Кіріспе

Уильям Уитни Талман (1915-1968) – американдық актер, теле және кинодағы еңбектерімен танымал, «Перри Мейсон» телесериалындағы Лос-Анджелес округі прокуроры Хамильтон Бергер рөлімен әйгілі болған.

Отбасы және білім

Уильям Талман Мичиган штатының Детройт қаласында Ада Барбер мен Уильям Уитни Талманның отбасында дүниеге келді, оның әкесі электронды компанияның вице-президенті болған. Оның шешесінің әке-шешесі, Кэтрин Ганди және Джеймс Уэллс Барбер Англиядан көшіп келген. Талман Мичиган штатының Блумфилд Хиллс қаласындағы Кранбрук Кингсвуд мектебінде драма клубын құрды. Ол Дартмут колледжінде және Мичиган университетінде актерлік өнерін жалғастырды. Колледжді бітірген соң ол жазғы театрларда, темір құю зауытында, қағаз фабрикаларында, кеме жасау орындарында және автомобиль сатушы болып жұмыс істеді. Талман 30 ай бойы АҚШ армиясында Екінші дүниежүзілік соғыстың Тынық мұхитындағы театрда қызмет етті, 1942 жылдың 4 ақпанында Нью-Йорк штатының Лонг-Айленд аймағындағы Япханктегі Камп Аптон лагерінде қатарлы сарбаз ретінде қызметке кірді. Соғыс барысында ол майор званиясын алды.

Актерлік мансап

Талман актерлік карьерасын сахнада бастады. Ол Коннектикут штатының Айворитон қаласындағы жазғы театр труппасының жетекші актерi болды, онда ол өзінің алғашқы әйелімен танысты, және Нью-Йорктегі қойылымның бір бөлігінде "Дарақ Рут" пьесасындағы еркек басты рөлін ойнады. Ол Бродвейде "Беверли-Хиллз", "Көктем қайта келді" және "Жас жігіттің құштарлығы" спектакльдерінде ойнады, сондай-ақ "Йокель Бой" және "Егеуқырлар мен адамдар" атты гастрольдік труппалармен саяхаттады. Уильям Талман кинодағы жаман жігіт ретінде тез танылды. Оның шығар жолы режиссер Ричард Флейшердің 1950 жылғы "Зәулім көлік тонау" фильмі болды, ол Ұлы Бринкс тонауынан шабыттанды. Талман атақты бронеавтомобильді тонаудың миын жасаған, қылмыстық әлемде гений ретінде танылған мансапты қылмыскердің басты рөлін ойнады. 1952 жылғы "Сақтаныңыз, жаным" фильмінде, онда Ида Лупино үйінде ақылдан безген адамнан қорқып жүрген соғыс жесірін сомдады, Талманның суреті оның қайтыс болған, батыр күйеуінің суреті ретінде қолданылды. 1953 жылы Талман Лупиноның режиссерлік жұмысы "Жолшыбай" фильмінде садистік, психопаттық кісі өлтірушінің рөлін ойнады. "Нью-Йорк Таймс" газеті: "Уильям Талман, аяусыз кісі өлтіруші рөлінде, жылдың ең қызықты рөлінің бірін керемет ойнады", - деп жазды. Оның өнерін CBS телеарнасының "Перри Мейсон" сериалының атқарушы продюсері Гейл Патрик Джексон да атап өтті. Реймонд Бёрр бастапқыда Мейсонның қарсыласы, Лос-Анджелес округінің прокуроры Хамильтон Бёргер рөліне кастингтен өтті, бірақ Патрик Бёррды 60 фунт салмақтан айырылып, басты рөлге оқуға шақырды, және Бёрр бұл сынақты сәтті тапсырды. Патриктің ойынша, округтік прокурор рөліне лайықты актердің өзі болды: "Мен "Жолшыбай" атты керемет фильмді көрдім және Бёргер рөліне Билл Талманды алуым керек еді, ол бізді ешқашан алдамады", - деді Патрик. 1958 жылы журналист Талманнан Бёргердің Мейсонға апта сайын жеңіліп жатқанына қалай қарайтынын сұрады. Талман: "Бёргер жеңілмейді. Айыпсыз адамды айыптауға сәтсіздікке ұшыраған прокурор қалай жеңіледі? Мұңға бату немесе қарулы төбелес сияқты, сотта жеңімпаз болса, жеңілген адам болмайды. Шындығында, Бёргер көптеген жағдайларда Мейсонға этикалық емес адвокаттарға, жалған куәгерлерге немесе әділдікке кедергі келтіретін кез келген адамға қарсы іс-қимылдарында қосылды. Кез келген нақты прокурор сияқты, Бёргердің басты мүддесі – әділдік". Талман, Бёргер рөлінде, тоғыз жылдық сериалда барлығы үш істі ғана жеңіп, қалғандарын жоғалтты, соның ішінде соңғы эпизодтағы екі бөлек кісі өлтіру ісі де болды. Ол өзінің көрсеткішін "тарихтағы ең ұзақ жеңіліс тізімі" деп атады. Талман 1960 жылғы "Абай прокурордың ісі" эпизодында басты рөлді ойнады, онда Бёргер ұзақ жылдар бойы жеке досы болған Джефферсон Пайк кісі өлтіруде айыпталғандықтан, оны қудалаудан бас тартты. Эпизодтың соңында Пайк Мейсон арқылы ақталып, Бёргер: "Білесіз бе, менің ойымша, мен бұл істі жеңдім", - деді. "Перри Мейсон" сериалындағы маңызды рөлінен басқа, Талман "Вагон Пойызы", "Have Gun – Will Travel", "Симаррон Сити" және "Gunsmoke" сияқты түрлі телесериалдарда да түсті. 1966 жылы "Перри Мейсон" тоқтатылғаннан кейін Талман "Жабайы Батыс" сериалында және "Шабуылдаушылар" сериалының бірінші маусымындағы "Қанты: Белгісіз" эпизодында пайда болды, бұл оның өлімінен бұрынғы соңғы рөлі болды.

