Джон Гормли: Ирландиялық саяхатшы және саяси қайраткер

Кіріспе

Ирландиялық бұрынғы Жасыл партия саясаткері (1959 жылы туған), канадалық хабар таратушы және саясаткер.

Джон Гормли (4 тамыз 1959 жылы туған) – 2007 жылдың маусымынан 2011 жылдың қаңтарына дейін Қоршаған орта, мұра және жергілікті басқару министрі, 2007 жылдың маусымынан 2011 жылдың мамырына дейін Жасыл партияның төрағасы, ал 1994 жылдан 1995 жылға дейін Дублиннің лорд-мэрі қызметін атқарған ирландиялық бұрынғы Жасыл партия саясаткері. Ол 1997 жылдан 2011 жылға дейін Дублиннің Оңтүстік-Шығыс сайлау округінен депутат болды.

Ерте және жеке өмір

Дублин қаласында туған Гормли Лимериктегі Сент-Мунчин колледжінде, Дублин университетінде және Фрайбург университетінде білім алған. Толық уақытты саясатқа араласуға дейін ол Еуропа тілдері академиясын басқарды. Ол Жасылдар партиясында көптеген қызметтер атқарды, соның ішінде 1980 жылдардағы қанауатқа қарсы сәтті науқанның кампания директоры болды. Ол өзінің алғашқы жалпы сайлауына 1989 жылы Дублиннің Оңтүстік-Шығыс сайлау округінде қатысты, бірақ сайланбады. Ол 1989 жылғы Сенат сайлауында және 1992 жылғы жалпы сайлауда да сәттілікке жете алмады. 1990 жылы ол "Ирландия үшін жасыл нұсқаулық" атты кітап жазды, онда экологиялық тұрғыдан дұрыс өмір сүру және үгіт жүргізу туралы кеңестер берілген. Ол әйелі Пеннимен, ұлы мен қызымен бірге Рингсендте тұрады.

Саяси өмір

1991 жылы ол Дублин қалалық кеңесіне сайланды. Кеңес мүшесі ретінде қызмет еткен жылдары 1994-1995 жылдары Дублиннің лорд-мэрі болды, бұл қызыл жасыл партиясынан шыққан кеңесшінің лорд-мэр қызметін атқаруының алғашқы жағдайы еді. Лорд-мэр ретінде ол 1995 жылы Дублин гей мақтанышы апталығын бастарды.

Қала әкімі

Ол 1995 жылы Дублин гей-парады апталығын ашқан алғашқы қала әкімі болды, бірақ оның алдындағысы Томас МакДжолла өткен жылы шеруге қатысушылармен кездескен еді. Оның қала әкімі велосипед жолдары жөніндегі комиссиясы Дублинде велосипедпен жүру туралы есеп дайындады, бұл қалада велосипед спортын дамытудағы маңызды қадам деп есептелді. Сондай-ақ, ол жүрек ауруларына қарсы күресу үшін дене шынықтырумен айналысқысы келетіндерге арналған белгіленген бағыттармен Sli na Slainte серуендеу желісін құруға көмектесті. Бейбіт процестің бір бөлігі ретінде ол Белфаст қаласының әкімі Хью Смитпен бірге АҚШ-қа бірлескен сапар жасады. Гормли сондай-ақ Принц Чарльзды қала әкімінің резиденциясы – Мансион-хауста (Дублин) қарсы алды. Кейін ол Чарльздың сапарына қарсы наразылық білдіргендермен кездесіп, Дерридегі Қанды жексенбі ескерткішіне баруға келісті. Ол Ирландияда электрондық пошта мекенжайына ие болған алғашқы сайланған өкіл болды және жаңа ирланд веб-сайтын – виртуалды ирланд пабын іске қосып, интернеттің үлкен өркендеуін болжады.

