Британдық өнеркәсіптік дизайнер: Аллен Бутройд (1943-2020)

Кіріспе

Британдық өнеркәсіптік дизайнер (1943–2020)

Аллен Бутройд М Des RCA, FSCD, FRSA (1943–2020) – британдық тұтыну электроникасының өнеркәсіптік дизайнері, ең белгілісі – Lecson күшейткіштері, BBC Microcomputer және Meridian Audio компаниясын бірге құрған адам.

Мансап

Мекано жиынтығынан шабыттанған Аллен кішкентай кезінен-ақ механикалық объектілерді жобалауды армандады. Ол Мерчант Тейлор мектебінде оқыды, содан кейін Хорнси өнер колледжінде бір жылдық дайындық курсын бітіргеннен кейін Манчестерде өнер және дизайнды оқыды. Бітірген соң ол Лондонның Корольдік өнер колледжінің өнеркәсіптік дизайн бөліміне стипендия алды. Оқу барысында ол кітап дүкенінде кітаптарды тасымалдауға арналған құрылғыны, аурухана төсегін, тұраққа қоюға арналған метрді жобалады және балаға арналған коляскасын жасағаны үшін жүлде алды. Ол Баухаус мектебінің дизайнерлері мен сәулетшілерін, әсіресе Дессау өнер мектебін салған Уолтер Гропиус пен «кем – көбірек» қағидасын ұстанған және жиі айтқан Мис ван дер Рогенің жұмыстарын жоғары бағалады. Аллен 1960 жылдары Корольдік өнер колледжін бітірген кезде өнеркәсіптік дизайнердің немен айналысатынын көп адам білмеді. Ол әрқашан өнімнің тек сыртқы түрі ғана емес, сонымен қатар өнімді идеядан бастап нарыққа дейін жеткізуге қажетті өндірістік инженерия мен механикалық кезеңдерді де қамтитынын түсіндіруге тырысты. Ол шебер суретші болды және кәсіби өмірінің көп бөлігінде Алленнің жобалары 3D визуализациялармен және егжей-тегжейлі инженерлік сызбалармен қолмен жасалды. Бітіргеннен кейін ол Hulme Chadwick and Partners архитектура және дизайн фирмасына жұмысқа орналасты. Оның жұмысына Bass Charrington компаниясының жаңа корпоративтік имиджін жасау кірді.

Үлгілер

Олар марапатталған электроника инженері Боб Стюартпен бірге 1974 жылы шығарылған Lecson AC1 алдын-күшейткіші (pre-amp) және AP1 қуат күшейткішін (power amplifier) жобалады. Лексонның жоғары сапалы аудиожүйесі (hi-fi) қазір Лондонның Виктория және Альберт мұражайының және Нью-Йорктің Заманауи өнер мұражайының тұрақты коллекцияларында сақталады. Бұл оларға 1974 жылы алғашқы Британдық Дизайн Кеңесінің (British Design Council) сыйлығын әкелді. Аллен 1972 жылы Cambridge Consultants Ltd компаниясына кіріп, олардың Өнеркәсіптік Дизайн бөлімін (Industrial Design division) құрды. Оның бір жобасы – электр велосипед, ол Принц Филипп Дизайнерлер сыйлығының (Prince Philip Designers Prize) жеңімпазы атанды. 1981 жылы ол BBC Micro компьютерінің корпусын (case design) жобалады, ол BBC-нің Компьютерлік Сауаттылық Жобасында (Computer Literacy Project) пайдаланылды. Ол сондай-ақ Acorn RiscPC компьютерінің дизайнында жұмыс істеді. Осы уақытта Боб Кембриджге көшіп келді және Алленмен бірге Boothroyd Stuart Meridian (кейін Meridian Audio Ltd) компаниясын құрды. Олар өнімдердің барлық түрлерін өздері жобалап, өндіріп, аз инвестициямен сатты. Аллен мен Боб 1982 жылы компанияның 100 сериясы үшін екінші Дизайн Кеңесі сыйлығын алды. 1986 жылы жаңа желі – 200 сериясы – іске қосылды және 1993 жылға дейін өндірісте болды, содан кейін 500 сериясымен алмастырылды. Ол CD ойнатқыштар, радио тюнерлер, алдын-күшейткіштер, қуат күшейткіштер, цифрлық-аналогтық түрлендіргіштер (digital to analogue converters) және көп бөлмелі аудиожүйе компоненттерінен (multi room components) тұратын, үйде қолданылатын аудиожүйелердің толық спектрін қамтыды, олардың барлығын Боб пен Аллен жобалады. 1977 жылдан бастап, кіріктірілген күшейткіштері бар (with on board amplifiers) активті динамиктердің (active loudspeakers) сериясы әзірленіп, нарыққа шығарылды. Осы кезде Meridian Audio өзінің заманауи электроникасы, ерекше дизайн стилі және корпоративтік имиджімен танымал болды. 1988 жылы Боб пен Аллен Эдинбург герцогынан тағы бір Дизайн Кеңесі сыйлығын алды, бұл сыйлықты үш рет жеңген алғашқы дизайн командасы болды. 1991 жылы Аллен өзінің жеке консалтингтік компаниясы Cambridge Product Design Ltd. компаниясын құрды, ол Little Shelford қаласындағы үйінен басқаратын, толыққанды дизайн шешімдерін ұсынды. Алғашқы жобаларға Canon компаниясы үшін жаңа кластағы динамиктер, алғашқы Patientline (ауруханадағы науқастарға телефон/телевизор/радио жүйесін ұсыну), Aga Masterchef плитасы, кофе машинасы, литавра барабандары және KEF, Celestion, THX, Russound және Pioneer компаниялары үшін әртүрлі типтегі динамиктер кірді. Ол Meridian Audio компаниясының дизайн директоры лауазымында қызметін жалғастырды. Pioneer компаниясы Boothroyd компаниясына жаңа айналмалы дыбыс жүйесіне (surround sound speaker system) ерекше дизайн жасауды тапсырды. Оның дизайны Pioneer Elite Reference динамик жүйесінде қолданылды.