Есірткі және еркексіз еркекшілдік үшін тұтқындау

1960 жылы Талман Перри Мейсоннан қысқа мерзімге жұмыстан босатылды, себебі шерифтік қызметкерлер марихуана қолданған деген күдікпен 1960 жылдың 13 наурызында Ричард Рейбольдтың Батыс Голливудтағы пәтеріне шабуыл жасады, ол жарнама агенттігінің басшысы еді. Қызметкерлер Талманды және тағы жеті күдіктіні әртүрлі жалаңаш және жартылай киімделген күйде тапты. Қонақтардың арасында Барбара Ридтен ажырасқаннан кейін Уильям Талманның келесі әйелі болатын Пэгги Луиза Фланниган да болды. Барлығы марихуана иелігі үшін (кейіннен айып алынып тасталды) және қоғамдық тәртіпсіздік үшін тұтқындалды. 17 маусымда қалалық судья Адольф Александр Талман мен басқаларға қатысты қоғамдық тәртіпсіздік айыбын дәлел жетіспеуіне байланысты жоққа шығарды. "Мен олардың әрекеттерін мақұлдамаймын, бірақ біздің міндетіміз заңдарды орындау, мақұлдау емес", - деп шешті судья. Айыптар алынып тасталғанмен, CBS Талманды жұмыстан босатты және себебін атаудан бас тартты. Кейіннен, сериалдың атқарушы продюсері Гейл Патрик Джексон және Талманның досы Раймонд Берр CBS-ке өтініш жасағаннан кейін, Перри Мейсонның авторы Эрл Стэнли Гарднер Талманның қайта жұмысқа орналасуын қолдады, сондай-ақ көрермендерден CBS-ке түскен көптеген хаттар Талманды қайта жұмысқа алуға ықпал етті.

Жеке өмір

Талман үш рет үйленген. Оның алғашқы некесі актриса Линн Картермен 1942 жылы әскерге аттанғанға дейін 1952 жылдың қыркүйегіне дейін жалғасты, нәтижесінде Линда есімді бір қызы дүниеге келді. Екінші әйелі актриса Барбара Рид болды; оның бұрынғы некесінен Деймон және Квентин есімді екі ұлы болған. Рид пен Талман 1953 жылы үйленді және Барби есімді қыз бен Уильям Уитни Талман III есімді ұлдары болды. 1960 жылдың 23 тамызында олар ажырасты. Талманның үшінші әйелі Маргарет Луиза Ларкин Фланниган болды, олар 1963 жылы үйленді; оның бұрынғы некесінен Стив есімді ұлы мен Дебби есімді қызы болған. Олардың екі баласы болды: Тімоте есімді ұлы және Сюзан есімді қызы. Маргарет Талман күйеуі Уильям Талманнан шамамен 34 жылға артық өмір сүрді және 2002 жылдың қаңтар айында 73 жасында темекі шегу салдарынан туған өкпе қатерлі ісігінен қайтыс болды.

Темекі шегуге қарсы үгіт-насихат және өлім

Талман сонымен қатар Голливудта Америкалық қатерлі ісік қоғамы үшін темекі шегуге қарсы қоғамдық қызмет туралы хабарлама түсірген алғашқы актер ретінде танымал. Өмір бойы темекі шегуші болған ол өкпе қатерлі ісігіне шалдықты және жарнама түсірілімінде өліп бара жатқанын білді. Қысқа фильм "Өлмей тұрып, алты балам үшін қатерлі ісіктен азат әлемді қалдыруға бар күшімді салғым келеді" деген сөздермен басталды. Талман жарнаманы өлімінен кейін ғана көрсетуді өтінді. Ол тағы бір осындай қоғамдық қызмет туралы хабарлама жасады, ол оның дауысымен және үйінің суретімен ашылды, содан кейін әйелі мен балаларының түсірілген кадрлары, одан кейін "таныс болатын досыммен" – Перри Мейсон телесериалынан Реймонд Бёррмен бірге суреті көрсетілді. Ол: "Білесіз бе, соттағы дауларды жеңіліске ұшырағанымды қатты ойламадым, бірақ қазір мен ешқандай жағдайда жеңіліп қалғым келмейтін күрестемін. Өйткені егер мен осы күресте жеңіліп қалсам, бұл менің әйелім мен сіздер кездескен балаларымды жоғалтуымды білдіреді. Менде өкпе қатерлі ісігі бар. Сондықтан темекі шегу және жеңіліс туралы кеңес алғыңыз келсе, осы екі нәрсені жылдар бойы бастан өткерген адамнан тыңдаңыз. Егер темекі шегетін болсаңыз, тастаңыз! Жеңіліске ұшырамаңыз!" деді. Екінші қоғамдық қызмет туралы хабарламаны түсіргеннен кейін төрт апта өткен соң Талман өкпе қатерлі ісігінен (қарнына, сүйектеріне және миына метастаз жасаған) Лос-Анджелестегі Forest Lawn Memorial Park (Hollywood Hills) бейістігінде қайтыс болды.