Кіріспе

InterPro Family

Геморитрин (сонымен қатар геморитрин деп те жазылады; αἷμα, ἐρυθρός) – сипункулидтер, приапулидтер, брахиоподтар теңіз омыртқасыздарының топтарында және бір аннелид құрттар туысы, Магелонада оттегі (O2) тасымалын қамтамасыз ететін олигомерлік ақуыз. Миогеморитрин – теңіз омыртқасыздарының бұлшық еттерінде табылған мономерлік O2 байланыстыратын ақуыз. Геморитрин мен миогеморитрин оттегісіз күйде түссіз болады, бірақ оттегімен қаныққанда күлгін-қызғылт түске өтеді. Геморитрин атауынан көрінетіндей, геманы қамтымайды. Қандағы оттегі тасымалдаушы гемоглобин, гемоцианин және геморитрин атаулары гема тобына (тек глобиндерде кездеседі) сілтемейді. Керісінше, бұл атаулар грек тіліндегі "қан" сөзінен шыққан. Геморитрин кейбір құрттардың туа біткен иммунитетіне және алдыңғы тіндердің жаңаруына да көмектесуі мүмкін.

Төртіншілік құрылым және кооперативтік құрылым

Гемеритрин әдетте 13–14 кДа салмақты α және β типті кіші бірліктерден тұратын гомооктамер немесе гетерооктамер түрінде кездеседі, бірақ кейбір түрлерде димерлік, тримерлік және тетрамерлік гемеритриндер де болады. Әрбір кіші бірлікте екі ядролы темір орталығын байланыстыратын төрт α спиральді құрылым бар. Өлшеміне байланысты гемеритрин көбінесе қанда еркін қалмай, жасушалардың ішінде немесе "корпускулдарда" табылса, гемоглобиннен айырмашылығы, көптеген гемеритриндер оттегімен кооперативті байланыс жасамайды, сондықтан гемоглобинге қарағанда шамамен 1/4 есе тиімді. Дегенмен, кейбір брахиоподтарда гемеритрин О2-мен кооперативті байланыс көрсетеді. Кооперативті байланыс кіші бірліктер арасындағы өзара әрекеттесу арқылы жүзеге асырылады: бір кіші бірліктің оттегімен қанығуы екінші бірліктің оттегіге деген сәйкестігін арттырады. Гемеритриннің көміртек тотығына (CO) деген сәйкестігі, гемоглобинге қарағанда, О2-ға деген сәйкестігінен төмен, ал гемоглобин CO-ға өте жоғары сәйкестік көрсетеді. Гемеритриннің CO уытына төмен сәйкестігі О2 байланысындағы сутекті байланыстың ролін көрсетеді, бұл механизм CO кешендерімен үйлеспейді, себебі CO кешендері көбінесе сутекті байланысқа қатыспайды.

Гемеритрин/HHE катионды байланыстыру доманы

Гемеритрин/HHE катиондық байланысу домені гемеритриндер, миогемеритриндер және олармен байланысты белоктарда дубликатталған домен ретінде кездеседі. Бұл домен гемеритринде темірге байланысады, бірақ Nereis diversicolor гемеритриніндегі кадмий сияқты, басқа металдарға да байланыса алатын байланысты белоктарда да кездеседі. Ол сондай-ақ Cupriavidus necator-дан алынған NorA белгісінде табылады, бұл белок азот оксидіне жауап беруді реттейді, бұл оның металл лигандаларының өзгеше құрылымын көрсетеді. Cryptococcus neoformans (Filobasidiella neoformans) гемеритрині/HHE катиондық байланысу домендерін қамтитын белок та азот оксидіне жауап беруге қатысады. Бұл доменді қамтитын Staphylococcus aureus белгісі, темір-күкірт кластерін жөндеу белгісі ScdA, организм төмен оттегі концентрациясы бар ортада өмір сүруге ауысқанда маңызды екені анықталды; мүмкін, бұл белок оттекті сақтаушы немесе жинағыш ретінде әрекет етеді. Бактерияларда кездесетін гемеритрин/HHE (H HxxxE HxxxH HxxxxD) белоктары сигналдарды беру және хемотаксис процесіне қатысады. Одан алыс туысқандары: H HxxxE H HxxxE белоктары (E3 лигазасын қоса) және жануарлардың F қораптық белоктары (H HExxE H HxxxE).