Кіріспе

Француз композиторы (1932–2018)

Франсис Альберт Лай (fʁɑ̃sis lɛ; 26 сәуір 1932 – 7 қараша 2018) – француз композиторы, ол фильмдерге жазған музыкасымен танымал. Ол 1970 жылы «Оскар» сыйлығын «Үздік музыка, түпнұсқа саз» номинациясы бойынша және «Алтын глобус» сыйлығын «Махаббат тарихы» фильмі үшін «Үздік түпнұсқа саз» номинациясы бойынша жеңіп алды. Саундтрек альбомы Billboard альбомдық чартында 2-орынға жетті, ал фильмнің тақырыбы «Where Do I Begin» Энди Уильямстың хит-синглы болды.

Өмір және мансап

Лай 1932 жылғы 26 сәуірде Францияның Ницца қаласында итальяндық бау-бақша шаруаларының отбасында дүниеге келді. Лай бала кезінен музыкаға құмар болды және бастапқыда жергілікті аймақтық оркестрлерде орындады. Марсельде ол джазды танып, 50-ші жылдардағы танымал әндердің орындаушысы Клод Гоатимен танысты. Жиырма жасқа толғаннан кейін Лай үйін тастап, Гоатидің ізбен Парижде қоныстанды, онда Монмартр музыкалық өмірінің бір бөлігіне айналды. Монмартрдағы Тертр алаңындағы «Аттилио тавернасында» Лай Фрмен кездесті, олармен бірге ол өзінің алғашқы әнін жазды, осылайша жүзден астам әннен тұратын серіктестік бастау алды. Мишель Магне оркестріндегі қысқа мерзімді жұмыстан кейін Лай Эдит Пиафқа аккомпанемент жасап, оған музыка жазды. Жас Лай «Үздік түпнұсқа саундтрек» номинациясы бойынша «Алтын глобус» сыйлығына ие болды. Бұл алғашқы жетістік оған Францияда, атап айтқанда Лелушпен «Vivre pour vivre» (1967), «Un homme qui me plaît» (1969), «Le voyou» (1970) және «La bonne année» (1973) сияқты фильмдерге музыка жазуға мүмкіндік берді, сондай-ақ Ұлыбритания мен АҚШ-та жұмыс істеуге жол ашты. 1970 жылы Лай «Love Story» фильмі үшін «Оскар» сыйлығын «Үздік түпнұсқа музыка» және «Алтын глобус» сыйлығын «Үздік түпнұсқа саундтрек» номинацияларында жеңіп алды. АҚШ-та саундтрек альбомы Billboard чарттарында 2-орынға көтерілді, ал фильмнің тақырыбы «Where Do I Begin» Карл Сигманның сөздерімен Энди Уильямс орындауында хитке айналды. Лай бұл әнді толық оркестрмен, сондай-ақ Генри Манчини мен Ширли Бассимен де сәтті жаздырды. Лайдың «Love Story» тақырыбы 1978 жылы шыққан «Love Story» жалғасы «Оливердің оқиғасында» да естілді, бірақ негізгі музыканы Ли Холдридж жазды. Оның киноға жазған музыкаларының ішінде «Mayerling», «Three into Two Won't Go», «International Velvet», «Édith et Marcel» және Майкл Уиннердің «I'll Never Forget What's'isname» және «Hannibal Brooks» сияқты алуан түрлі фильмдер бар. Лай «Emmanuelle 2» (1975) және «Bilitis» (1977) сияқты жұмсақ эротикалық фильмдерге жазған музыкасымен де танылды. AllMusic сайтындағы «Bilitis» саундтрегіне жазылған реценцияда Том Юрек былай деді: «Бұл музыканың күлкілі болуы мүмкін еді, егер ол соншалықты болжамды болмағанда. Бұл музыка соншалықты жеңіл, тіпті ол мүлдем сезілмейді. Лай синтезаторларды, акустикалық гитараларды және көптеген скрипкаларды екі жас ғашықтың не істеуі керек екенін көрсету үшін «жетілдікке» жеткізеді, бірақ нәтижесі кір жууға арналған жарнама сияқты естіледі, немесе музыка сізге бұл ойлы сәт екенін айтуға тиіс болған үнсіз фильмнің саундтрегі». Оның «Aujourd'hui C'est Toi» (Бүгін сенікі) композициясы Ұлыбританияда BBC-дің «Panorama» деректік бағдарламасының тақырып әні ретінде кеңінен танымал. Қырық жылдық мансабында Лай теледидар бағдарламаларына да музыка жазды, жалғыз немесе басқалармен бірлесіп жүзден астам фильмге музыка жазды және жеке өзі алты жүзден астам ән жазды. Ол Перри Комоның «I Think of You» хитіне музыка жазды, ал сөздерін Род МакКюэн жазды.

Жеке өмір және өлім

1968 жылы Лай Дагмар Пуэцке үйленді. Олардың екі ұлы және бір қызы болды.