Канадалық жазушы Лариса Лай өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Канадалық жазушы

Лариса Лай (1967 жылы туған) – америкалық туған канадалық романист және әдеби сыншы. Ол 2018 жылғы «Ламбда» әдеби сыйлығын (лесбиянка әдебиеті бойынша) және «Ламбда» әдебиеттік қорының 2020 жылғы Джим Даггинс, PhD, мансабының орта кезеңіндегі үздік романист сыйлығының иегері.

Өмірбаян

Ла-Холла қаласында, Калифорнияда туған ол Ньюфаундлендтегі Сент-Джонс қаласында өсті. Британ Колумбия университетінде оқып, 1990 жылы Әлеуметтану мамандығы бойынша B.A. дәрежесін алды. Содан кейін Англияның Норвич қаласындағы Шығыс Англия университетінен магистр, ал 2006 жылы Калгари университетінен докторлық дәрежесін алды. Қазіргі уақытта ол Калгари университетінде Шығармашылық жазу бойынша доцент және Канада зерттеу орталығының (II деңгей) профессоры, сонымен қатар «Тұрақшы сәулетшілер» шығармашылық жазу үйіне жетекшілік етеді. Бұрын Британдық Колумбия университетінің Ағылшын тілі кафедрасында Канада әдебиеті бойынша доцент болып жұмыс істеген, UBC-нің Green College-дағы Play Chthonics оқу сериясы комитетінің белсенді мүшесі болған және 2007 жылдан 2010 жылға дейін Canadian Literature журналында поэзия бөлімін редакциялаған. Қытай-канадалық болып табылатын ол «канадтық көркем әдебиет пен канадтық ұлттық сананың кеңдеуіне» мысал ретінде келтірілген. Оның тұңғыш романы «When Fox Is a Thousand» 1995 жылы Press Gang Publishers баспасынан шығып, 1996 жылғы Books in Canada First Novel Award сыйлығына ұсынылды. «When Fox Is a Thousand» 2004 жылы Arsenal Pulp Press баспасында қайта басылып, сәл өңделді және жаңа соңғы сөзбен толықтырылды. Оның екінші романы «Salt Fish Girl» 2002 жылы Томас Аллен баспасынан жарық көрді және Otherwise Award, Sunburst Award және Калгари қаласының W. O. Mitchell Award сыйлықтарына ұсынылды. 1997-1998 жылдары Калгари университетінің Калгаридегі Ерекше жазушылар бағдарламасында Канада жазушысы болып жұмыс істеді, ал 2006 жылы Саймон Фрейзер университетінде жазушы резидентурасын өтеді. 2006-2007 жылдары UBC-де Әлеуметтік ғылымдар және Гуманитарлық ғылымдар кеңесінің докторантурадан кейінгі стипендиясын жеңіп алды. Лай 2004 және 2007 жылдары екі рет Clarion West ғылыми-фантастика және фэнтези жазушылар семинарында оқытушы болып жұмыс істеді. Сондай-ақ, ол 2009 жылы UCSD-дегі түпнұсқа Clarion семинарында оқытушы болды. Ол West Coast Line, Canadian Literature, The Capilano Review, English Studies in Canada және Fuse Magazine сияқты журналдарда мақалалар мен сын-пікірлер жариялады, сондай-ақ «Азиялық канадалық жазу автоэтнографиядан тыс» және «Оны үйге әкелу: Әйелдер өмірінде феминизм туралы сөйлейді» сияқты бірнеше антологияға енді. 2014 жылы Wilfrid Laurier University Press баспасынан «Slanting I, Imagining We: Asian Canadian Literary Production in the 1980s and 1990s» атты ғылыми еңбегі жарық көрді, онда қозғалыстың белсенділік контексті, Канаданың этникалық азшылықтарының тарихы және Эвелин Лау мен Уэйсон Чой сияқты жазушылар талқыланады. Ашық лесбиян болған ол 1997 жылы «Write Out West» конференциясының ЛГБТ жазушыларының Канададағы алғашқы толыққанды жиынында баяндама жасады, сондай-ақ 2019 жылғы Otherwise Award және Sunburst Award сыйлықтарына ұсынылды. 2020 жылдың мамыр айында ECW Press баспасынан шыққан аудиокітапты Bespeak Audio Editions халықаралық аудитория үшін өндірді, ал канадтық актриса Лиза Труонг оқыды.