Дель

1997 жылғы жалпы сайлауда Гормли Майкл Макдауэллмен бір апталық қайта санаудан кейін Dáil Éireann-ге сайланған үшінші «Жасыл» кандидат болды, ол 27 дауыс айырмасымен жеңіске жетті. Гормли мен Тревор Сарджент 1997 мен 2002 жылдар аралығында «Жасыл» партиясының жалғыз депутаты (TD) болды. Ол 2002 жылғы жалпы сайлауда өзінің мандатын сақтап, дауыс берушілердің қолдауын арттырып, сайлау округінде бірінші орын алды, бірақ Макдауэлл ең көп бірінші дауысқа ие болды. 1998 жылдың 15 қазанында Гормли «Жасылдар» банктерден қаржы алмайтын жалғыз партия екенін мәлімдегеннен кейін, Брайан Коуэн оны «өзгермейтін, сыбайлас жемқорлыққа төзімді» деп атады. 1998 жылы ол Ирландияның Еуроаймаққа қатысуына қарсы сөйледі, фискалдық одақсыз валюталық одақтың мәні жоқ екенін айтты. Сол дебатта ол «Еуро» Еуропадағы радикалды күштердің күшеюіне байланысты «Одақтың ыдырауына» әкелуі мүмкін екенін болжады. Ол сол дебатта қаржы министрі Чарли Маккривиді және оппозицияны экономиканы «қыздыруда» деп айыптады. 2002 жылы Гормли пластикалық қаптарға салық салу туралы сұрағына жауап алу талабымен Дэйлдің жұмысын тоқтатты. Ол 2002 жылғы жалпы сайлауда өзінің мандатын сақтап, дауыс берушілердің қолдауын арттырып, сайлау округінде бірінші орын алды, бірақ Макдауэлл ең көп бірінші дауысқа ие болды. 2002 жылы ол «Жасыл» партиясының жаңадан құрылған төрағасы (Cathaoirleach) болып сайланды және 2004 жылдың соңында партия мүшелерінің 80% дауысымен қайта сайланды. Ол партия құрылымына бірнеше маңызды өзгерістерді ұсынды, мысалы, атауын өзгерту («Жасыл Альянс»тан «Жасыл» партиясына); партия басшысының қажеттілігін Сарджент ұсынды. 2007 жылдың 16 мамырында 2007 жылғы жалпы сайлауға дейін Гормли журналистердің қатарынан шығып, Майкл Макдауэллге қарсы шықты, ол «Солшыл үкімет пе? Жоқ, рахмет!» деген плакат ашып тұрған кезде. Гормли Макдауэллден осы мәселеге қатысты таратылған буклеттің жалған ақпаратқа толы екенін мойындауын бірнеше рет сұрады. Оқиға кешкі жаңалықтарда кеңінен жарияланды және видео интернетте тарады. Гормли 2007 жылғы жалпы сайлауда Макдауэллді 304 дауыспен жеңіп, қайта сайланды. Сайлаудан кейін ол Фианна Фейлмен үкімет құру бойынша келіссөздер жүргізді. Партия бағдарламасы Дублиндегі Mansion House-та өткен арнайы конференцияға қатысқан партия мүшелерінің 86% дауысымен мақұлданды, содан кейін партия алғаш рет үкіметке кірді. 2007 жылдың 14 маусымында ол жаңа коалициялық үкіметте Қоршаған орта, мұра және жергілікті басқару министрі болып тағайындалды.

At the 1997 general election, Gormley became the third Green candidate elected to Dáil Éireann – after a week long re count with Michael McDowell, which he won by 27 votes. Gormley and Trevor Sargent served as the only Green Party TDs between 1997 and 2002. He retained his seat at the 2002 general election, increasing his vote and taking the first seat in his constituency, though McDowell gained the most number of first preferences. In the Dáil, on 15 October 1998, after Gormley declared that the Greens were the only party not to take money from the banks, Brian Cowen called him ‘an incorrigible incorruptible’. In 1998, he spoke against Ireland's participation in the Eurozone, stating that a monetary union without a fiscal union made no sense. In the same debate he predicted that the Euro could lead to the ‘disintegration of the Union’ because of ‘the rise of extreme elements in Europe’. In the same debate he accused the Finance Minister Charlie McCreevy and the opposition of ‘overheating’ the economy. In 2002, the business of the Dáil was suspended in uproar when Gormley insisted on getting an answer to his question regarding a tax on plastic bags. He retained his seat at the 2002 general election, increasing his vote and taking the first seat in his constituency, though McDowell gained the most number of first preferences. He was elected to the newly created post of party Cathaoirleach (chairperson) of the Green Party in 2002, and re elected in late 2004 with 80% of the party vote. He proposed some of the major changes to the party structures such as the name change (from Green Alliance to Green Party); the need to have a party leader was suggested by Sargent. On 16 May 2007, during the run up to the 2007 general election, Gormley emerged from a crowd of journalists to confront Michael McDowell, while he was unveiling a poster saying 'Left Wing Government? No Thanks'. Gormley repeatedly requested McDowell to admit that the accompanying pamphlet on the matter was awash with lies. The incident fronted the evening's main news and the footage subsequently circulated on the Internet. Gormley was re elected at the 2007 general election, beating McDowell for the last seat by 304 votes. Following the election he led negotiations with Fianna Fáil on forming a government. The programme for government was approved by 86% of party members who attended a specially convened conference in Dublin's Mansion House, after which the party entered government for the first time. On 14 June 2007, he was named as Minister for the Environment, Heritage and Local Government in the new coalition.