Together with Bob Stuart, an award winning electronics engineer, they designed the Lecson AC1 pre amp and AP1 power amplifier which they produced in 1974. The Lecson hi fi is now in the permanent collections of the Victoria and Albert Museum, London and the Museum of Modern Art, New York. It also earned them their first British Design Council Award in 1974. Allen joined Cambridge Consultants Ltd in 1972 to set up their Industrial Design division. One of his designs was an electric bicycle, which was the winner of the Prince Philip Designers Prize. In 1981, he provided the case design for the BBC Micro, the computer used in the BBC’s Computer Literacy Project. He also worked on the design for the Acorn RiscPC computer. Meanwhile, Bob had also moved to Cambridge and together he and Allen founded Boothroyd Stuart Meridian (later Meridian Audio Ltd). They designed, manufactured, and sold the entire product range themselves, with very little investment. Allen and Bob received their second Design Council Award for the company's 100 Series in 1982. In 1986, a new line – the 200 Series – was launched and continued to be produced until 1993 when it was replaced by the 500 Series. It grew to include the whole range of domestic hi fi, from CD players, radio tuners, pre amplifiers, power amplifiers, digital to analogue converters, and a range of multi room components, all designed by Bob and Allen. A series of active loudspeakers (with on board amplifiers) was developed and brought to market starting in 1977. By this time, Meridian Audio had become known for its state of the art electronics, distinctive design style, and corporate identity. In 1988, Bob and Allen were presented with another Design Council Award by the Duke of Edinburgh, becoming the first design team to win this award three times. In 1991, Allen founded his own consultancy, Cambridge Product Design Ltd., offering one stop design solutions, which he ran from his home in Little Shelford. Early designs included a new class of loudspeaker for Canon, the first Patientline (providing a phone/TV/Radio console for hospital patients), the Aga Masterchef range cooker, a coffee machine, timpani drums, and different types of loudspeaker for KEF, Celestion, THX, Russound and Pioneer. He continued as design director of Meridian Audio. Pioneer commissioned Boothroyd to produce a unique appearance for its new surround sound speaker system. His design was used in the Pioneer Elite Reference speaker system.

Танылу және кейінгі өмір

Аллен Корольдік өнер, өндіріс және коммерцияны қолдау қоғамының және Корольдік суретшілер, иллюстраторлар мен дизайнерлер қоғамының мүшесі болып сайланды. Алленнің жартылай зейнеткерлікке шығуы оған сүйікті хоббилеріне – сурет салу мен бояуға, теннис, гольф және музыкаға уақыт табуға мүмкіндік берді. 1990 жылдардан бастап ол демалысқа шыққанда әрқашан эскиздерін алып жүретін, қиялын қозғайтын тарихи ғимараттың немесе пейзаждың алдында отырып, ләззаттанатын. Ол Литтл-Шелфордтағы жаңа ауыл клубының құрылысына қаржы жинау және дизайн жұмыстарына белсенді қатысып, ауылдың көркем әдемі белгісін жасады. Кейін ол «Павильон» суретшілер тобының басшысы болып, суретшілерге өнер шеберліктерін жетілдіруге көмектесті. Аллен үшін музыка тыңдау өмірінің маңызды бөлігі болды – әсіресе классикалық музыка, джаз және эстрадалық музыка. Алленге простата безінің қатерлі ісігі диагнозы қойылды және ол 2020 жылдың ақпан айында ем ала жүріп қайтыс болды.