Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жапониядағы жағалауда су басқан үлкен жанартау кальдерасы
Large flooded coastal volcanic caldera in Japan
Айра кальдерасы – Жапонияның Кюсю аралының оңтүстік жағында орналасқан алып жанартау кальдерасы. Ол шамамен 30 000 жыл бұрын бір-бірінен кейін пайда болған пирокластикалық ағындар нәтижесінде қалыптасқан деп саналады. Қазіргі таңда бұл жерде 900 000-нан астам адам тұрады. Айра кальдерасының жағалауында жапондық лавр және жапондық қарағай сияқты сирек кездесетін флора мен фауна мекендейді. Кальдерада Сакуражима тауы орналасқан, ал кальдераның солтүстігінде Кирисима стратовулкандарының тобы жатыр. Бұл топтың ең белгілі және активтісі – Шинмоэдаке. Айра кальдерасының астында Кирисима магмалық жүйесімен байланысқан магмалық камера бар. Бұл кальдерадан магманың Сакуражима стратовулканына ағып түсуіне мүмкіндік берді, нәтижесінде ол уақыт өте кеңейді. Осылайша, Сакуражима 1914 жылғы жарылыс сияқты бірқатар апаттарға себеп болды, ол 58 адамның өмірін қиды және магма камерасын 60 см-ге түсірді.
Aira Caldera is a gigantic volcanic caldera that is located on the southern end of Kyushu, Japan. It is believed to have been formed about 30,000 years ago with a succession of pyroclastic surges. It is currently the place of residence to over 900,000 people. The shores of Aira Caldera are home to rare flora and fauna, including Japanese bay tree and Japanese black pine. The caldera is home to Mount Sakurajima, and the Mount Kirishima group of stratovolcanoes lies to the north of the caldera. The most famous and active of this group is Shinmoedake. Aira Caldera has an underlying magmatic chamber that connects with the Kirishima magmatic system. This has enabled magma from the caldera to feed into the stratovolcano Sakurajima, causing it to expand over time. Thus, Sakurajima has caused a series of disasters such as the eruption in 1914 which killed 58 people and sank the magma chamber by 60 cm.
Орналасқан жері
Айра кальдерасы Жапонияның ең оңтүстік аралы Кюсюде орналасқан. Супервулканның ең биік нүктесі 1117 метрді құрайды. Айра кальдерасын қалыптастырған жарылыс шамамен 30 000 жыл бұрын болды, нәтижесінде жақын жерлерге әсер еткен үлкен көлемдегі магмадан тефра мен игнимбрит пайда болды. Бұл жарылыс сондай-ақ теңіз суының аймаққа енуінен кейін пайда болған терең Кинко шығанағының қалыптасуына да көмектесті. Айра кальдерасы Кагосима Грабенындағы жанартау кешендерінің бірі болып табылады, ол теңіз астындағы Кикай кальдерасынан солтүстікке қарай Ата Оңтүстік кальдерасына, Ата Солтүстік кальдерасына (Ата кальдерасын қараңыз), Кагосима шығанағымен байланысты Айра кальдерасына және одан әрі Кирисима жанартау тобына дейін созылады деп есептеледі. Бұл тізбектелген орналасу алғаш рет 1940 жылдары анықталды. Окинава тақтасы Амур тақтасымен соқтығысып, Тынық мұхиты тақтасы екеуінің астына батып жатқандықтан, бұл аймақтағы тектоникалық процестер өте күрделі. Айра кальдерасының қалыптасуы Осуми құмды шөгіндісінің Плинийлік атылысымен басталды. Кальдераның көп бөлігі теңіз астында болғандықтан, үлкен тетік аймағының себебі – кальдераның бұрынғы есептелген көлемнен әлдеқайда көп магманы қысқа мерзім ішінде атқандығында.
