Кіріспе

Американдық актриса және әнші (1922–2015)

Лизабет Вирджиния Скотт (туған Эмма Матцо; 29 қыркүйек 1922 – 31 қаңтар 2015) – американдық актриса, әнші және Уолтер Торнтон модельдік агенттігі үшін модель болған. Ол өзінің "дымды дауысымен" және "1940-шы және 1950-ші жылдардағы нуар фильмінің ең әдемі беті" ретінде танымал болды. "Біздің тістеріміздің терісі" атты пьесаның Бродвей және Бостон сахналық қойылымдарында Сабина рөліне орынбасар болғаннан кейін, ол "Марта Айверстің ерекше махаббаты" (1946), "Қате есеп" (1947), "Шөлдегі құмарлық" (1947) және "Кейігірек жылауға" (1949) сияқты фильмдерде ойнады. Оның түсірілген 22 фильмінің ішінде үш фильмін қоспағанда, барлығында басты рөлді ойнады. Сахна мен радиодан басқа, ол 1940-шы жылдардың соңынан 1970-шы жылдардың басына дейін теледидарда да пайда болды.

Ерте өмір

Эмма Матцо (словакия тілінде Эма Макова) Пенсильвания штатының Скрантон қаласында дүниеге келді, ол Мэри Пеняк пен Джон Матцоның (словакия тілінде Ян Мако) алты баласының ең үлкені болды. Оның ата-анасының этникалық тегі туралы бірнеше қайшылы мәліметтер бар, көбінесе ағылшын, русин, орыс және украиндықтар есімдері аталады. Отбасы Скрантонның Пайн Брук ауданында тұрды, онда оның әкесі Матцо базарына иелік еткен. Скотт әкесін "өмір бойы республикашыл" деп сипаттады, бұл оның капиталистік көзқарастарына әсер етті. Музыкаға деген сүйіспеншілік Скотттың дауысына әсер етті. Скотт жергілікті католик қыздар мектебі – Мэривуд семинариясына оқыды. Ол Скрантонның Орталық орта мектебіне ауысты, онда бірнеше пьесада өнер көрсетті, сондай-ақ жақын орналасқан Ньюфаундленд қаласындағы драмалық театр сахнасында да өнер танытты. Содан кейін Вирджиния штатының Абингдон қаласындағы Бартер театрында жұмыс істеді. Сол күзде ол Мэривуд колледжіне түсті, бірақ алты айдан кейін оқуын доғарды. 1939 жылы 17 жасар Скотт әкесінің көмегімен Нью-Йорк қаласына көшіп келді, ол әйелдерге арналған Фергюсон резиденциясында тұрды. Скотт Максвелл Андерсонның «Шотландияның Мэри» пьесасын оқыды, бұл Мэри, Шотландия королевасы және Елизавета I туралы туынды, осы пьесадан ол «Елизавета Скотт» сахналық есімін алды. Кейін ол «Е» әрпін алып тастады.

Дебют

1940 жылдың соңында 18 жасар Скотт "Hellzapoppin" ұлттық турнесіне кастингке қатысты. Бірнеше жүз әйелдің ішінде оны Бродвейдің түпнұсқалық қойылымының жұлдыздары Джон "Оле" Олсен мен Гарольд "Чик" Джонсон таңдады. Ол үш саяхаттық труппаның біріне бекітілді, Скотттың труппасын Билли Хаус пен Эдди Гарр басқарды. Өзінің алғашқы кәсіби жұмысын алып, ол "Элизабет Скотт" деп таныстырылды. Турне 1940 жылдың 3 қарашасында Коннектикут штатының Нью-Хейвен қаласындағы Шуберт театрында ашылды. 18 айлық турнесі барысында ол АҚШ-тың 63 қаласында қараңғылық сахналар мен басқа да эстрадалық комедиялық номерлерді орындады. Бірақ Бродвейдің продюсері Майкл Майерберг осы қойылымды көріп қалды. Майерберг жақында Торнтон Уайлдердің жаңа пьесасы "Біздің теріміздің қабығын" (басты рөлде Таллула Банкхед) Нью-Хейвеннен Плимут театрына көшірген болатын. Скотттың Сади Томпсон рөліне әсерленген ол Банкхедтің наразылығына қарамастан, оны Банкхедтің дублері ретінде жұмысқа алды. Банкхед Сабина рөліне дублерлерге тыйым салатын шартқа қол қойған, бірақ Майерберг Скотты жұмысқа алып, осы шартты бұзды. Бұрын Банкхед репетицияларға келмей, өндірістің бағытын өзгерткен. Енді Майерберг Скотты Банкхедтің орнына қоя алатын болды. Сегіз ай бойы дублер болып жұмыс істеген Скотт Банкхедтің орнын басуға мүмкіндік алған жоқ, себебі Скотттың қатысуы Банкхедтің сахнада болуын қамтамасыз етті. Өндірісте жұмыс істеген кезінде Скотт "Қыз/Драм-майорет" рөлін ойнады. Пьеса 1942 жылдың 18 қарашасынан 1943 жылдың 25 қыркүйегіне дейін қойылды. Екі актриса арасындағы бәсекелестік Мэри Оррдың 1946 жылғы "Еваның даналығы" әңгімесінің (содан кейін 1950 жылғы "Ева туралы бәрі" фильмінің негізі болған) Мартина Лоуренс Элизабет Бергнерге баламасы ретінде қарастырылды. Бродвейдегі аңыз бойынша, Банкхед Скотттың құрбаны болған, ол шамамен Ева Харрингтонның прототипі болды. Үйленген Майерберг пен жаңа дублер арасындағы қарым-қатынас туралы әңгімелер көп тарады. Скотт Майербергтің өзіне "Мен сені жақсы көремін" дегенін еске алады, бірақ екеуі ақырында ажырасып кетті. Майерберг пен Банкхед арасындағы алауыздық Банкхедтің асқазан жарасын күшейте түсті, нәтижесінде ол келісімшартын жаңартпады. Банкхедтің бұл қадамын күтіп отырған Майерберг наурыз айында 39 жастағы Мириам Хопкинспен келісімшарт жасады, бұл Скотты дағдарысқа түсірді. Банкхед Скоттқа айтқан соңғы сөзі: "Сен оған (Хопкинс) сияқты жақсы бол". Біраз уақыт бойы Скотт Хопкинс үшін дублер болды. Скотт Хопкинсті Банкхедтен гөрі жақсы көретін болса да, Сабина рөлінен бас тартқанына көңілі қалды. Скотт ақыры Сабина рөлінде сахнаға шыққанда, ол көрермендердің мақұлдауы мен қызығушылығына таң қалды. 1943 жылдың 30 тамызында Джордж ауырған кезде Скотт тағы да Сабина рөлін ойнады. Кейін Калифорниядан келген досы Бродвейге екі жылда бір рет сапар шегетін болғандықтан, Расселл оған Скотттың қойылымы туралы айтты. Расселлдің досы Warner Bros. киностудиясының жаңадан көзге шығып келе жатқан продюсері Хэл Б. Уоллис еді.