Жасылдар партиясының басшысы

2007 жылғы жалпы сайлаудан кейін Тревор Сарджент Жасыл партия төрағасы лауазымынан қанағаттанды. Келесі төраға сайлауында Гормли мен Патрисия МакКенна бақ сынасты, және Жасыл партия пошта арқылы өткен дауыс беруде ол 478 дауыс алса, МакКенна 263 дауыс жинағанын хабарлады.

Қоршаған орта, мұра және жергілікті басқару министрі

Қоршаған орта, мұра және жергілікті басқару министрі ретінде Гормли M3 тас жолының құрылысын жеңілдету үшін Тара төбесінің тарихи орнының жанындағы ұлттық ескерткіштерді қазуға рұқсат беру туралы шешімді қабылдады. Өзінің соңғы күні қызметтен кеткен министр Дик Рош Тара маңындағы Лисмуллинде жаңадан ашылған Ұлттық ескерткіштің зерттелуіне және тас жол салу үшін жойылған бұйрыққа қол қойды. Гормли заңдық себептермен бұл бұйрықты кері қайтара алмайтынын мәлімдеді. Жасыл партияның депутаты Сиаран Куффэ бұрынғы министр Роштің шешіміне наразылығын білдірді және Гормли оны кері қайтара алады деген үмітін білдірді. Гормли M3 бағытының көптен бері сыншысы болған НУИГ-тің докторы Конор Ньюманды Лисмулленнің арнайы комитетінің құрамында археологиялық жұмысты қадағалауға тағайындады. 2009 жылы Тара Скрин аңғары Гормлимен Ирландияның алғашқы ландшафтты қорғау аймағы болып тағайындалды, бұл аймақта сауда орталықтары мен сауда парктерінің салынуына тыйым салынды. 2007 жылдың қыркүйегінде ол барлық жаңа үйлер үшін энергия тұтынуды және көміртегі шығарындыларын жаңа құрылыс ережелеріне енгізу туралы ережелерді жариялады. Жаңа үйлер энергияны 40% тиімді пайдаланатын болады, бұл әр үйдің көміртегі іздерін 40%-ға дейін азайтады. Жаңа ережеге сәйкес, барлық жаңадан салынған үйлерде жаңартылатын энергияны пайдалану міндетті болады. 2008 жылдың сәуірінде Жасыл партияның конференциясында сөйлеген сөзінде ол Тибет халқына қолдау көрсетуге шақырып, Тибетті ұлт ретінде атап, Қытай елшісі мен дипломатиялық делегациясының жұмыстан кетуіне себеп болды. 2008 жылдың 6 наурызында Гормли Лиссабон шартына қатысты алғашқы референдум өткізу үшін референдум комиссиясын құрды. Министр комиссияның бастапқы өкілеттіктерін қалпына келтірмеді – референдумға қарсы және оның пайдасы туралы аргументтерді баяндау үшін, алайда Жасыл партияның Ницца шартының алғашқы референдумына қарсы науқаны кезінде Гормли комиссияның келісімнің жағымды және жағымсыз жақтарын алға жылжытудағы рөлін мақтады. 2008 жылдың шілдесінде Гормли өткен жылы енгізген VRT және жол салымына өзгерістер енгізді. Енді төлемдер көліктің көміртегі шығарындыларына байланысты есептеледі. Ирландияның тұрақты энергия агенттігінің мәліметінше, бұл автомобильдерді сату түріне үлкен әсер етті. 2008 жылдың қарашасында ол жалға берілетін тұрғын үйлердің сапасына қатысты жаңа стандарттарды жариялады, оларды жалға алушыларға орындау міндеті жүктелді. Тексерулер үшін қосымша