Кіріспе
Канадтың Солтүстік-Батыс аумақтарындағы вольфрам кені
Кантунг кеніші – Канадтың Солтүстік-Батыс аумақтарындағы Наханни аймағындағы вольфрам өндіруші кен орны. Ол Уотсон көлінің солтүстік-шығысында, Юкон шекарасына жақын Селвин жотасының Флат өзені аңғарында орналасқан. Вольфрамды алғаш 1954 жылы кен іздеушілер тапқан. Кантунг кеніші 1962 жылдан 1986 жылға дейін, 2002 жылдан 2003 жылға дейін және 2005 жылдан бастап жұмыс істеді. Өндіріс 2009 жылдың қазан айынан 2010 жылдың қазан айына дейін тоқтатылды. Кеннің иесі – Солтүстік Америка вольфрам корпорациясы 2015 жылы банкротқа ұшырады, ал кен сол жылдың қазан айында жабылды. Қазір кен орнының иесі Канаданың федералды үкіметі, ол осы аумақты тазалауға міндетті. 2017 жылдың желтоқсанына дейін кен жабық күйде қалды, бірақ жақын жердегі литий кенін өңдеу үшін қайта ашу мүмкіндігі қарастырылып жатыр. 2019 жылдың ақпан айына қарай кен әлі де жабық, федералды және ТМТ үкіметтері оны сатуға тырысуда.
1962-1986 жылдар
Кенді алғаш әзірлеген компания Canada Tungsten Mining Corporation Limited болды, ал Cantung – компания атауының қысқартылған түрі. Жұмысшылар мен олардың отбасылары үшін Тунгстеннің шағын қауымдастығы құрылды, сонымен қатар кішкентай, әлі де ашық Тунгстен (Кантун) әуежайы да салынды. 1974 жылға дейін кен ашық әдіспен өндірілді, содан кейін жаңадан ашылған жер асты кені өндіріске қосылды. 1986 жылы вольфрам бағасының төмендеуіне байланысты жабылды. 1997 жылы Ванкувердегі Солтүстік Америка Тунгстен корпорациясы сатып алды. Төраға және бас директор Стивен Лихи Кантун вольфрамын өндірудің әлеуетін мойындады, себебі әлемдегі вольфрам қорының 85% Қытайда орналасқан: "Мен бір уақытта бір нәрсе болатынына сене білуім керек еді, және әрине, бірнеше жыл бұрын Қытай шикі вольфрамды экспорттауға қарсы заң қабылдады. Олар құндылық тізбегінде жоғарылап жатыр. Олар алғашқы кезеңде тазартуды жүзеге асырғысы келеді. Көп ұзамай олар сізге дайын өнімдерді – ара пышақтарын, бұрғы ұштарын сатуға көшеді. Егер Батыста шикізат болмаса, онда мұндай заттарды қалай жасауға болады?" – деді Стивен Лихи, 2007 жыл.
I just had to believe that at some point in time, something was going to happen and of course several years ago China passed a law against exporting raw material tungsten. They are moving up the value chain. They want to do the refining in the first state. Pretty soon they will want to sell you the finished goods, the saw blades, the drill bits. If you in the West have no raw material, how are you going to make those things? "|Stephen Leahy, 2007
2002-2003 жылдар
Жаңа мыңжылдықта бағалардың өсуіне байланысты, жаңа иесі Солтүстік Америка Тунгстен корпорациясы 2002 жылы кенді өндіруді қайта бастады. Компанияның кредиторлары қарыздарын талап еткен соң, 2003 жылы кен орны қайта жабылды, бұл компанияны банкроттыққа жеткізіп қойды.
2005 жылдан қазіргі уақытқа дейін
Қайта қаржыландырудан кейін кен орны 2005 жылдың 1 қыркүйегінде қайта ашылды. 2007 жылдың қараша айына қарай Солтүстік Америка Тонгстен компаниясы Cantung кенінен тағы екі жылға жуық вольфрам қоры қалғанын мәлімдеді, бірақ Mactung кенімен бірге екеуі әлемдегі белгілі вольфрамның 15% құрайды. Лихи осылай деп оптимизм білдірді:
Біз бағаның бірлік құны (22 килограмм) 50 доллардан екі жарым жылда 250 долларға дейін өскенін көрдік. Бұл кен 1960 жылдардың басында ашылған және жақсы күтімде болған, бірақ сіз әлі де өте ескі жабдықтармен жұмыс істеуге тура келеді. Қытай бұрын вольфрамның шексіз мөлшері бар екенін айтқан. Содан кейін бірнеше жыл бұрын қазіргі деңгейде 100 жылға жететінін мәлімдеді. Ал өткен жылы вольфрам конференциясында 20 жылдан да аз уақыт бар екенін және іздеуді бастағандары дұрыс екенін айтты. Кен орындарының өндірістік деңгейі төмендеген сайын вольфрам сапасы да нашарлап барады. Олар қайта инвестиция жасамайды. Экологиялық мәселелері де бар, және кен орнын екі айдың ішінде іске қосу мүмкін емес. Тіпті сол жақта да жылдар қажет. Олардың өндіріс шығындары да біздің сияқты өсіп жатыр. |Стивен Лихи, 2007 жыл| Тонгстен өндірісінде шыдамдылық таныту пайдалы.
We've seen the price rise from $50 a unit (22 kilograms) to $250 a unit in two and a half years This mine started in the early 1960s and it has been taken care of quite well, but you are still dealing with very old equipment China used to say it had an infinite amount of tungsten. Then a few years ago they said they had about 100 years' supply at the current rate. Then last year at the tungsten conference [China] said they were less than 20 years and they better start looking. Their grade has been dropping as mines mature. They haven't been reinvesting. They have environmental issues, and you can't just bring a mine on in two months. Even over there it takes years. Their costs are rising, as ours are.|Stephen Leahy, 2007|Having patience pays off in mining tungsten