Кіріспе

Джон Мерсер Лэнгстон (1829–1897) – американдық аболиционист, адвокат, педагог, қоғамдық қайраткер, дипломат және саясаткер. Ол Говард университетінің құқық мектебінің негізін қалаушы және оның құрылуына көмектескен. Қазіргі Вирджиния мемлекеттік университетінің, тарихи түрде афроамерикандық колледждің алғашқы президенті болды. Вирджиниядан АҚШ өкілі болып сайланды және «Вирджиния плантациясынан Ұлттық Капитолийге» немесе «Ескі Доминионнан Конгресстегі бірінші және жалғыз қара өкілі» атты еңбекті жазды. 1888 жылы Лэнгстон Вирджинияда еркін адам және аралас нәсілді анасы мен ағылшын иммигранты әкесінен туған болатын. Ол АҚШ Конгресіне сайланды. Вирджиниядан шыққан алғашқы афроамерикандық өкіл болды. Оңтүстік Каролинадан шыққан республикалық конгрессмен Жозеф Хейн Рейни 1870 жылы Қайта құру дәуірінде сайланған еді. 19 ғасырдың соңындағы Джим Кроу дәуірінде Лэнгстон Оңтүстіктен Конгреске сайланған бес афроамерикандықтан бірі болды, бұрынғы Конфедерация штаттары 1890 жылдан 1908 жылға дейін афроамерикандықтарды саясаттан шеттетуге бағытталған конституциялар мен сайлау ережелерін қабылдағанша. Содан кейін, 1965 жылғы Федералдық Дауыс беру құқығы туралы заң қабылданғанға дейін, 1973 жылға дейін Оңтүстіктен ешбір афроамерикандық сайланбады, бұл заң олардың конституциялық сайлау құқықтарын қорғауға рұқсат берді. Лэнгстонның мансабының бастауы Огайо штатында болды, онда ол ағасы Чарльз Генри Лэнгстонмен бірге афроамерикандықтардың бостандығы, білімі, тең құқықтары және сайлау құқығы үшін өмір бойы еңбек етті. 1855 жылы ол Огайода қалалық хатшы болып сайланған кезде АҚШ-та мемлекеттік қызметке сайланған алғашқы афроамерикандықтардың бірі болды. Олардың әкесі – ағылшын плантаторы Ральф Кварлс, ал анасы – оның бұрынғы құлы. Кварлс 1806 жылы Люси мен олардың қызы Марияны 25 жылдан астам қарым-қатынас нәтижесінде босатты. Содан кейін үш ұлы да анасы сияқты бос өмір сүрді. Джонның ағалары – Гидеон мен Чарльз Генри. Люсидің басқа серіктесінен үш баласы болған. Ол Кварлспен қарым-қатынасын жақын қылғаннан кейін Ұлы үйге көшкен. Олардың үш ұлы содан кейін дүниеге келді. Үлкен ағаларының ішінде Уильям Лэнгстон Кварлстың ұлдарымен ең жақын байланыста болды. Әкесі қайтыс болғаннан кейін, ол олармен және қамқоршысымен Чиликоте, Огайоға көшіп барды (қараңыз төмен). Кварлс ұлдарының білімі үшін қаражат жинады. 1835 жылы ағалары Гидеон мен Чарльз Оберлин дайындық мектебіне қабылданды, онда олар алғашқы афроамерикандық студенттер болды. Гидеон әкесіне ұқсады; 21 жасында Гидеон Кварлс фамилиясын қабылдады және содан кейін Гидеон Кварлс деп аталды. Ол сондай-ақ жеке Гилмор орта мектебінде оқыды. Ең кіші Лэнгстон ағаларының артынан еріп, Оберлин дайындық бағдарламасына қабылданды. Джон Лэнгстон 1849 жылы бакалавр, ал 1852 жылы Оберлин колледжінде теология магистрі дәрежесін алды. Ол американдық құқық мектебіне өтініш білдірген алғашқы афроамерикандық адам. Нью-Йорк пен Огайодағы құқық мектептеріне нәсіліне байланысты қабылдамады, бір мектеп оған «Студенттер онымен жайлы сезіне алмайды, ал ол олармен жайлы сезіне алмайды» деді. Лэнгстон заңды оқыды (немесе сол кездегідей «заңды оқыды»), аболиционист адвокат және республикалық АҚШ конгрессмені Филемон Блисспен жақын маңдағы Элирияда шәкірт ретінде. 1854 жылы Огайо штатының адвокаты болып қабылданды – алғашқы афроамерикандық.

Неке және отбасы

1854 жылы Лэнгстон Каролина Матильда Уоллға үйленді, ол сол кезде Оберлин колледжінің аға курсында оқыды. Солтүстік Каролина штатынан шыққан ол, құл болған анасы мен бай ақ плантатор полковник Стивен Уоллдың қызы еді. Уолл өзінің аралас нәсілді қыздары Сара мен Каролинаны босатып, оларды Огайо штатына, жақсы жағдайдағы квакерлар отбасында тәрбиелеуге және білім алуға жіберді. Лэнгстонның зиялы серігі болған Каролина онымен бес бала туды, олардың біреуі бала кезінде қайтыс болды.