Aira caldera is located at Kyushu, the southernmost island of Japan. The supervolcano peaks at 1117m3. The eruption forming the Aira Caldera, occurred approximately 30,000 years ago, and resulted in tephra and ignimbrite from a vast amount of magma affecting the nearby land. The eruption also aided in the formation of the deep Kinko Bay which formed after sea water entered the area. The eruption formed a caldera that was by The Aira Caldera is one of a series of volcanic complexs in the Kagoshima Graben which has been postulated to extend northward from the undersea Kikai Caldera to the Ata South Caldera, Ata North Caldera (see Ata Caldera), the Aira Caldera associated with Kagoshima Bay and through past to the Kirishima Volcano Group. This alignment was first noted in the 1940s. The tectonic processes are rather complex in this region where the Okinawa Plate is colliding with the Amur Plate and the Pacific Plate is subducting under both. The formation of Aira Caldera started with a Plinian pumice eruption of the Osumi pumice fall Within the constraints that much of the caldera is under the sea, the reason for the large vent area is because the caldera erupted well over earlier estimates of of magma in a short amount of time.
Жергілікті әсер Ито атылуы
25000 жыл бұрынғы алғашқы жарылыстан бұрын Кагосима шығанағының солтүстік жағында орналасқан, қазіргі Айра кальдерасымен шамамен бірдей ауданы бар, шығыс-батыс бағытында созылған кең және беткей алап болған. Бірінші кезең (жарылыстың жоғарғы шегі) күшті дефляциямен бірге жүрді. Айра кальдерасы ортақ магмалық қоймадан шығатын кішкентай жарылыстарға жауап беруі мүмкін. Дегенмен, магма арналары ашылып, жабылатын кезде барлық жанартау жүйелері әрқашан байланыста болмайды. Айра мен Кирисима арасындағы байланыс – геодезиялық мониторинг арқылы анықталған жанартаулардың өзара байланысының ең нақты мысалы. Бір жанартаудың көтерілуі көршілес жанартаудың жарылу ықтималдығын арттырады. Филиппин теңізінің тақтасының Еуразия тақтасының астына жылжуы – белсенді вулканизмнің себебі. Доктор Джеймс Хики мен оның әріптестерінің мәлімдемесінше, осы көлемдегі магманың жарылуы үшін камераны қайта толтыруға шамамен 130 жыл қажет. Доктор Хики былай деді: «Бұл нәтижелерге әртүрлі мониторинг әдістерінен алынған деректерді біріктіру және оларды 1950 жылдардан бері қолданылып келе жатқан ескі модельдеу әдістерінен бас тартып, жаңа сандық модельдеу техникаларын қолдану арқылы қол жеткізілді». Дегенмен, жер бетінің қозғалысын үздіксіз өлшеулер аймақтың қазір кеңеюде екенін көрсетеді. Жақында жүргізілген GPS деформация өлшемдері, геофизикалық деректермен және компьютерлік модельдеумен біріктіріліп, кальдера астындағы магма жүйесін қайта құруға мүмкіндік берді. Осы арқылы доктор Джеймс Хики және оның әріптестері кальдера астындағы туннельдердің суретін жасауға қол жеткізді. Олар магмалық камераның Сакураджима жанартауының жарылуынан гөрі жылдам толғанын анықтады. Қойма жыл сайын 14 миллион м3 көлемдегі магмамен толып, кеңейеді. Киото университетінің Апатты жобау ғылыми-зерттеу институтының доценті және авторлардың бірі доктор Харухиса Накамичи былай деді: «1914 жылғы жарылыстан бері 100 жылдан асып кетті, келесі күтілетін үлкен жарылысқа 30 жылдан аз уақыт қалды, Кагосима қалалық әкімдігі 2015 жылдың тамызындағы эвакуация тәжірибесінен кейін Сакураджимадан жаңа эвакуация жоспарларын дайындады». Доктор Доминик Реми басқаратын ғалымдар тобы Синтетикалық Апертуралық Радарды (SAR) Кокубу қалалық ауданының үстіндегі Айра кальдерасының кеңею деңгейін анықтау үшін пайдаланды. Олар Кокубу бетінің өзгеруін байқады. Кальдераның деформациялық өрісінің моделі бойынша «1995 және 1998 жылдар аралығында көлем 20–30×106 м3 дейін ұлғайды» деп болжануда. Олар кальдераның ортасында және Кокубудың оңтүстік қалалық аймағында шамамен кеңеюді анықтады.