Хэл Б. Уоллис

Нью-Йорктегі баспасөз агенті және "Голливуд репортер" газетінің тілшісі Ирвинг Хоффман Скоттпен дос болып, оған көмектесе алатын адамдармен таныстыруға тырысты. 1943 жылғы 29 қыркүйекте Хоффман Сток клубында оның туған күнін тойлады – Скотт 21-ге толды. Кездейсоқтық па, жоспарлылық па, Уоллис та сол түні клубта болды. Хоффман Скотты Уоллиспен таныстырды, ол келесі күні оған қабылдау ұйымдастырды. Скотт үйге келгенде, "Тістеріміздің терісі" спектаклінің Бостон қойылымындағы бас рөлге шақыру туралы телеграмманы тапты. Мириам Хопкинс ауруға шалдыққан еді. Скотт Уоллиске кешірім сұрап, қабылдауды жойды. Скотт естелік ретінде былай деді: "Бостонға Хопкинс мырзаның орнын басу үшін пойызбен бара жатқанда, есімді көбірек назарға іліктіретін етуім керек екенін түсіндім. Сонда мен "Элизабет" есімінен "Е" әрпін алып тастауға шешім қабылдадым."

Калифорния

Скотт Харпер журналындағы фотосуреттерде пайда болды, оған Famous Artists Corporation киноагенті Чарльз Фельдманның қызығушылық танытқаны айтылады. Фельдман Скоттқа телеграмма жіберіп, экрандық сынаққа түсуін сұрады. Ол оны Лос-Анджелеске шақырып, Беверли-Хиллс қонақ үйінде тұруға ұсынды. Содан кейін ол Warner Bros. студиясында сынақтан өтті, бірақ бұл жолы Уоллистің қарындасы Мина Уоллис кинорежиссер Фриц Лангты Скотты дайындау үшін шақырды. Хал Уоллис Скотттың сынағын көріп, оның потенциалын таныды. 22 жасында Скотттың кинодағы алғашқы рөлі – комедиялық драма «You Came Along» (1945) фильмі болды. «You Came Along» фильмінің түсірілімі кезінде Хал Уоллис Скотттың экрандық сынағын Голливуд тілшісі Боб Томасқа көрсетті. Уоллис Томасқа: «Оның көздерінің қаншалықты жанды және жарқын екенін байқаңыз. Кейде ол бір шумақты тым жылдам оқиды, бірақ режиссура оны түзетуге көмектеседі. Дауысы оны тартымды етеді» деді.

