Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Девондағы қорғасын уынан туындаған індет, Англия
Lead poisoning outbreak in Devon, England
Девон коликасы – 17-ші және 18-ші ғасырларда Англияның Девон графтығындағы адамдарды зардап шектірген жағдай, ол қорғасын уы екені анықталғанға дейін. Колика туралы алғашқы жазба 1655 жылға дейін жетеді. Симптомдар қатал іш ауруымен басталып, кейде өлімге әкеліп соқты. Сидр – девондықтардың дәстүрлі сусындары, және колика мен сидр ішу арасындағы байланыс көп жылдар бойы байқалды. Бұл жағдай көбінесе сусынның қышқылдығымен байланысты болды. Уильям Масгрейвтің «De arthritide symptomatica» (2-ші басылымы, 1715) еңбегінде «Девоншир коликасы» туралы алғашқы ғылыми сипаттама келтірілген. Кейін оны Джон Хаксэм және сэр Джордж Бейкер атады. Алайда, нақты себеп 1760 жылдарға дейін анықталмады, сол кезде доктор Джордж Бейкер сидрдегі қорғасыннан уыттану кінәлі деген гипотеза ұсынды. Ол коликаның белгілері қорғасынмен уыттанудың белгілеріне ұқсас екенін байқады. Ол сидр жасау процесінде қорғасын сығымдау машиналарын құрау үшін де, оларды тазалау үшін қолданылатын қорғасын оқтар түрінде де қолданылғанын атап өтті. Сондай-ақ, ол Девон алмасының шырынында қорғасынның бар екенін көрсету үшін химиялық сынақтар жүргізді. Оның нәтижелерін жариялау кезінде, өнімдерін қорғауға тырысқан сидр өндірушілері наразылық білдірді. Бейкердің қорытындылары қабылданғаннан және сидр сығымдау машиналарын қорғасыннан тазалау жұмыстары басталғаннан кейін, колика азайды. 1818 жылы Бейкердің ұлы Девонда «ол дерлік белгісіз» екенін хабарлады.
Devon colic was a condition that affected people in the English county of Devon during parts of the 17th and 18th centuries, before it was discovered to be lead poisoning. The first written account of the colic comes from 1655. Symptoms began with severe abdominal pains and the condition was occasionally fatal. Cider is a traditional drink of Devonians, and the connection between the colic and cider drinking had been observed for many years. The condition was commonly attributed to the acidity of the beverage. William Musgrave's publication De arthritide symptomatica (2nd edn, 1715) included the first scientific description of "Devonshire colic" – it was later referred to by John Huxham and Sir George Baker. However, the precise cause was not discovered until the 1760s when Dr George Baker put forward the hypothesis that poisoning from lead in cider was to blame. He observed that the symptoms of the colic were similar to those of lead poisoning. He pointed out that lead was used in the cider making process both as a component of the cider presses and in the form of lead shot which was used to clean them. He also conducted chemical tests to demonstrate the presence of lead in Devon apple juice. The publication of his results met with some hostile reaction from cider manufacturers, keen to defend their product. Once Baker's conclusions became accepted and the elimination of lead from the cider presses was undertaken, the colic declined. By 1818, Baker's son reported that it was "hardly known to exist" in Devon.
Поиту іштің қатуы
1616 жылы Францияның батысындағы Пуату аймағында Франсуа Цитоа еңбегінде бірдей белгілері бар ауру сипатталған. Бұл ауру ағылшын дереккөздерінде "Пуату колигі" деп белгілі болған. 1757 жылы Женевалық Теодор Трончин жариялаған еңбегінде бұл аурудың қорғасынмен уланудың бір түрі екені көрсетілген.
An illness with identical symptoms was described from Poitou in western France in a work of 1616 by François Citois. It was known in English sources as Poitou colic. It was likewise demonstrated to be a form of lead poisoning in a 1757 publication by Théodore Tronchin of Geneva.