қаржы және стандарттан төмен баспана ұсынған үй иелеріне қатаң жазалар салу да бастаманың бір бөлігі болды. Гормли 2009 жылдың қаңтар айында велосипедпен жұмысқа баруды ынталандыру үшін велосипед сатып алып, велосипедпен жұмысқа ауысқан қызметкерлерге және жұмыс берушілерге салық жеңілдіктері ұсынған «Велосипедтік схеманы» енгізді. Бұл жоба 2020 жылға дейін велосипедпен жүретін жолаушылар санын екі есеге көбейту стратегиясының бір бөлігі болып табылады және көп миллиондық евролық велосипед жолдарының жаңарту жоспарын да қамтиды. 2009 жылдың шілдесінде Гормли екінші үйлер мен демалыс үйлеріне салынатын салықты енгізді, олардың көпшілігі шетелде жұмыс істейтін адамдарға тиесілі. Бұл салықты жеке декларациялауға болатын, ал мүлік иелеріне ешқандай шоттар берілмейтін, сондықтан көптеген адамдар оны байқамай қалды. Бұл бағдарлама 2014 жылы тоқтатылып, үй иелеріне алғашқы және соңғы шоттар/хаттар берілді. Бұл хаттарға 600 пайыздық сыйақы (1000 евро) мөлшерінде айыппұл салынды. 2014 жылы үй иелері, олардың көпшілігі Ирландияда тұрмайтын адамдар, 7,230 евроға дейін NPPR айыппұлдарына тап болды, бұл мүлікке толық төленгенге дейін тұрақты алым ретінде қалады. Жазаның мөлшеріне қатысты наразылық болды, әсіресе шетелде тұратын адамдар, олар бұл хаттарды алғанға дейін NPPR туралы ештеңе білмейтіндерін айтады. Көптеген адамдар 600 пайыз айыппұл салуды конституцияға қайшы деп санайды және кейбіреулері өз жағдайларын Омбудсменге жеткізді. 2010 жылы Гормли министрлік бұйрық шығарды, ол Дун Лаухейр Ратдаун округі кеңесінің кеңесшілерін 2009 жылдың соңында Дун Лаухейр Ратдаунның округтік даму жоспарын әзірлеу кезінде The Park, Carrickmines (сауда-саттық үшін) жерлерін қайта бөлу туралы шешімді қайта қарауға мәжбүр етті. Кеңес ақырында Fine Gael кеңесшілері Джим О'Лири (қазір отставкаға кетті) және Барри Уорд ұсынған ұсынысты қолдады, бірақ бұл шешім Джон Гормлидің жасыл партиялық әріптесі және жергілікті депутат, Сиаран Куффтың көп сын-пікіріне ұшырады. 2010 жылдың наурызында министр кеңеске өз шешімін кері қайтаруды бұйырды. Тығыз дауыс беру нәтижесінде (сол кездегі Cathaoirleach Мари Бейкер министрдің пайдасына дауыс берді), кеңес өз шешімін өзгертті, бірақ әзірлеуші (Tristor Ltd.) министрді және Дун Лаухейр Ратдаун округі кеңесін жоғары сотқа шақырды. Төраға Фрэнк Кларк 2010 жылдың қарашасында іс бойынша шешім шығарды, министр Гормли кеңеске шешімін өзгертуді бұйырған арқылы өкілеттіктерін асырып кеткенін анықтады. 2010 жылдың 22 қарашасында елдегі қаржылық дағдарыстың салдарынан Ирландия үшін ЕО қаржылық көмек пакеті жарияланғаннан кейін 2011 жылдың қаңтар айының екінші жартысында сайлау күнін белгілеуді сұрады. Ол 2011 жылдың 23 қаңтарында қоршаған орта, мұра және жергілікті басқару министрі қызметінен кетті, осы кезде Жасыл партия үкіметтен шықты.