Марта Айверстің таңғажайып махаббаты

Кейін 1946 жылы 37 жастағы Барбара Стэнвик хат арқылы Скотттың "Марта Айверстің ерекше махаббаты" (1946) фильміндегі басты рөлге қарсылық білдірді: «Мен танымал ер немесе әйел жұлдыздарынан басқа ешкіммен бірге түспеймін». Уоллис пен Стэнвиктің адвокаттары жұмысты бастады, нәтижесінде соңғы тізімде Стэнвик, Ван Хефлин және Скотт алдыңғы қатарда, ал жаңа келген Кирк Дуглас екінші орында болды. Бірақ Уоллистің Скотты насихаттауға деген ынтасы зор болды. AFI бетінде «Марта Айверс» туралы былай делінген:

Режиссер Льюис Майлстоун 1946 жылғы 8 желтоқсандағы «Лос-Анджелес Сан-Миррор» газетіндегі мақаласында продюсер Хэл Уоллиспен ешқашан тағы бір фильм түсірмейтінін айтты, себебі Уоллис Лизабет Скотттың жақын кадрларын көбірек түсіру үшін осы фильмдегі сахналарды қайта түсіргісі келді. Майлстоун Уоллиске оларды өзі түсіруді ұсынды, ол да солай істеді. Нәтижесінде Уоллис Скотттың экран уақытын ұзарту үшін қосымша кадрлар қосты, бұл кейін Стэнвик пен Уоллис арасындағы жанжалға әкелді. Скотт өзінің алғашқы нуар фильмі туралы айта келіп, Стэнвикпен бірге түскенде бір ғана қысқа сахнада болғанын қаншалықты ерекше екенін еске алды. Роберт Россеннің сценарийінде екі параллель оқиға желісі бар – біреуі Марта Айверс (Стэнвик) жүйелейді, екіншісі Антония «Тони» Марачек (Скотт). Хефлиннің кейіпкері Сэм оқиға желілерін байланыстырады, олар тек бір ғана сахнада – әйелдер-құмарлар Марта мен Тони кездескенде тоғысады. 1946 жылғы маусымда Скотт Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан бері Ұлыбританияға сапар шеккен алғашқы голливудтық жұлдыз атанды. Ол «Марта Айверс» фильмінің лондондық тұсаукесеріне қатысып, ел бойынша насихаттау турнесін өткізді. Скотт әлі Ұлыбританияда болғанда, ол оралғаннан кейін түскен жаңа нуар фильмі – «Dead Reckoning» фильмінің түсірілімі басталды.

Өлген есеп

Колумбия бастапқыда Рита Хейвортты осы рөлге қарастырған, бірақ ол "Шанхайдан келген ханым" (1947) фильмімен айналысып жатқан еді. Осының салдарынан Скотт Хэл Б. Уоллистен алынып келді. 24 жасында Скотттың аты және суреті фильмнің вестибюль плакаттарында және жарнамаларда Хамфри Богарттың атымен бірдей көрсетілді. Жарияланымдағы суреттерде ол түнгі клуб сахнасында киген Жан Луидің көйлек және қолғап жинағы ең көп көрсетілді. 1946 жылдың қыркүйегінде Motion Picture Herald жүргізген сауалнамада ол "ертеңгі жұлдыз" деп аталуға лайық жетінші орынды иеленді. Фильмнің түсірілімі 1946 жылдың 10 маусымынан 4 қыркүйегіне дейін жүрді. Алғашқы көрсетілімі 1947 жылдың 23 қаңтарында Нью-Йоркте өтті. Бастапқыда жағымды жарнама болғанына қарамастан, "Өлім алдындағы есептеудің" ұзақ мерзімді әсері бұрынғы комедия актерінің өміріне белгілі бір шектеу қойды.

