Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көркем өнер
Art
Қолғап қуыршақ театры – 17 ғасырда Қытайдың Фуцзянь провинциясындағы Кванчжоу немесе Чжанчжоу қалаларында пайда болған, ал тарихи тұрғыдан Мин Нань тілінде сөйлейтін Кванчжоу, Чжанчжоу, Гуандунның Чаошан аймағы және Оңтүстік Қытайдың басқа да аймақтарында кең таралған мата қуыршақтарды қолданатын опера түрі. Кейіннен Тайваньда танымал өнер түрі ретінде орнықты. Қуыршақтың басы ішкі қуысы бар адам басы пішіндес кесілген ағаштан жасалған, ал басы, алақандары мен табандары ағаштан жасалса, қуыршақтың денесі мен мүшелері толығымен матадан тігілген костюмдерден тұрады. Ойын кезінде қолғап киген қол қуыршақтың костюміне еніп, оны қимылдатады. Бұрынғы кезде осы театрларда қолданылатын қуыршақтар "мата қаптарға" ұқсас болғандықтан, осы атау сөзбе-сөз "мата қап операсы" деген мағынаны білдіреді.
Glove puppetry is a type of opera using cloth puppets that originated during the 17th century in Quanzhou or Zhangzhou of China's Fujian province, and historically practised in the Min Nan speaking areas such as Quanzhou, Zhangzhou, the Chaoshan region of Guangdong, and other parts of southern China. It had since established itself contemporarily as a popular art form in Taiwan. The puppet's head uses wood carved into the shape of a hollow human head, but aside from the head, palms, and feet, which are made of wood, the puppet's torso and limbs consist entirely of cloth costumes. At the time of the performance, a gloved hand enters the puppet's costume and makes it perform. In previous years the puppets used in this type of performance strongly resembled "cloth sacks," hence the name, which literally means "cloth bag opera."
Өнер көрсетулер
Қытай операсының кейбір түрлеріне ұқсас қолғаптық қуыршақ (pò tē hì) қойылымдары бірінші және екінші бөлімге бөлінеді. Бірінші бөлімде, "сахна" (戲台) деп аталатын жерде, көрермендер шебер қуыршақшының өнерін тамашалайды. Екінші бөлім қуыршақшы, оркестр және сөздік бөлімдерден құралады. Көрерменнің назарына ұсынылатын қойылымның маңызды аспектілері: қуыршақшының қуыршақты тиянақты басқаруы, оркестрдің қосымша музыкасы және дауыс берушілердің поэзиялық мәтіндері. Көп жағдайда, дәстүрлі pò tē hì-ден бастап қазіргі заманғы қойылымдарға дейін, адам дауысымен орындалатын музыка мен опералық ән сирек кездеседі.
Glove puppetry (pò͘ tē hì) performances, similar to some types of Chinese opera, are divided into a first half and a second half show. During the first half, known as the "show platform" (戲台), the audience is shown a demonstration by a master puppeteer on the stage. The second half consists of the puppet master, the orchestra, and the spoken parts. Several key points of a show to be appreciated include: the dexterity of the master puppeteer's manipulation of the puppet, the accompaniment of the orchestra, and the poetic spoken parts of the voice actors. With few exceptions, from traditional pò͘ tē hì to modern performances, human vocal music and operatic singing is rarely heard.
Индонезияда
Индонезияда қолғаппен қуыршақ ойнау Суматра мен Ява айналасындағы қытай қауымдастықтарында танымал болды. Явада қытай және яван мәдениеттерінің өзара әрекеттесуі «Перранакан Потехи» деп аталатын қуыршақ театрының жаңа стилін тудырды. Бүгінде қолғаппен ойнатылатын қуыршақтарды «Wayang Potehi» (Wayang жаван тілінде «қуыршақ» дегенді білдіреді) деп атайды. «Wayang Potehi» дәстүрі негізінен Орталық Явада (Семаранг) және Шығыс Яваның (id) қытай қауымдастықтарында сақталып келеді. «Wayang Potehi» қойылымдарындағы диалогтардың көп бөлігі индонезия және яван тілдерінде айтылады.
In Indonesia, glove puppetry was popular within Chinese communities around Sumatra and Java. In Java, the interaction between Chinese and Javanese culture gave birth to new style of puppetry, called Peranakan Potehi. Today, glove puppetry is called with the term "Wayang Potehi" (Wayang means "puppet" in Javanese). The Wayang Potehi tradition is mainly preserved in Central Java (Semarang) and East Java's (id) Chinese communities. Most of the dialog parts of Wayang Potehi have been narrated using Indonesian and Javanese language.
Тайваньда
Тайваньдағы Юнлин округі қолғап қуыршақ театрының орталығы болып табылады, және көптеген ірі студиялар осы округте өкілдікке ие. 1984 жылдан бері Pili компаниясы қолғап қуыршақ телешоуларына компьютерлік анимацияны қосып келеді. Олардың шоулары әлі де танымал, ал Thunderbolt Fantasy (2016-2021) сериалы Gen Urobuchi-мен бірлескен жұмыс болып табылады, ол Pili стиліндегі қолғап қуыршақтарын аниме стиліндегі сюжетпен үйлестіреді.
In Taiwan Yunlin County is the center of glove puppetry with most major studios having a presence in the county. Since 1984, Pili has been adding computer animations to their glove puppetry TV shows. Their shows continue to be popular, with the Thunderbolt Fantasy series (2016 2021) being a collaboration with Gen Urobuchi that combines Pili style glove puppetry with anime style narrative.