Кіріспе
Кеңес Одағындағы өнер саласының бір қыры – Кеңес Одағы өнерінде маңызды орын алған мүсіндер. Әдетте социалистік реализм стилінде жасалған бұл мүсіндер, Иосиф Сталин мен Владимир Ленин сияқты көрнекті мемлекеттік және партиялық қайраткерлерді бейнелейтін. Ірі монументалды мүсіндерді салу – Лениннің революциялық идеяларды тарату үшін көркем өнерді пайдалануды ұсынған "Монументалды пропаганда" стратегиясының маңызды бөлігі болды. Мұндай символизмге реалистік аллегориялық бейнелерді қозғалыс күйінде бейнелейтін басқа да мүсіндер кірді, олар жаңа кеңестік дәуірге қарқынды қадам басып бара жатқандай көрінетін, сондай-ақ Нұрхон Юлдашева сияқты советтік үлгілерді де қамтыды. Көрнекті социалистік тұлғалардың, әсіресе Лениннің мүсіндері жаппай өндіріліп, Кеңес Одағының барлық ауылдары, қалалары мен кенттеріне орнатылды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Шығыс блогының социалистік мемлекеттері де көптеген мүсіндер жасады.
Soviet era statues are statuary art that figured prominently in the art of the Soviet Union. Typically made in the style of Socialist Realism, they frequently depicted significant state and party leaders, such as Joseph Stalin and Vladimir Lenin. The construction of large monumental statues was a key part of Lenin's strategy of "Monumental propaganda" which proposed the use visual art to propagate revolutionary ideas. Such symbolism included other statues that were portrayals of realist allegorical figures in motion, figuratively striding forward into the new Soviet age, as well as Soviet role models, such as Nurkhon Yuldasheva. Statues of prominent socialist figures particularly of Lenin were mass produced and installed in villages, towns and cities across the Soviet Union. After World War Two, the socialist states of the Eastern Bloc similarly produced a large number of statues.
Десталинизация
1953 жылы Иосиф Сталин қайтыс болғаннан кейін, оның ізбасары Никита Хрущев Сталин үкіметінің қатаң саясатын жеңілдетуді бастады, бұл кезең "Хрущев ерігі" деп аталды. Бұл 1956 жылы Хрущевтің Сталинизмді айыптаған құпия баяндамасымен аяқталды. Сталинге табынушылықты бейнелейтін мүсіндер "десталинизация" процесінің бір бөлігі ретінде Кеңес Одағы мен оның марионеттік елдеріндегі көптеген қоғамдық орындардан алынып тасталды. 1956 жылғы Венгрия төңкерісі кезінде Будапешттегі Сталиннің жалғыз мүсіні азаматтар тарапынан қиратылды және оның орнына ешқандай мүсін қойылған жоқ.
Украина
Украинадағы Евромайдан наразылықтары кезінде наразылық білдірушілер совет дәуіріндегі ескерткіштерді кеңінен бұзды; оның ең танымал мысалы – Киевтегі Владимир Ленин ескерткіші, оны ультраұлтшылдардың бұзуына Киев тұрғындарының көпшілігі қарсы болды. Харьковтағы Ленин мүсіні – Украинадағы ең ірі Ленин мүсіні – 2014 жылы наразылық білдірушілер, оның ішінде «Азов» батальонының мүшелері тарапынан құлатылды. 2015 жылы Украина президенті Петр Порошенко Екінші дүниежүзілік соғыс ескерткіштерін қоспағанда, қоғамдық орындардағы барлық социалистік символиканы жоюды талап ететін заңдарды бекітті. 2016 жылға қарай 1320 Ленин ескерткіші және 1069 басқа социалистік тұлғалардың ескерткіштері алынып тасталды, ал қалған ескерткіштер Чернобыльдің шеттену аймағында немесе Ресей басып алған аумақтарда қалды. 2023 жылдың тамызында, орыс-украин соғысы кезінде, «Украина анасы» монументінің қалқанындағы советтік мемлекеттік эмблемасы украиндық үштіктің (тризубектің) эмблемасымен ауыстырылды.