1950 жылдар

1950 жылы Скотт төрт фильмде ойнады. Femme fatale ролінен құтылуға тырысып, Скотт өзінің әдеттегі факел әншісі/қоғамдық қыз роліне оралғанға дейін Джун Эллисон сияқты өзін-өзі құрбан ететін тағы бір кейіпкерді сомдады. "The Company She Keeps" (1951) фильмінде ол Джоан Уилберн рөлін ойнады – соттан босатылғандарды қадағалайтын инспектор, ол күйеуін алаяқ қылмыскер Диана Стюартқа (Джейн Грир) құрбан етеді. Грирдің сұлулығы фильмде аздап төмендетілген, ал Скотттің сұлулығы өзгерген жоқ. Сондықтан сыншылар басты рөлдегі жігіт Джоаннан гөрі тартымсыз Диананы таңдайтынына көнбеді. Көптеген сыншылар Скотт пен Грирдің рөлдеріне дұрыс таңдалмағанын, рөлдерді ауыстыру керек болғанын айтты. Бағаншы Эрскин Джонсон: "Лизабет Скотт RKO үшін Мейбл суретіне екінші рет қол жеткізіп отыр" деп жазды. Скотт үшінші факел әншісі рөлін "Dark City" (1950) фильм-нуарында ойнады. Оның жігіті Дэнни Хейли (Чарльтон Хестоннің кинодағы дебюті) – өлген адамның кекшіл ағасы алдаған букмекер. Бастапқыда басты рөлге Бёрт Ланкастер тағайындалған, бірақ ол Скоттпен қайта жұмыс істеуден бас тартты. Мамыр айындағы сұхбатында Скотт Олдос Хакслидің барлық туындыларын оқып жатқанын айтты. Тағы бір сұхбатында ол Хаксли қолдаған "культке" қатысуға жақындағанын мойындады, бірақ кедейлікке берген уәдесіне байланысты бас тартты. Хаксли реинкарнация мен тағдырды зерттеді, бұл сенімдер Скотт та сұхбаттарында айтқан. Скотттың рухани ізденісі кезінде ол Лос-Анджелес округінің өнер мұражайындағы жеке қабылдау кезінде Далай-ламамен кездесті. Алайда, керісінше, Скотт Айн Рэндтің досы және оқырманы болды. 1950 жылы Скотт Теннесси Уильямстың "Жаз және түтін" (1948) пьесасының жазғы постановкасына қатысуға шақырылды. Оның орнына ол постановкадан бас тарды және Оңтүстік Калифорния университетінде алты апта бойы философия және саясаттану курстарын тыңдады. "Two of a Kind" (1951) фильмінде Скотт Брэнди Кирби рөлін сомдады – құмар ойыншы Майкл "Лефти" Фарреллді (Эдмонд О'Брайен) алаялыққа итермелейтін әлеуметтік қыз. "Red Mountain" (1952) 1860 жылдары өтеді, онда Скотт Крис рөлінде ойнайды – Американдық Азамат соғысынан аман қалған отбасының жалғыз мүшесі. "Red Mountain" – Скотттың үш вестернінің екіншісі, бірақ олардың арасындағы дәстүрлі фильм-нуар емес. Скотт төртінші және соңғы факел әншісі рөлін "The Racket" (1951) тағы бір классикалық фильм-нуарда ойнады. Айрин Хейс (Скотт) үлкен қала полиция капитаны (Роберт Митчем) мен жергілікті қылмыскерлердің басшысы (Роберт Райан) арасындағы тартысқа тартылады. Фильм Кефовер тыңдауларынан екі ай өткен соң шықты, онда Вирджиния Хилл, Сигелдің сүйіктісі, ұйымдасқан қылмыс туралы ешқандай білімі жоқ екенін мәлімдеді. Айрин Хейс дымқыл дауысты Хиллдің прототипі деп есептелсе де, Скотт бұл қамытты жоққа шығарды. 1951 жылдың қазан айында Скотт "Stolen Face" (1952) фильмін түсіру үшін Ұлыбританияға оралды, бұл Альфред Хичкоктің "Vertigo" (1958) фильмінен бірнеше жыл бұрын түсірілген фильм-нуар. Сол көктемде Скотт комедиялық актер ретіндегі бастамасына оралды, Дин Мартин мен Джерри Льюиспен бірге "Scared Stiff" комедиялық фильм-нуарында жұмыс істей бастады. Скотт Куба жағалауындағы Жоғалған аралдағы қорқынышты сарайды мұраға алған әйел рөлін ойнады. Скотт түсірілім алаңындағы жұмысты еске алатын жағымды естеліктері болғанымен, түсірілім кезінде ол қиындыққа тап болды. Скотт Льюистің оның еліктеуін ұнатпады, ал қызғанышпен толған Хал Уоллис режиссер Джордж Маршаллға Скотт пен Мартин арасындағы романтикалық көріністердің тым ыстық болмауына көз жеткізуді бұйырды. Скотттың барлық күш-жігеріне қарамастан, Льюистің мінез-құлқына баспасөзде түсіндірулер беруге дейін, оның көптеген көріністері қиылып қалды. Фильмнің премьерасы 1953 жылдың 28 мамырында Лос-Анджелесте өтті. Бұл фильм Хал Уоллистің Бёрт Ланкастер мен Скотты жұптастыруға жасаған соңғы әрекеті болды. Патриция Нил бастапқыда Хелен рөліне тағайындалған, бірақ Скотт Нилді алмастырғаннан кейін Ланкастер Хестонмен алмастырылды. Хестон мен Скотт бұрын "Dark City" фильмінде бірге жұмыс істегенімен, түсірілім алаңында екеуінің арасында дау болды. Фильм кассада сәтсіздікке ұшырады. Сегіз айдан кейін, 1954 жылдың ақпан айында Уоллис пен Скотттың жолдары айырылды. Скотт енді тәуелсіз актер болды. 1954 жылдың сәуір айында Скотт Канн кинофестиваліне қатысты. Ол фестивальден кейін дереу Лондонға кеткенімен, Францияға сапары күтпеген салдарға әкелді. Сол айдың соңында ол CBS телеарнасы үшін "High Adventure" атты саяхаттық телесериалының жүргізушісі болатыны жарияланды, бірақ ол ешқашан онда пайда болмады. Скотттың айтуынша: "Бір күні күтпеген жерден ояндым және енді ешқандай фильм түсіргім келмейтінін шештім. Бұл жай ғана бір қызығушылық, мен оны түсіндіре алмаймын". Дегенмен, ол тағы үш фильм түсірді: "The Weapon" (1957), "Loving You" (1957) және "Pulp" (1972).

