Кіріспе
Неміс-американдық қуыршақ ойыншысы Энтони Фредерик Сарг (21 сәуір 1880 – 7 наурыз 1942) – неміс-американдық қуыршақ ойыншысы және иллюстратор. Ол «Американың қуыршақ шебері» деп аталды, ал өмірбаянында Солтүстік Америкадағы қазіргі қуыршақ өнерінің негізін қалаушысы деп көрсетілген.
Anthony Frederick Sarg (April 21, 1880 – March 7, 1942) was a German American puppeteer and illustrator. He was described as "America's Puppet Master", and in his biography as the father of modern puppetry in North America.
Ерте өмір
Тони Сарг Гватемаланың Кобан қаласында Франсис Чарльз Сарг пен оның әйелі Мэри Элизабет Паркер отбасында дүниеге келді. Үлкен Сарг, Мэри Эллен Бесттің ұлы, Германияны өкілдік еткен консул болды; Паркер – ағылшын. Отбасы 1887 жылы Германия империясына қайтып келді [бірақ әкесі Франц Сарг 1894 жылға дейін консул қызметін атқаруын ескеру керек]; Сарг 14 жасында әскери академияға түсіп, 17 жасында лейтенант шеніне ие болды. 1905 жылы (20 жасқа толған шағында) ол шенін тастап, Ұлыбританияда тұра бастады. Ол онда Берта Элеонор МакГоуэнмен танысты, ол Германияда турист болған кезде кездескен американдық әйел еді. Олар 1909 жылдың 20 қаңтарында Огайо штатының Цинциннати қаласында неке қиып, Англияға оралды. 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, ол Берта мен балаларын Цинциннатиге жіберді, олардан кейін өзі де сонда барып, 1915 жылы Нью-Йорк қаласына қоныс аударды. 1920 жылы ол АҚШ азаматы болды.
Мансап
Ол қуыршақтармен өскен, әжесінен қуыршақтар жинағын мұра еткен, оларды хобби ретінде дамытып, басқа суретшілерге өзінің танымал болуына көмектескен, және ақыры 1917 жылы оны кәсіпке айналдырған. 1921 жылы Сарг продюсер Герберт М. Доули үшін "Бірінші цирк" атты жаңашыл мультфильмін жасаған, ал Герберт М. Доули ко-аниматор ретінде көрсетілген. Сарг 1921 жылдан 1923 жылға дейін "Тони Саргтың альманахи" деп аталатын мультфильмдер сериясын шығарды. 1928 жылы ол және оның шәкірті Бил Бэйрд Нью-Йорктегі Macy's дүкені үшін 40 метрге дейін ұзындығы бар, жануарларға ұқсайтын гелиймен толтырылған байланған шарларды жасады. Бұл жұмыста қуыршақ өнеріне қатысты бірнеше принциптер қолданылды. Бұл туындылар дүкеннің Алғыс айту күні шеруінде көрсетілді. 1935 жылы ол Macy's дүкенінің әсем анимациялық терезе көрмесін жобалаумен айналысты, ол Алғыс айту күні мен Рождество аралығында көрсетілді. Саргтың танымалдылығының шыңы 1933 жылғы Чикаго әлемдік көрмесінде болды, онда оның жалпы көрермендері 3 миллион адамды құрады; Бэйрд, сондай-ақ Руфус Роуз және Марго Роуз осы өндіріске қатысты. Сарг басқа қуыршақ студияларымен бәсекелесуден бас тартып, журналдардың мұқабаларын, нұсқаулықтарды, балаларға арналған сурет кітаптарын, ойындар мен ойыншықтарды салуға кірісті. Ол жоғары деңгейдегі дүкендер мен мейрамханалар, соның ішінде Нью-Йорктегі Waldorf Astoria қонақүйінің кешкі клубы үшін салонды және талғамды интерьерлерді жобалады. 1939 жылы Нью-Йорк әлемдік көрмесі үшін ол кең ауқымда жобалады, көрменің ресми кескіндік картасын жасады, сондай-ақ әйелдердің шарфтары, орамалдары, көйлектері, үстел төсеніштері және кілемдері үшін әлемдік көрме тақырыбындағы көптеген түрлі-түсті және модернистік маталарды жасады, олар Lord & Taylor дүкені арқылы сатылды. Оның шәкірті Бил Бэйрд "Музыканың дыбысы" фильміндегі қуыршақтарды жобалауға кірісті.
Өлім
1942 жылдың 17 ақпанында Саргқа жарылған аппендициттен операция жасалды, және ол 1942 жылдың 7 наурызында осы операциядан туындаған қосымша аурулар салдарынан қайтыс болды. Ол Огайо штатының Цинциннати қаласындағы Спринг-Гроув зиратында жерленген.
Мұра
Академия киноархиві Тони Саргтың бірнеше фильмін сақтап қалды, оның ішінде "Түпнұсқа фильм", "Құрлы қаңқа болғанда", "Неліктен олар үңгір адамдарын жақсы көреді", "Бірінші естігені" және "Неліктен Адам еденде сергелдеді" фильмдері бар.