As the new Minister for the Environment, Heritage and Local Government, Gormley took over the responsibility for the decision to allow the excavation of national monuments near the historical site of the Hill of Tara to facilitate the construction of the M3 motorway. On his final day in office, outgoing minister Dick Roche signed an order which allowed a newly discovered National Monument at Lismullin near Tara to be studied and then destroyed to make way for the building of the motorway. Gormley stated that he was unable for legal reasons to reverse this order. Green Party TD Ciarán Cuffe expressed his dissatisfaction with the former Minister Roche's decision and expressed his hope that Gormley could reverse it. Gormley appointed a long standing critic of the M3 route, Dr. Conor Newman of NUIG, to oversee the archaeological work as part of a special committee on the Lismullen site. In 2009, the Tara Skryne Valley was designated Ireland's first Landscape Conservation Area by Gormley, prohibiting shopping malls and retail parks from being constructed in the area. In September 2007, he announced regulations introducing reductions in energy consumption and carbon emissions for all new homes in new building regulations. New homes are to be 40% more energy efficient, which will reduce the carbon footprint of each house by 40% also. The new regulations are also set to make renewable energy mandatory for all new build homes. In his leader's speech to the Green Party conference in April 2008, he provoked a walk out of the Chinese Ambassador and diplomatic delegation by calling for solidarity with the people of Tibet and referring to Tibet as a nation. On 6 March 2008, Gormley established a Referendum Commission for the first referendum on the Treaty of Lisbon. The Minister did not restore the original remit of the commission – to outline arguments for and against the referendum – however during the campaign against the first Treaty of Nice referendum by the Green Party, Gormley had praised the role of the commission in advancing the pros and cons of the treaty. In July 2008, changes to VRT and road tax which Gormley had brought about the previous year. The charges are now calculated on the basis of the carbon emissions of the vehicle. This had a dramatic effect according to the Sustainable Energy Authority of Ireland on the type of car sales that have occurred subsequently. In November 2008, he announced new quality standards for rented accommodation which landlords would be obliged to follow. Additional funding for inspections and more severe penalties for landlords who provide substandard accommodation formed part of the initiative. Gormley introduced a "Bike Scheme" in January 2009, which promoted cycling to work by offering tax incentives to employees and employers who purchased bicycles and switched to cycling. The scheme is part of a strategy to double the number of journeys made by bike by 2020, and also includes a multimillion euro cycle path upgrade plan. In July 2009, Gormley introduced Non Principal Private Residence tax (NPPR), a tax on second homes and holiday homes, many of which were owned by people working abroad. It was a self declaration tax with no bills being issued to property owners, leaving many caught unaware. The scheme was abandoned in 2014 with first and final bills/letters being issued to home owners. Severe penalties were attached to these letters, a late payment charge which amounted to 600 per cent of the premium (€1,000). In 2014 home owners, of which a significant number were non resident in Ireland, were facing NPPR penalties up to €7,230 which remains as a permanent charge on the property until fully paid. There was uproar about the size of the penalties, especially from people who live overseas and who say they knew nothing about the NPPR charge until they got these letters. Many feel the 600 per cent penalty charge to be unconstitutional and some have taken their case to the Ombudsman. In 2010, Gormley made a Ministerial order, forcing Councillors on Dún Laoghaire–Rathdown County Council, to revise a decision to rezone lands at The Park, Carrickmines (for retail development) during the framing of Dún Laoghaire–Rathdown's County Development Plan late in 2009. The Council ultimately voted for the proposal that was advanced by Fine Gael Councillors Jim O'Leary (now resigned) and Barry Ward, but this decision was the subject of much criticism from John Gormley's Green Party colleague and local TD, Ciarán Cuffe. In March 2010, the Minister instructed the council to reverse its decision. In a close vote (with then Cathaoirleach Marie Baker exercising a casting a vote in favour of the Minister), the Council did change its decision, but the developer (Tristor Ltd.) took the Minister and Dún Laoghaire–Rathdown County Council to the High Court. Mr Justice Frank Clarke eventually ruled on the case in November 2010, finding that Minister Gormley had exceeded his powers by ordering the council to change its decision. On 22 November 2010, he called for an election date to be fixed in the second half of January 2011 following the announcement of an EU financial rescue package for Ireland due to the ongoing financial crisis in the country. He resigned as Minister for the Environment, Heritage and Local Governmenton on 23 January 2011, when the Green Party withdrew from government.

2011 жылғы жалпы сайлау және оның салдары

Гормли 2011 жылғы 25 ақпанда өткен жалпы сайлауда мандатын жоғалтты. 2011 жылғы 20 наурызда "Жасылдар" партиясының мүшелеріне электрондық хат арқылы партия төрағасы лауазымына қайта кандидат болмайтынын хабарлады. 2011 жылғы 27 мамырда Эмон Райан партияның жаңа төрағасы болып тағайындалды.