Сыни қабылдау

Парамоунт жылдарында Скоттқа көпшілік жағынан жақсы пікірлер білдірілсе де, кино сыншылары оған онша ықылас көрсетпеді, Лорен Бакалл мен Таллула Банкхедпен жиі салыстырып, Боб Томас 1945 жылғы наурызда оның экрандық сынағы туралы былай деген: «Оның дауысы Лорен Бакаллды меццо-сопрано естіте алады». Сол дәуірдің ең белгілі сыншысы, «The New York Times» газетінің Босли Кроутер, Скотттың кинодағы тұңғыш дебюті болған «You Came Along» (1945) фильміне жаман баға берген кезде ол былай деп еске алды: «Мен сол кезде өте жас және тәжірибесіз болғандықтан, мұндай іс-әрекеттерге бармау керектігін білмедім, сондықтан оған телефон соғып, шағымдадым. Мен оған осындай әдемі фильмді жасау үшін баршаның қаншалықты көп еңбек еткенін айттым, ал оның мұндай қатыгездік танытуын түсіне алмадым. Ол бұл жағдайды өте жақсы қабылдады және маған өте мейірімді болды». Ол сондай-ақ «Dark City» (1950) фильмінде «кабаре әншісін сомдайтын қорқынышты, гротескті Лизабет Скотт» туралы жазды. Скотттың 1940-шы жылдардағы басқа киноактерлеріне тән актерлік стилі – бірнеше көздерден алынған салқын, натуралистік ойнау – сыншылар тарапынан жиі сынға ұшырады, олар фильмге дейінгі дәуірдің немесе кейінгі әдіс стилінің көбірек эмоциялық ойнауын ұнатты. 1940-шы жылдардың типикалық өкілі Дик МакКроун: «Мисс Скотт, тамаша киім таңдайтын актриса, Ланкастердің серігі ретінде басты рөлдерді толықтырады. Әйтпесе, ол әлі де «Desert Fury» және одан бұрынғы бірнеше фильмдегідей мұздай актриса». Қазіргі кинотарихшылар Скотты сынға ала отырып, Боб Томас сияқты оны Бакаллдың көшірмесі деп есептейді, Босли Кроутер оның актерлік шеберлігін ағаштай дейді, ал Паулин Кейл оны сол кезеңдегі актрисалардың пастиші деп сипаттайды. Дегенмен, басқалары Скотттың актерлігін басқаша бағалайды. 1980-ші жылдардан бастап кинонуар мен оның актерлік стиліне қызығушылықтың артуымен Скотттың беделі сыншылар мен кинотарихшылар арасында көтерілді. «Movieland» кітабында, Голливудтың жеке тарихында Джером Шарин бұл стильді «арманшылдықпен жүру» деп сипаттады: «Содан кейін, Долли систерлер мен Эррол Флинн, Бинг Кросби мен Дотти Ламур, Бразилиялық бомба, Шехеразаде, Әли Баба және фил баласы – Голливудтың шығара алатын барлық әсемдігі мен экзотикалық тәттілерінің арасында өте ерекше жануар пайда болды, арманшы, Түрхан Бей, Сонни Тафтс, Пол Хенрид, Алан Лэдд, Вероника Лейк, Лизабет Скотт және Дана Эндрюс сияқты, олардың бет-әлпеті мұздай және әрқашан жартылай ұйықтағандай көрінетін. Оның (және оның) сезімсіздігі (Екінші дүниежүзілік) соғыстан кейінгі кинематографиялық энергияның ақымақтық жағы болды».

Радио

Радионың алтын ғасырында Скотт кинодағы рөлдерін қысқартылған радио нұсқаларында қайта ойнады. Мысалы, ол Lux Radio Theatre: You Came Along бағдарламасында Ван Джонсонмен бірге Роберт Каммингстің рөлін сомдады және I Walk Alone бағдарламасына қатысты. Скотт сондай-ақ Family Theater бағдарламасында қонақ жүргізуші/баяндаушы болды.

Құпиялық

1954 жылдың соңында «Конфиденциал» журналының редакторы Говард Рашмор Скоттың өмірін әшкерелеуге кірісті. Дәлелдердің жетіспеуіне қарамастан, «Конфиденциал» Скотқа мақаланың көшірмесін жіберді. Скот оқыған мәлімет бойынша, былтырғы күзде 8142 Laurel View Drive мекенжайындағы Голливуд Хиллз ауданындағы шағын үйге полиция шабуыл жасаған. Екі әйел, бір ер адам және 17 жастағы қыз проституция қылмысы бойынша ұсталды. Полиция фильм индустриясындағы белгілі адамдардың аттары мен телефон нөмірлері жазылған адрес кітапшасын тапты, соның ішінде Скотке тиесілі деген екі нөмір де болды. «HO 2 0064» нөмірі Голливуд префиксімен басталды және ол Лос-Анджелестің Батыс 2-ші көшесіндегі 4465 нөмірлі үйдің тұрғындары – қарт Генри А. және Мами Р. Финкеге тиесілі болды. Ал «BR 2 6111» нөмірі Лос-Анджелестің Батыс Пико бульвары, 10201 нөмірдегі 20th Century Fox студиясының телефон станциясына қатысты. Скот 1956 жылға дейін 20th Century Fox-та жұмыс істеген жоқ, ол «The 20th Century Fox Hour» бағдарламасының бір бөліміне қатысты. Рашмордың мақаласында Скоттың жұмыстан тыс уақытын «Голливудтың баритон дауысты әйелдерінің ерекше қоғамымен» (лесбиянды білдіретін эвфемизм) өткізгені айтылды. Ол сондай-ақ Скоттың Каннға сапары туралы былай деп жазды: «Еуропаға жасаған бір саяхатында (Скот) тікелей Парижге және сол жақ жағалауға бет бұрып, қаланың ең танымал лесбиян патшайымы Фредпен және оның сияқты бұрыс жолға түскендерді көңілді етуге арналған түнгі клубтың иесімен танысты». «Фред» Бауле «Carroll's» клубын басқарды, ол Францияның Париж қаласындағы 36 Rue de Ponthieu мекенжайында орналасқан, жоғары деңгейлі кабаре типтес түнгі клуб еді. Онда Эрта Китт сияқты сол кездегі танымал әртістер өнер көрсетіп, тек қана қалалық элитаға қызмет көрсетті. Клуб иелерінің бірі Марлен Дитрих болды, ол «Конфиденциал» журналының сол кездегі санындағы «Марлен Дитрихтің жасырын тарихы» деген мақаланың тақырыбы болды. Скот журналға мақаланы жарияламау үшін ақша төлемей, сотқа шағымдануға бел буды. 1955 жылдың 25 шілдесінде, журналдың басылып шығу күніне екі ай қалғанда және Марлен Дитрих туралы саны дүкендерде сатылып тұрғанда, Скоттың адвокаты Джерри Гизлер 2,5 миллион долларлық қорқытпау (libel) ісін бастады.