Born in La Jolla, California, she grew up in St. John's, Newfoundland. She attended the University of British Columbia and, in 1990, graduated with a B. A. in Sociology. Subsequently, she earned her MA from the University of East Anglia in Norwich, England, and in 2006, her PhD from the University of Calgary. She is currently an associate professor and Canada Research Chair (Tier II) in Creative Writing at the University of Calgary, where she directs The Insurgent Architects' House for Creative Writing. Formerly she was an associate professor in Canadian Literature in the English Department at the University of British Columbia, where she was also an active committee member of the reading series Play Chthonics at UBC's Green College, and edited poetry for the journal Canadian Literature from 2007 to 2010. A Chinese Canadian, she has been cited as an example of "the growing elasticity of Canadian fiction and Canadian identity". Her first novel When Fox Is a Thousand was published in 1995 by Press Gang Publishers and shortlisted for the 1996 Books in Canada First Novel Award. When Fox Is a Thousand was republished by Arsenal Pulp Press in 2004, slightly revised, and with a new Afterword. Her second novel Salt Fish Girl was published in 2002 by Thomas Allen, and shortlisted for the Otherwise Award, the Sunburst Award and the City of Calgary W. O. Mitchell Award. From 1997 to 1998 she was the Canadian Writer in Residence at the Calgary Distinguished Writers Program at University of Calgary, and was writer in residence at Simon Fraser University in 2006. She was awarded a Social Sciences and Humanities Research Council postdoctoral fellowship at UBC in 2006–2007. Lai has twice been an instructor at Clarion West science fiction and fantasy writer's workshop in 2004 and 2007. She was also an instructor at the original Clarion workshop at UCSD in 2009. She has published articles and criticism in journals such as West Coast Line, Canadian Literature, The Capilano Review, English Studies in Canada and Fuse Magazine, as well as several anthologies including Asian Canadian Writing Beyond Autoethnography and Bringing It Home: Women Talk About Feminism in Their Lives. In 2014, she published a non fiction work, Slanting I, Imagining We: Asian Canadian Literary Production in the 1980s and 1990s, with Wilfrid Laurier University Press), which discusses the movement's context of activism, Canada's ethnic minority history, and writers such as Evelyn Lau and Wayson Choy. An out lesbian, she was one of the 1997 panelists at Write Out West, one of Canada's first ever full scale conferences of LGBT writers. and was also nominated for 2019 Otherwise Award and Sunburst Award. The audiobook, released in May 2020 by ECW Press, was produced by Bespeak Audio Editions for an international audience and narrated by Canadian actor Lisa Truong.