Мансап

Джон Лэнгстон ағалары Гидеон мен Чарльзбен бірге азаттық қозғалысына белсенді қатысты. Ол құлдарға Жерасты теміржолының Огайо штатындағы бөлігі арқылы солтүстікке қашуға көмектесті. 1858 жылы ол Чарльзбен бірлесіп Огайодағы құлдыққа қарсы қоғамды басқарды, Джон президент болып, жергілікті бөлімшелерді ұйымдастыру үшін саяхат жасады, ал Чарльз Кливлендте атқарушы хатшы болып жұмыс істеді. 1868 жылы Лэнгстон Вашингтонға көшіп, Говард университетінің заң мектебінің негізін қалаушы және алғашқы деканы болды; бұл елдегі алғашқы афроамерикалық заң мектебі еді. 1872 жылы ол мектептің президенті міндетін атқарушысы және вице-президенті болып тағайындалды, Лэнгстон жоғары академиялық стандарттарды орнатуға ұмтылды. Ол сондай-ақ Оберлин колледжіндегідей ашық ортаны құруға көмектесті. Лэнгстонды Говард университетінің заң мектебінің президенті лауазымына бекітпеді; іріктеу комиссиясы себебін жариялаудан бас тартты. Президент Улисс С. Грант Лэнгстонды Колумбия округінің денсаулық сақтау кеңесінің мүшесі етіп тағайындады. 1877 жылы президент Рутерфорд Хейс Лэнгстонды Гаитидегі АҚШ елшісі етіп тағайындады. Дипломатиялық қызметтен кейін 1885 жылы Лэнгстон АҚШ-қа және Вирджинияға оралды. Ол штат заң шығарушы органымен Вирджиния нормалық және колледж институтының алғашқы президенті болып тағайындалды, ол тарихи афроамерикалық колледж (HBCU) және жер беруші колледж ретінде құрылды. (Қазір Вирджиния мемлекеттік университеті.) Сол жерде ол саяси базасын да құра бастады. 18 айдан кейін Конгресс сайлау комитеті Лэнгстонды жеңімпаз деп жариялады, ол АҚШ Конгресінде өз орнын алды. Ол мерзімнің қалған алты айында қызмет етті, бірақ консервативті ақ демократтар Вирджинияның саяси бақылауын қайта алғандықтан, қайта сайлануға үміткер болмады. Лэнгстон Вирджиниядан Конгресске сайланған алғашқы афроамерикалық болды және келесі бір ғасырға дейін ол жалғыз болды. 1890 жылы Лэнгстон Вирджинияның Бас Ассамблеясы оны тіркеген кезде тарихи афроамерикалық колледж - Сент-Пол Нормалық және Индустриалдық мектебінің қамқоршылар кеңесінің мүшесі болып тағайындалды. Осы кезеңде ол 1894 жылы жарық көрген өмірбаянын да жазды. 1891 жылдан 1897 жылы қайтыс болғанға дейін Вашингтонда заңгерлік қызмет атқарды. 15 қараша күні таңертең Вашингтондағы 2225 Fourth Street NW мекенжайындағы Hillside Cottage үйінде қайтыс болды. Ол алғаш рет Мэриленд штатындағы Гармония зиратында жерленді. Нешвиллге қайта жерлеу туралы пікірлер болғанымен, ол Вашингтондағы Вудлон зиратында жерленді. Лэнгстон ақын Джеймс Мерсер Лэнгстон Хьюздің (әсіресе Лэнгстон Хьюз ретінде танымал) үлкен ағасы болды. Вирджиния штатының Данвилл қаласындағы Джон М. Лэнгстон орта мектебі, Арканзас штатының Хот-Спрингс қаласындағы Лэнгстон орта мектебі оның құрметіне аталды. Бұл мектепте оқыған болашақ көшбасшылар арасында кәсіби футболшы Айк Томас, азаматтық құқық қорғаушы Мами Фиппс Кларк және дәрігер Эдит Мей Ирби Джонс болды. Вашингтондағы 33 P Street NW мекенжайындағы Джон Мерсер Лэнгстон бастауыш мектебі оның құрметіне аталды. Ол 1902 жылы афроамерикалық оқушыларға арналған мектеп ретінде ашылып, 1993 жылға дейін жұмыс істеді. 1997 жылы ғимарат үйсіздерге арналған баспана ретінде пайдаланылды, бірақ мектеп жабылғаннан бері ол көбінесе бос тұрды. 2021 жылдың 17 шілдесінде Арлингтон округі, Вирджиния округі кеңесі АҚШ-тың 29-шы бағытының бөлігін, бұрын Ли шоссесі деп аталған, Джон М. Лэнгстонның есімімен атауға дауыс берді. Оның есімімен 29-шы АҚШ автожолында орналасқан бастауыш және қоғамдық орталық аталды. Вашингтондағы Лэнгстон гольф алаңы оның құрметіне аталды.