1957 жыл сот үкімі бұзылды

Жаза ретінде «Конфиденциал» Скотттың әңгімесін келесі санында жариялады. «Мэтт Уильямс» деген атпен «Колл-қыздар қоңырау кітабындағы Лизабет Скотт» деп тақырып берілді. 1955 жылдың қарашасында 33 жасында Скотт «Қорал» (1956) фильмін түсіру үшін тағы да Ұлыбританияға барды. Келесі көктемде, Гизлер баспасөзге уәде бергеніне қарамастан, «Конфиденциалға» қарсы заңдық әрекеттерге ешқандай нәтиже болмады. Журнал Нью-Йорк штатында тіркелгендіктен, ал Скотт Калифорния штатының тұрғыны болып, талап арызды өз штатында бастағандықтан, Лос-Анджелес жоғары сотының судьясы Леон Т. Дэвид 1956 жылдың 7 наурызында Скотттың талап арызын журнал Калифорнияда жарияланбағандықтан жоққа шығарды. Осы сәтсіздікке қарамастан, Гизлер Нью-Йоркте қайтадан талап арыз беретінін мәлімдеді. Басқа актерлердің де журналға қарсы сотқа шағымданулары көбейді. Осы уақытта Рашмор «Конфиденциал» журналының редакторы Роберт Харрисоннан бұрынғы Бірінші ханым Элеонора Рузвельттің афроамерикандық шоферімен болған қарым-қатынасы туралы мақала жариялауға тырысты. Харрисон бас тартқан соң, Рашмор жұмысынан кетіп, Скотттың адвокаты Джерри Гизлермен кездесу үшін Лос-Анджелеске ұшты. Рашмор Голливудта жұмыс табу үшін «Конфиденциалға» қарсы куәлік беруге дайын екенін ұсынды. Гизлер бұл ұсынысты қабылдамады. Содан кейін Рашмор Калифорнияның бас прокуроры Эдмунд «Пэт» Браунның куәгері болды. Нью-Йорк Браунның Харрисонды Калифорнияға экстрадициялау туралы өтінішін қабылдамағандықтан, Браун Харрисонның қызы Марджори Мидд, «Конфиденциалдың» Голливудтағы зерттеу бөлімінің директорын сотқа берді. 1957 жылдың 7 тамызында «Калифорния штатының халқына қарсы Роберт Харрисон және басқалар» ісі бойынша сот басталды. Сот процесіне ақырында 200-ден астам актер қатысты, олардың көпшілігі қорғаныс шақыруларынан қашу үшін Калифорниядан қашып кетті. Рашмор, енді штаттың басты куәгері, журналдың фактілерді екі рет тексеру дәстүріне қарамастан, дәлелсіз айыптауларды біліп жариялағанын растады: «Кейбір оқиғалар шындыққа жақын, ал кейбіреулерінің негізі жоқ». Рашмордың сөзінше, Харрисон адвокаттарға: «Егер сіздер қалаған нәрсені басып шығарсам, мен бизнестен шығамын» деген. Ронни Куиллан да сол сотта Скотттың әңгімесін ешқашан тексермегенін, сондықтан оны «құқықтық тұрғыдан қауіпсіз» деп санамағанын, бірақ Рашмор оны жариялауға келіскенін айтты. 1957 жылғы сенсациялық сот процесінен кейін Скотт бұқаралық ақпарат құралдарында ұмытылды. Кейіннен Скотттың кино мансабы «Конфиденциал» жанжалынан қираған деген мәлімдемелерге қарамастан, «Конфиденциалдың» 1955 жылғы қыркүйек саны жарық көрген кезде оның мансабы бұрыннан тоқыраған еді. Скотт мансабын көптеген белгілі актерлер соғысқа кеткен кезде бастаған, бұл Скотт сияқты белгісіз актерлерге жұлдыздыққа мүмкіндік берді. Ескі жұлдыздар қайтып келгенде, көптеген жаңа жұлдыздар сөніп қалды. Сонымен қатар, теледидардың дамуы және студиялық жүйенің ыдырауы кино өндірісін одан әрі шектеді. Кино тарихшылары Скотттың мансабының 1947 және 1949 жылдар аралығында өрге шыққанына келіседі. 1953 жылдың ақпан айында ол сахналық қорқыныштан осылай шаршағандықтан тіпті достарынан да жасырынды. Скотт 1954 жылдың ақпан айында, «Колл-қыздар қоңырау кітабындағы Лизабет Скотт» жарық көрмес бұрын 18 айға дейін «Парамоунтпен» келісім шартын жаңартпады. Оның келісім шарты аяқталғаннан кейін және Рашмордың мақаласынан бұрын ол көптеген сценарийлерден бас тартты, соның ішінде Уоллистің «Роза татуировкасы» (1955) фильміндегі рөлден де бас тартты. Бэколл сияқты Бродвейге оралудың орнына Скотт басқа жолды таңдады.

