікте 2660 жеке тұрғын үй болды, орташа есеппен әр үйде 2,3 адам тұрды. 2009 жылы 1000 тұрғынға шаққанда 5,4 жаңа тұрғын үй салынды.

Ұлттық маңызы бар мұра нысандары

Алты Кастлан және шіркеу Швейцарияның ұлттық маңызы бар мұражайлық нысаны болып тіркелген. Саанен ауылының барлық бөлігі Швейцария мұражайлық нысандарының тізіміне енген.

Саясат

2007 жылғы федералды сайлауда ең көп дауыс жинаған партия SVP болды, оларға дауыс бергендердің 54,58% осы партияны қолдады. Келесі үш ең көп дауыс жинаған партиялар: FDP (17,06%), SPS (8,03%) және Жасылдар партиясы (5,92%). Федералды сайлауға барлығы 2084 дауыс берілді, сайлауға қатысқандардың саны 48,8% құрады.

Экономика

2010 жылы Сааненде жұмыссыздық деңгейі 1,8 пайызды құрады. 2008 жылы негізгі экономикалық секторда 491 адам жұмыс істеді және осы сектордағы 202 кәсіпорын жұмыс істеді. Екінші секторда 1199 адам жұмыс істеді, ал осы секторда 110 кәсіпорын болды. Үшінші секторда 3969 адам жұмыс істеді, осы секторда 414 кәсіпорын жұмыс істеді. 2000 жылы муниципалитетке 1013 жұмысшы келді, ал 256 жұмысшы муниципалитеттен тысқары жерде жұмыс істеді. Муниципалитет жұмысшы күшінің таза импортеры болып табылады, әрбір бір шыққан жұмысшыға шамамен 4,0 жұмысшы келеді. Жұмыс істейтін халықтың 5,7%-ы жұмысқа қоғамдық көлікпен, ал 44,3%-ы жеке көлікпен барады. 2009–2010 оқу жылында Саанендегі сабақтарға барлығы 740 оқушы қатысты. Муниципалитетте 7 балабақша сыныбы бар, онда барлығы 109 оқушы оқыды. Балабақша оқушыларының 27,5%-ы Швейцарияның тұрақты немесе уақытша тұрғындары (азамат емес) және 29,4%-ы сыныптағы тілден өзгеше ана тіліне ие. Муниципалитетте 17 бастауыш сынып және 335 оқушы бар. Бастауыш сынып оқушыларының 13,1%-ы Швейцарияның тұрақты немесе уақытша тұрғындары (азамат емес) және 18,5%-ы сыныптағы тілден өзгеше ана тіліне ие. Сол жылы барлығы 228 оқушымен 16 орта сынып болды. Олардың 10,1%-ы Швейцарияның тұрақты немесе уақытша тұрғындары (азамат емес) және 14,9%-ы сыныптағы тілден өзгеше ана тіліне ие. 2000 жылы Сааненде басқа муниципалитеттен 238 оқушы келді, ал 51 тұрғын муниципалитеттен тыс мектептерге барды. Алғашқыда Kinderheim Chalet Pfrundacker деп аталған мектеп кейін Джон Ф. Кеннеди атындағы халықаралық мектеп ретінде танылды. 1949 жылы Фред Сикинг пен оның әйелі құрған JFKIS мектебінің (жоғары) орта білімі (орта және жоғары мектеп) Берн кантонының гимназия және кәсіптік білім беру басқармасы (Mittelschul und Berufsbildungsamt MBA), білім беру басқармасы (Erziehungsdirektion) не Швейцарияның Білім, зерттеу және инновация жөніндегі мемлекеттік хатшылығы (SERI) тарапынан гимназия ретінде аккредиттелмеген. Бұл ағылшын тіліндегі мектеп және Швейцария Альпісінде күнделікті шаңғы сабақтарын ұсынады. JFK мектебінде мұғалімдер мен оқушылардың арақатынасы 3:1. Бұрын Гштад халықаралық мектебінің Альпілік лагері Сааненде орналасқан.