Before the initial eruption of 25,000 years ago there was a wide and shallow basin of nearly the same size as the present Aira Caldera occupying the northern end of Kagoshima Bay with an east–west orientation. The first phase (eruption climax) was accompanied by a strong co eruptive deflation. Aira Caldera may respond to small eruptions that come from a common reservoir. However, not all the volcanic systems are connected all the time as magma pathways open and close. The connection between Aira and Kirishima represents the clearest example of volcano interconnectivity revealed by geodetic monitoring. The inflation of one volcano can enhance the eruption probability of a neighbouring volcano. The subduction of the Philippine sea plate beneath the Eurasian plate is the reason for the active volcanism. For this amount of magma to erupt, it would take approximately 130 years for the chamber to refill as according to Dr James Hickey and his co authors. Dr Hickey stated "These results were made possible by combining data from various monitoring methods and applying them to new numerical modelling techniques, moving away from older modelling methods that have been in use since the 1950s." Nevertheless, there are continuous measurements of the ground movement that indicate the area is now inflating. Recent GPS deformation measurements, amalgamated with geophysical data and computer modelling enable the reconstruction of the magma system beneath the caldera. Through this, Dr James Hickey and his co authors were able to create a depiction of the tunnels beneath the caldera. They discovered that magma is filling the magma chamber at a faster rate than the Sakurajima volcano erupts. The reservoir is expanding each year as a volume of 14 million m3 is supplied to the system. Dr Haruhisa Nakamichi, Associate Professor at the Disaster Prevention Research Institute, Kyoto University, and co author, said: "It is already passed by 100 years since the 1914 eruption, less than 30 years is left until a next expected big eruption, Kagoshima city office has prepared new evacuation plans from Sakurajima, after experiences of evacuation of the crisis in August 2015." A group of scientists led by Dr Dominique Remy used Synthetique Aperture Radar (SAR) to detect levels of inflation of Aira Caldera over the Kokubu urban district. They observed a change in the pattern of Kokubu's surface. Through a model of the deformation field of the caldera, it is predicted there is "a maximum volume increase of 20–30×106 m3 between 1995 and 1998." They deduced an inflation of approximately at the centre of the caldera and in the south urban area of Kokubu.
Флора мен фауна
Сакуражима маңындағы өсімдіктер жарылыстардан кейін қайта өседі. Жапондық лавр ағаштары мен жапондық қарағайлар – ең қашықта өсетін екі түр. Бұл өсімдіктер қайтадан көбейе алады, бірақ жарылыстан кейін қалдықтар мен күлге төтеп бере алмайды. Eurya japonica және Alnus firma шыңнан алшақ, ортаңғы жақтарда кездеседі. Олар жарылыстан кейін қайта өсіп, ең қашықтағы өсімдіктерге қарағанда оның салдарына көбірек төзімді болады. Жапондық қамыш пен тамырлы өсімдіктер жанартауға ең жақын орналасқан. Олар жарылыстан кейін жылдам жаңарып, қайта өскен кезде мүктер мен лишайниктерден құралған шалғынды құрайды. Дегенмен, орманның толыққанды қайта өсуіне көп жылдар қажет. Бұл адамдарға әртүрлі кезеңдердегі жарылыстардан кейін өсімдіктердің өзгеруін бақылауға мүмкіндік береді. Кагосима шығанағы (Кинко шығанағы) көптеген жануарларға мекен – оның ішінде 1000 түрлі балық, дельфиндер популяциясы, сондай-ақ сирек кездесетін Сацумахаоримуси түтік құрттары және басқа да жаратылыстар бар. Теңіз түбінде гидротермальдық булақтар, оның ішінде жанартау түтікшелері бар сирек минералдар кездеседі.
The plants near Sakurajima regrow after eruptions. The Japanese bay trees and Japanese black pines are two species which grow furthest away. These plants are able to repopulate; however they cannot withstand the debris and pumice after an eruption. Eurya japonica and Alnus firma can be found in the middle ground away from the peak. They are able to grow back from an eruption and withstand its destruction more than the vegetation furthest away. Japanese Pampas grass and knotweed are located closest to the volcano. They respond quickly after an eruption and form a meadow of mosses and lichens during regrowth. Nevertheless, It takes many years for the forest to regrow. This enables people to observe the changes of vegetation from the different eruptions in different eras. Kagoshima Bay (Kinko Bay) is home to much wildlife; including 1000 different species of fish, a population of dolphins, as well as rare creatures such as the Satsumahaorimushi tube worm. Rare minerals exist on the sea bottom with hydrothermal vents including volcanic chimneys.