Музыка

1954 жылдың қаңтарында Эрскин Джонсон Скотттың Голливудтық дауыс шебері Харриет Лиден, кейін Лилиан Розеделл Гудманнан оқытылып жатқанын хабарлады. Нәтижесінде Скотттың «екі октавалық дауыс диапазоны бар, C-ден төмен А-ға дейін, жоғары C-ге дейін» болды, бұл Скотты меццо-сопрано етті. 1956 жылдың шілдесінде Джонсон Скотттың Эрл Миллс басқаруында екенін мәлімдеді, ол Дороти Дэндридждің әншілік мансабын да басқарды. Скотт түнгі клубтарда әнші ретінде өнер көрсетуге жоспарлаған. Скотт зейнеткерліктен Элвис Преслидің екінші мюзиклі «Сүйкімдісің» (1957) арқылы қайта оралды. «Сүйкімдісің» түсірілімі кезінде Скотт Преслиге ғашық болғаны туралы хабарлар тарады. Бір сүйісқан сахнада ол оның жағынан ойыншықтап шағып, қызыл із қалдырды, оны «бір шағын махаббат белгісі» деп атады. Сахнаны оның бетінің екінші жағы камераға қаратылып қайта түсіруге тура келді. Дегенмен, Скотттың музыкалық дебюті сәтсіз аяқталды. Хал Уоллис Скотттың ән дауысын фильмде өңдемеуге тырысқанмен, студия басшылары оның барлық бұрынғы дауыс жаттығуларына қарамастан, оған рұқсат бермеді. Туындыру 1957 жылдың қаңтар соңынан наурыз ортасына дейін жалғасты. Paramount компаниясының оның әнін естіртуден бас тартуына қарамастан, Скотт Vik Records (RCA Victor компаниясының еншілес компаниясы) компаниясымен жазба шартқа қол қойды. Скотт өзінің альбомын Анри Рене және оның оркестрімен Голливудта 1957 жылдың 28, 29 және 30 қазанында жазды. «Лизбет» деп аталған 12 трек – отты әндер мен көңілді романтикалық балладалардың қоспасы. Соңғы рет 1958 жылдың 23 сәуірінде Скотт CBS телеарнасының «The Big Record» бағдарламасында әншілік дебютін жасады. «Берк заңы» эпизодында «Кейбл Робертсті кім өлтірді?» (1963) ол атақты аңшының қайғыға батқан жесірін сомдады. Бірақ ол жеке уақытының көп бөлігін Оңтүстік Калифорния университетіндегі сабақтарға арнады.