Тақырыптар мен тақырыптар

Лайдың шығармалары нәсіл, мәдениет, гендер және сексуалдық қатынастар тұрғысынан жеке тұлғаның өзара байланысын зерттейді. Лай романдарының ішінде Қытай мифологиясы мен мәдениетінен шабыт алады, әсіресе тарихи және мифологиялық әйел тұлғаларына ден қояды; осы тарихи, мәдени және мифологиялық байланыстар «Тұзды балық қыз» романында феминистік ғылыми фантастика аясында біріктірілген. Азиялық әйелдер арасындағы күрделі романтикалық және сексуалдық қатынастар Лайдың шығармаларында жиі кездесетін тақырып болып табылады және оның романдары үшін басты орталық нүкте құрайды. Лай сол кездегі жұмысы туралы былай деді: «Мен үшін бұл нәсіл, класс, гендер және сексуалдық мәселелер кең және жандамалы түрде қоғамдық пікірталасқа ашық болған кезең болды. Олар әлі де даулы болғанмен, оның нәтижесі жемісті болды. Тарих, қозғалыс, бейнелеу және әділеттілік туралы сұрақтар зерттеуге қолжетімді болды. Бұл оңай жұмыс емес еді. Сұрақтар жеке және саяси сипатта болды, оларға жауап беру өте қиын болды». Көптеген ғалымдар Лайдың нәсіл, гендер және ұлттық идентичность туралы қалыптасқан түсініктерді сынап-қақпаған үлесін бағалайды. Малисса Фунг Лайды қытай диаспорасының бір бөлігі ретінде қарастырады және оның шығармаларында иммигранттардың ұяты және ол «пост-жад» деп атаған ұғымдар қалай зерттелетінін зерттейді. Стефани Оливер Лайдың диаспоралық тәжірибенің «әлеуметтік шеттету процестерінің кілті болып табылатын бейнелеу саясаты, нәсілдік жүйелер, көздің күші және көріну мен көрінбеу динамикасы» индикаторы ретінде иісті жаңаша пайдаланатынын айтады, бұл визуалды және аудитивті аяларға қарағанда жаңа көзқарас. Шарли Реймер Лайдың шығармалары ағартушылық идеяларын нәсілшіл және шектеулі деп есептейді және оның романдарын түсінудің жаңа жолдарын ұсыну үшін қолданады, мысалы, «Тұзды балық қыз» романында киборгтарды пайдаланып шығу тарихын сынау. Николас Бирнс Лайдың жұмысын постколониалды трансфеминистік ретінде сипаттайды, ол канадалық әдебиет классикасында кеңінен танымал, бірақ халықаралық деңгейде осылай танылмаған, бірақ «монолиттік жаһанданудың қысымға толы риторикасына қарсы тұру үшін көптеген диаспоралық идентичностьтерді» ұсынатындықтан маңызды.

Lai's work explores intersections of identity in relation to race, culture, gender, and sexuality. In Lai's novels, she draws inspiration from Chinese mythology and culture with a particular focus upon historical and mythological female figures; these historical, cultural, and mythical connections are integrated within a feminist science fiction framework in the novel Salt Fish Girl. Complex romantic and sexual relationships between Asian women are a recurring subject within Lai's work and serve as the main focal point for her novels. Lai said of her work during this time: "For me it was a time when questions of race, class, gender and sexuality were open to public debate in a broad and engaged ways. They still held their contentiousness, but productively so. Questions of history, movement, representation and justice were all available for interrogation. The work was not easy. The questions were personal and political and incredibly difficult to answer." Many scholars emphasize the contributions that Lai has made critiquing common understandings of race, gender, and national identity. Malissa Phung analyzes Lai as part of Chinese diaspora, and particularly studies how her works investigate concepts such as immigrant shame and what she calls "postmemory." Stephanie Oliver suggests that Lai innovatively uses smell as an indicator of the "politics of representation, regimes of racialization, the power of the gaze, and the dynamics of visibility and invisibility that are key to processes of social marginalization" of the diasporic experience, rather than the more common visual and auditory frameworks. Sharlee Reimer suggests that Lai's work casts common Enlightenment ideas as racist and limiting, and uses her novels to suggest new ways of understanding, such as her use of cyborgs in Salt Fish Girl to criticize origin stories. Nicholas Birns situates Lai's work as postcolonial transfeminist, prominently featured in the Canadian canon but not as well known internationally, but nonetheless broadly relevant for offering "multiple, diasporic identities to counter the repressive rhetoric of monolithic globalization".

Шығармашылық емес

Slanting I, Imagining We: 1980 және 1990 жылдардағы Азиялық канадалық әдеби өнім (2014) Ватерлоо, Онтарио : Уилфрид Лориер университетінің баспасы.