Кіріспе

АҚШ монетасы (1875–1878)

Американың 20 центтік монетасы 1875 жылдан 1878 жылға дейін соғылған, бірақ соңғы екі жылда тек коллекционерлер үшін ғана. Невада сенаторы Джон П. Джонстың ұсынысы бойынша, ол көлемі мен құны жағынан жақын болған 25 центтік монетамен шатасуға себеп болғандықтан сәтсіздікке ұшырады. 1874 жылы жаңадан сайланған Джонс 20 центтік монетаны енгізуді талап ете бастады, ол алыс батыстағы ұсақ ақшаның жетіспеушілігін азайтуға көмектеседі деп мәлімдеді. Бұл заң жобасы Конгресспен мақұлданып, Монета жасау бюросының директоры Генри Линдерман үлгі монеталар соғылуын бұйырды. Линдерман ақырында басқа күміс монеталарға ұқсас аверс және реверс дизайндарын таңдады. Монеталардың жиегі қабырғалы болмаса да, басқа күміс монеталар сияқты, жаңа монетаның мөлшері 25 центтік монетаға жақын болды және онымен шатастыру оңай болды. Екі монетаның бет жақтары да (аверсі) бір-біріне өте ұқсас болғандықтан, жағдай одан да қиын болды. Бірінші жылы миллионнан астам монета соғылғаннан кейін, сұраныс азайды және 1878 жылы бұл монета тоқтатылды. Жалпы соғылған монеталардың кем дегенде үштен бір бөлігі кейіннен үкімет тарапынан балқытылды. Нумизмат Марк Бенвенуто 20 центтік монетаны "АҚШ монета тарихының дерлік басталмай-ақ аяқталған бір тарауы" деп атады.

Дайындау және жобалау

Заңның мақұлдануын күтіп, Линдерман үлгілі монеталар дайындады. 1874 жылдың тамызында Филадельфия монетаханасының бастығы Джеймс Поллок оған Филадельфиялық мүсінші Джозеф А. Бейлидің отырған Тәуелсіздік бейнесі бар аверсі бар үлгілерді жіберді. Поллок Бейлидің ұсынысын мақұлдамады, өйткені ол сол кездегі барлық ішкі күміс монеталардағы «Отырған Тәуелсіздік» дизайнына тым ұқсас деп есептеді, сондықтан жаңа монета тоқсанға тым жақын болар еді. 1875 жылдың 31 наурызында Джонстың заң жобасы қабылданғаннан кейін Поллок Линдерманға Барбер жасаған қосымша үлгілерді жіберді, ал 12 сәуірде одан да көп. Поллок қалқан бейнеленген кері жақ дизайнын ұнатпады, бірақ Линдерман оны ұнатты және егер күміс монетадан үлкен күміс монетаға бүркіт бейнесін салуды талап ететін заң болмаса, ол қабылданар еді деді. Линдерман басқа күміс монеталармен ұқсас дизайнды таңдады (1916 жылға дейін күміс монеталарға ұқсас көрініс берілді). Бұл дизайнды марқұм бас гравёр Кристиан Гобрехт Томас Салли мен Тициан Пилдің идеялары бойынша 1836 жылы алғаш рет қолданды және 1840 жылға қарай сол кездегі күміс монеталардың барлық номиналында қолданылды. Оңға қараған бүркіт 1873 жылы пайда болған сауда доллары үшін Барбер салған бүркітке ұқсас. Линдерман жаңа монета мен тоқсан арасындағы мөлшерінің айырмашылығы шамалы екенін түсінді және жиырма центтік монета үшін сауда долларының кішілендірілген нұсқасы қолайлы деп ойлады; ол кері жағындағы дизайнына қол жеткізді. Бүркіт оң қанатындағы, яғни басым тырнағында соғыс жебелерін, ал сол қанатында бейбітшілік зәйтүн бұтағын ұстап тұр, бұл геральдикада соғысты бейбітшіліктен артық көреді. Көркемтанушы Корнелиус Вермеул жиырма центтік монетаның аверсін «дәстүрлі элементтердің сәнді үйлесімі» деп сипаттады. Ол кері жағындағы бүркіт туралы жағымсыз пікір білдірді, оны 18 ғасырғы американдық монеталардағы бүркіттің семіз нұсқасы деп атады. Вермеул Барбер жасаған үлгілік дизайнды, әсіресе «Теңіз жағасындағы Тәуелсіздік» мотивін бағалады, бұл тарихшының пікірінше, сол кезеңдегі британдық мыс монеталарда бейнеленген Британияға қарыз. Барбер туғаннан британдық болған. Ол кемеде бумен жұмыс ілейтін қозғалтқыш болғанын дұрыс деп санады. Нумизмат Янси Рэйберн 1970 жылғы мақаласында жиырма центтік монетада АҚШ монеталарында жиі кездесетін көптеген жазулардың жоқ екенін жазды: онда «Құдайға сеніміміз» немесе «Бірінен көп» деген сөздер жоқ. Сол кезде «Бірінен көп» 1873 жылғы заң бойынша американдық монеталарда міндетті болды; «Құдайға сеніміміз» қазынашылық хатшысының қалауы бойынша әртүрлі монеталарға қосылды. Монетаның мөлшері кішкентай болғандықтан, ұрандардан бас тартты. Жиырма центтік монетаны құру туралы заң оның дизайнын белгілемеді, бірақ жаңа монетаның 1873 жылғы заңның талаптарына бағынуын қамтамасыз етті. Рэйберн толық номиналды, «жиырма цент» деп жазылуына да риза болды; сол кезде тоқсан және елу центтік монеталардағы «доллар» сөзі «долл» деп қысқартылған.