Жеке өмір

1969 жылдың мамыр айында Скотттың екі жылдық келісімнен кейін Сан-Антониодағы (Техас штаты) мұнай кәсіпкері Уильям Даггермен үйлену тойы жарияланды. Бірнеше айдан кейін музыкант Рексино Мондо Скоттқа өзінің күйеуінің Мулхолланд драйвтегі сарайын безендіруге көмектесті. Мондоның айтуынша, Скотт "мені өзінің күйеуі, Техас мұнай магнаты Уильям Лафайетт Даггер, кіші, есімдерімен таныстырды. Ол қырық жасқа жуық, орташа бойлы, сұлу, қара шашты, жылы мінезді және мықты қолы бар еді". Даггер Скотты "Махаббат іздеген, түсініксіз жан" деп сипаттады. "Оның сыртқы келбеті – тек қана сырғау". Даггер Скотттың қатысуымен Римде фильм түсіруді жоспарлаған, бірақ ол 1969 жылдың 8 тамызында күрт қайтыс болды. Оның өсиетіне қол қойылып, мүлкінің жартысын күйеуіне қалдырған қосымша құжатқа Даггердің қарындасы Сара Даггер Шварц қарсылық білдірді. 1971 жылы өсиет жарамсыз деп танылды. Көптеген кітаптарда Скотттың Даггермен қарым-қатынасына дейін әйгілі кинопродюсер Хал Б. Уоллистің сүйіктісі болғаны айтылады. Уоллис пен Скотт "Бір-біріне жараспайтын" фильмі түсірілімі кезінде дауласып, Уоллис кінәні өзіне тартқан. Бірнеше жылдан кейін Уоллис Скоттпен қарым-қатынасты жаңартпақ болып, оны 1957 жылы "Сені жақсы көремін" фильмінде Эльвис Преслимен бірге басты рөлге қойды. Уоллис бұл Скоттқа басты рөл ұсынудың соңғы мүмкіндігі деп ойлады. Түсірілім аяқталғаннан кейін Скотт актерліктен кетіп, ән айтуға бейімделді. 1943 жылы "Сторк" клубында басталған 14 жылдық қарым-қатынас аяқталды. Уоллиске келсек, Скотт бұл қарым-қатынастың аяқталғанын білген, ал Уоллис оны мойдалағысы келмеді. 1962 жылы әйелі қайтыс болғаннан кейін Уоллис депрессияға түсіп, 1966 жылы Марта Хайерге үйленер алдында уақытша оқшауланды. Өмірінің соңғы жылдары Уоллис Скотт туралы сөйлеуден қашқан, бірақ қызғанбайтын Хайер оны Скотт және басқа сүйіктілерін өмірбаянына қосуға шақырды. "Касабланка" Уоллис ең мақтан тұтқан фильм болса да, ол қайта-қайта Лизабет Скотттың басты рөлде ойнаған фильмдерін көреді. Екінші некеде де Уоллис Скотттың фильмдерін үйде, күнде-түнде көрсетіп отырды. Скотт жеке қарым-қатынастары туралы құпиялылық сақтап, баспасөзге бәрін айтқан бұрынғы жандарды жамандады. "Егер олардың кездесуі баспасөзде жарияланса, "еркек менің тізімімнен шығады", - деді Скотт, "еркектер мұндай нәрсені айтпайды деп ойлаймын". 1948 жылы Берт Ланкастер Скотт туралы былай деді: "Оның жақын досы болу – ұзақ және ауыр еңбек". 1945 жыл мен 1970 жылдар аралығында баспасөз Скотттың Ван Джонсонмен, Джеймс Мейсонмен, Хельмут Дантинмен, пластикалық хирург Грегори Поллокпен, Ричард Куинмен, Уильям Дозиермен, Филипп Кокранмен, Херб Кейнмен, Питер Лоуфордпен, киім дүкендері желісінің мүшесі Ансон Бондпен, фармацевтикалық компанияның өкілі Сеймур Байермен, Дэвид Маунтбеттенмен, Милфорд Хейвеннің маркизі, жарыс жолының иесі Джеральд "Джерри" Герцфельдпен және Эдди Сазерлендпен танысқанын хабарлады. Бёрт Бачарак Скоттпен Энджи Дикинсонмен ажырасқан кезде кездескен. Бачарактың айтуынша: "Ол мен әйелде ұнататын нәрсені бейнелейді, ол тым әйелдік емес, бірақ сәл еркектік. Күш пен салқындық және әрқашан сізге қол тигізіп, бірдеңе қалаған әйелден бөліну. Менің ойымша, Дайан Китонның да осындай қасиеттері бар". 1953 жылы Скотт сәулетші Джон К. Линдсиге үйленуге келісім берді. "Конфиденциалды" мақалаға қарамастан, Скотт Голливудта танысу ортасында белсенді болды, бірақ айыптаулар оны мазалады. Оның досы Дэвид Патрик Колумбия былай деді: "Бір күні кешке біз бірге болған кештен үйіне апарып бара жатқанда, ол ештеңе туралы сөйлеспей тұрып: "Дэвид, мен лесбиян емеспін" деді". Режиссер және сценарист Майк Ходжес Скотты зейнеткерліктен шығарып, Мальтаға түсірілімге ұшуға көп уақыт жұмсады. Скотт Мальтадан ләззат алғанын айтса да, оның түсірілген көрінестерінің көп бөлігі – барлығы сегіз көрініс – қиылып тасталғанына риза емес еді. Ходжес өзінің кездерінде Скоттпен жұмыс істеу қиын болғанын және оның жүйкесімен күрескенін хабарлады. Қаста, экипаж және бұрынғы сыншылар арасындағы келіспеушіліктерге қарамастан, "Пулп", 1949 жылғы "Кешіккен жасқа" сияқты, кинотарихшылар оны көркемдік жетістік деп санайды. Содан кейін Скотт көпшілік назарынан жасырынып, сұхбат беруден бас тартты. 1970 жылдардан бастап ол жылжымайтын мүлік дамытумен және "HOP" сияқты түрлі қайырымдылық ұйымдарында волонтерлік жұмыспен айналысты.

Скотт 1915 жылдың 31 қаңтарында 93 жасқа толғанда жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болды. Лизабет Скотттың Голливудтағы Даңқ аллеясындағы жұлдызы 1624 Vine Street мекенжайында орналасқан.