Кіріспе

Мәскеудегі орталық парк – Максим Горький атындағы Мәдениет және демалыс орталық паркі. 2018 жылдың тамызында парктің 90 жылдығы тойланды.

Тарих

Горький саябағы, Крымский Валда орналасқан және Парк Культуры метро стансасынан Мәскеу өзенінің арғы жағында жатқан, 1928 жылы ашылған. Саябақ кеңінен танымал советтік авангард және конструктивизм сәулетшісі Константин Мельниковтың жоспары бойынша салынды, бұл жоспар ескі Голицын ауруханасының және Нескучный сарайының кең бақтарын біріктірді. Нескучный бағының тарихы 1753 жылға дейін жетеді, ол Калужская Застава мен Трубецкой Мәскеу өзені жағасындағы иелігі арасында пайда болған. Нескучный бағына жақын аудан, Крымский Валдан Нескучный бағына дейін, 1920 жылдарға дейін көп назардан тыс қалды. Бастапқыда ол көршілес иеліктерге тиесілі саябақтар, шалғындар және көкөніс бақтарымен жабылған. 19 ғасырдың соңына қарай ол қараусыз қалған жерге айналып, қоқыс жиналатын орын болды. 1923 жылы Мәскеуде бұрынғы қоқыс тастау орнында Бүкілресейлік шаруашылық және қолөнер өнеркәсібі көрмесі ашылды. Бұл аудан коммунистік еңбек күндері тазартылды. Көрмеге қатысты қаулы 1922 жылдың 19 қазанында қабылданды, ал көрме бір жарым жылдан кейін, 1923 жылдың 19 мамырында ашылды. Көрменің орналасу жоспарына конкурс жарияланды, онда төрт ұсыныс қарастырылды: "Сокол", "Ходинское Поле", "Петровское Разумовское" саябағы және Крымский көпірі маңындағы өзен аймағы. 1928 жылдың 15 наурызында Мәскеу Кеңесінің Президиумының қаулысымен шаруашылық және қолөнер өнеркәсібі көрмесі кеңейтіліп, Орталық мәдениет және демалыс паркіне айналдырылды – елдегі осындай алғашқы парк, ол ашық ауадағы "мәдени кәсіпорын" деп аталды. 1932 жылы парке М.А. Горькийдің есімі берілді. Мәскеуді қайта құрумен байланысты, социалистік "болашақ қаласы" туралы идеяларға негізделген Мәскеуде мәдениет және демалыс орталық паркінің қажеттігі туралы ой 1920 жылдардың соңында туды. Парк жазушы және қоғамдық қайраткер Максим Горькийдің құрметіне аталды.

Түрлендіру

2011 жылы Горький саябағы толыққанды қайта құрудан өтті. Орталық мәдениет және демалыс паркінің жаңа директоры Сергей Капков 100-ге жуық аттракцион мен заңсыз құрылыстарды бұзды. Бұзылған нысандардың орнына 2 мың шаршы метрден астам жаңа асфальт төселді, ал 1,9 гектарға жаңа газон мен гүлзарлар салынып, көгалдандырылды. Осы орынды демалыс аймағына айналдыру мақсатында, бір екі қабатты карусельден басқа барлық ойын-сауық құралдары алынып тасталды. Жұмыс барысында тастап кетілген ғимараттар, арбалар, шатырлар, жарнамалық құрылымдар мен аттракциондар тазартылды. Ескерткіштерді жөндеу, көлдерді тазалау, топырақ пен шөппен жабу жұмыстары қолға алынды. Горький саябағы бірнеше айдың ішінде жаңарып, әлемдегі жетекші саябақтармен бәсекелесе алатын Ресейдегі алғашқы саябаққа айналды. 2011 жылдың желтоқсан айында балаларға, хоккейге, биге және жалпы сырғанауға арналған жеке аймақтары бар 15 мың шаршы метрлік мұз айдыны салтанатты түрде ашылды. Қыс айларында мұз айдынында Алексей Ягудиннің коньки үйірмесі жұмыс істейді. Сергей Капков саябақты басқаруды қолға алғаннан кейін, ол Мәскеу қалалық әкімдігінің министрі және Мәдени мұра департаментінің басшысы болып тағайындалды. Кейін Ольга Захарова Сергей Капковты алмастырып, қазірге дейін осы лауазымды иеленіп отыр.

Әдебиет пен өнерде

Мәскеу өзені мен паркі неміс хард-рок тобы Scorpions-тың "Wind of Change" әнінде еске алынады. "Горький паркі" романы мен фильмі осы парктің атымен аталады.