Өндіріс, соңынан және жинау

1875 жылдың 12 сәуірінде 20 цент монетасының дизайны бекітілді. Бірақ, ол бірден қайта қарастырылды, себебі монетаның оң жағындағы зәйтүн жапырақтарын жақсырақ көрсету қажет болды ("центтер" деген сөздердегі N және T әріптерінің үстінде); алғашқы дизайнда жапырақтар бірін-бірі жапқан. 15 сәуірде түзетілген мақұлдау берілді. Өндіріс Филадельфияда 19 мамырда, Карсон-Сити монетаханасында (Джонстың туған штаты Невадада) 1 маусымда және Сан-Франциско монетаханасында 1-17 маусым аралығында басталды. Филадельфияда шамамен 40 000 дана соғылды; көбінесе екі Батыс монетаханасында: Карсон-Ситиде 133 290, ал Сан-Францискода 1 155 000 дана. Күміс бағасы Конгресске қағаз ақшаны күміс монетамен алмастыруға рұқсат беруге жетпеді, және бұл тек 1876 жылдың сәуірінде болды, Филадельфияда монета соғу қажеттілігін азайтты. Сонымен қатар, монета негізінен Батыста айналымға шығару үшін арналған, Филадельфияда аз соғылуының тағы бір себебі осы. Монетахана қызметкерлері Сан-Францискодағы қажеттілікті асыра бағалаған, онда монета халық арасында қабылдауға ие болды және үлкен көлемде соғылған монеталар 1877 жылы қазынашылық қызметкерлері қорларды ерітуге бұйрық бергенге дейін қарапайым сұранысты қанағаттандырды. Монетаға төртінші бөліктен гөрі тегіс жиек берілгеніне қарамастан, екі монета бірден шатастырылды. 20 центтік монета 25 центтік монетадан сәл кішірек болды, және екі монетаның да беткі жағы дерлік бірдей болды. Ақша беру кезінде көптеген қателіктер болды, және жиырма центтік монета тез арада өте танымал болмады. 1876 жылдың сәуірінде Конгресс бөлшек валютаны монетамен алмастыруға рұқсат берген кезде, жиырма центтік монета төмен номиналды қағаз ақшаға айырбастауға болатын номиналдардың қатарына енгізілді. Бірақ шілде айында жиырма центтік монетаны жою туралы заң ұсынылды. Заң жобасы бірден қабылданбаса да, нумизмат Вернон Браунның бұл монета туралы мақаласында, заң жобасының күтіліп тұрғаны монетахананы одан әрі жиырма центтік монеталар соғудың қажеті жоқ деп сендірді. 1876 жылғы шығарылым аз болды (өндіріс Филадельфияда және Карсон-Ситиде болды), ал 1877 және 1878 жылдары Филадельфияда тек сынама монеталар соғылды. 1876 жылғы Филадельфиядағы монеталардың көп бөлігі Жүзжылдық көрмеде сувенир ретінде сатылды. 1877 жылдың наурыз айында Линдерман Карсон-Ситиде 12 359 жиырма центтік монетаны ерітуге рұқсат берді. Бұл 1876 жылғы шығарылымның көбісін (шамамен 10 000) қамтыды және американдық нумизматикалық сирек монетаның бірін жасады – 1876 жылғы CC жиырма центтік монетасы. Олардың саны екі ондағаннан кем, ал біреуі 2013 жылы аукционда 564 000 долларға сатылды, бұл номинал бойынша рекордтық көрсеткіш. 2003 жылғы мақаласында нумизмат Мишель Орзано аман қалған монеталардың монетаханаға келген келушілер сатып алған сувенирлер болғанын болжайды. Конгресс 1878 жылдың 2 мамырында жиырма центтік монетаны жойды. Алдыңғы күні Линдерман монетаханаларға қолдағы жиырма центтік монеталарды басқа номиналдарға айналдыру үшін ерітуге бұйрық берді. Сол кезде күміс монеталарды шығару үшін күштер Блэнд-Эллисон заңын қабылдап, үкіметке күміс слиткаларын көп мөлшерде сатып алып, оны долларларға айналдыруды талап етті. Монета бірнеше жыл бойы Батыста айналымда болды, бірақ 1890 жылға қарай сирек кездесе бастады. Айналымға шығарылған 1 351 540 жиырма центтік монетаның үштен бірінен астамын 1895 және 1954 жылдар аралығында, көбінесе 1933 жылы үкімет ерітті. 2014 жылғы R. S. Yeoman's A Guide Book of United States Coins (Қызыл кітап) басылымына сәйкес, ең арзан жиырма центтік монета – 1875 S, жақсы жағдайда 110 долларға бағаланған. Қызыл кітаптағы түсіндірмеге сәйкес, жиырма центтік монета сәтсіздікке ұшырады, өйткені "халық монетаның америкалық сауданың негізі ретінде жақсы орнатылған тоқсан долларға ұқсастығынан шатасты", бөлшек валюта Шығыста шағын ақшаға қажеттілікті қанағаттандырды, және "жиырма центтік монета негізінен екі дименттің орнына келді".