Эльдорадо: Канадтық кен және уран өндірісінің тарихы

Кіріспе

Eldorado Gold Mines Ltd, Eldorado Mining & Refining Ltd, Eldorado Nuclear

| түрі = Мемлекеттік корпорация
| ISIN =
| саласы = Кен өндіру
| жанры =
| тағдыры = Saskatchewan Mining Development Corporation компаниясымен біріктірілді
| ізбасарлары = Canada Development Investment Corporation, Canada Eldor Inc.
| құрылған =
| негіз қалаушылар = Гилберт Лабайн, Чарльз Лабайн, бірақ 1930 жылдары радийге, ал 1940 жылдардан бастап уранға көшу орын алды. 1943 жылы Канада федералды үкіметі акциялардың бақылау үлесін сатып алғанда компания мемлекеттік корпорацияға айналдырылды. Eldorado Resources 1988 жылы Saskatchewan Mining Development Corporation компаниясымен біріктірілді, нәтижесінде пайда болған кәсіпорын Cameco Corporation ретінде жекешелендірілді. Кейбір кен орындарын және аз мөлшердегі радиоактивті қалдықтарды қалпына келтіру Канада Үкіметінің Canada Eldor Inc. еншілес компаниясы арқылы, Canada Development Investment Corporation құрамында жалғастырылуда.

Тарих

Эльдорадо бастапқыда «Эльдорадо алтын кен орындары» деп құрылды, бірақ 1930 жылы Солтүстік-Батыс территориясындағы Ұлы Аю көлінде радиоактивті кен орындары табылғаннан кейін, компания негізінен радиоактивті материалдарды өндіруге көшті. Гилберт Лабин компанияның Солтүстік-Батыс территориясындағы Порт-Радиумдағы «Эльдорадо» кенішін дамытуына жетекшілік етті және 1933 жылы Онтарио штатындағы Порт-Хоуп қаласында заманауи радий өңдеу зауытын салды. Радийден басқа, «Эльдорадо» күміс, мыс және уран тұздарын да өндірді. 1940 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс радий нарығын Еуропада жапқаннан кейін радий өндірісі тоқтатылды. Уранның үлкен энергиялық потенциалы ғалымдарға түсінілгенге дейін пайдалы емес еді. Компания 1942 жылы АҚШ әскерін уран өнімдерімен қамтамасыз ету үшін Порт-Радиумдағы кенішін қайта ашты. 1943 жылы Канада үкіметі компанияның акцияларының басым бөлігін сатып алып, мемлекеттік меншікке алды. 1944 жылдың басында компанияның атауы «Eldorado Mining and Refining Limited» болып өзгертілді. 1943 жылдың ортасында Манхэттен инженерлік округінің аудандық инженеры, подполковник Кеннет Николс, Канаданың «Eldorado Gold Mines» және «Consolidated Mining and Smelting (CMS)» фирмаларының құпия атом бомбасы жобасы бойынша жасасқан келісімдері туралы бірнеше сұрақ алды. «CMS» немесе «Cominco» Британдық Колумбиядағы Трейл қаласында ауыр су зауытын салса, «Эльдорадо» уран кенін өндіріп, өңдеді. Ол Оттавадағы С.Д. Хоуға телефон соғып, түнгі пойызбен Оттаваға барып, келесі күні (14 маусым) Хоумен кездесуге келісім алды. Берілген мекенжайға келген Николс Хоудың оқ-дәрі және жабдықтау министрі екеніне таң қалды және ол өте жолдар болды. Хоуға Манхэттен жобасы туралы айтылды, ал Николсқа «Эльдорадоның» енді мемлекеттік компанияға айналғаны хабарланды. Мемлекеттік корпорация 1948 жылға дейін Канадада уранды іздеу және өндіруде монополияны сақтап тұрды. Порт-Радиум кен орындарының табылуымен бірге «Эльдорадо» компаниясы Саскачеван провинциясының Уран қаласындағы «Beaverlodge» кенішін ашты. Ол 1953 жылы өндіріске кірісті. 1960 жылдары АҚШ әскері атомдық қару жасау мақсатымен Канаданың уран кендерін сатып алуын тоқтатқаннан кейін сату шарттары өзгерді, содан бері уран электр станциялары үшін өндіріледі. Осы кезеңде компанияның атауы «Eldorado Nuclear Limited» болып өзгертілді, ал «Eldorado Aviation Limited» Порт-Радиумға рейстер жасады. «Эльдорадо» компаниясының корпоративтік құжаттары Канаданың Ұлттық мұражайында сақталады.

Eldorado was originally established as Eldorado Gold Mines but, after finding radioactive deposits at Great Bear Lake, Northwest Territories in 1930, the company transitioned to primarily mining radioactive materials. Gilbert LaBine directed the company's development of the Eldorado Mine at Port Radium, Northwest Territories and built a state of the art radium refinery in Port Hope, Ontario in 1933. In addition to radium, Eldorado also produced silver, copper, and uranium salts. Radium production halted in 1940 when World War II closed European markets for radium material. Uranium was useless until scientists realized the enormous energy potential of the uranium atom. The company reopened the mine at Port Radium in 1942 to supply the United States military with uranium products. The Government of Canada nationalized the company by purchasing share control in 1943. and in early 1944 the name was changed to Eldorado Mining and Refining Limited. In mid 1943 the District Engineer of the Manhattan Engineer District, Lt Col Kenneth Nichols had several queries from Canada relating to contracts Canadian firms Eldorado Gold Mines and Consolidated Mining and Smelting (CMS) had for the secret atomic bomb project; CMS or Cominco was building a heavy water plant at Trail, British Columbia and Eldorado was mining and processing uranium ore. He phoned C. D. Howe in Ottawa and arranged to travel on the overnight train to Ottawa and see Howe the next day (June 14). On arriving at the address given Nichols was surprised to find that Howe was the minister of munitions and supply, and found him most friendly. Howe was told about the Manhattan Project, and Nichols was told that Eldorado was now a Crown company. The Crown corporation held a monopoly on uranium prospecting and development in Canada until 1948. Together with a discovery of the Port Radium deposits, the Eldorado company opened the Beaverlodge Mine at Uranium City, Saskatchewan. It entered production in 1953. In the 1960s the nature of sales changed when the United States military ceased purchasing of Canadian uranium ores for the purpose of atomic weapons, and from then on uranium was produced for power plants. During this period the name of the company was changed to Eldorado Nuclear Limited, with Eldorado Aviation Limited operating flights to Port Radium. The Eldorado corporate records are housed in the National Archives of Canada.

Порт-Хоуп, Онтарио

Порт Хоуп Канададағы Eldorado Mining and Refining Limited және оның жеке сектордағы бұрынғы компаниялары жасаған ең көп көлемдегі тарихи төмен деңгейлі радиоактивті қалдықтарға ие. 2010 жылы бұл қоңыр алаңды топырақтан тазалау жобасына миллиард доллардан астам қаражат жұмсалатыны болжағанда, ол Канада тарихындағы ең ірі тазарту шарасы болды. Жұмыстың 2022 жылы аяқталуы күтілуде. 2014 жылғы есебінде Канада Парламентінің Бюджеттік офисі (PBO) Онтариодағы Порт Хоуп ластанған айманы бойынша жауапкершіліктің 1 миллиард долларды құрағанын, ал тағы бес ірі ластанған объектінің (атап айтқанда, Фаро кеніші, Коломәк кеніші, Гигант кеніші, Кейп Дайер DEW желісі, Гуз Бэй әуе базасы) жалпы жауапкершілігі 1,8 миллиард долларды құрағанын көрсетті.