Кіріспе

Ағылшын өнер сыншысы (1931–2015)

Брайан Альфред Кристофер Бушселл Сеуэлл туралы The Guardian газеті оны "Британияның ең танымал және даулы өнер сыншысы" деп жазса, Standard газеті оны "елдің ең жақсы өнер сыншысы" деп атады.

Ерте өмір

Сеуэлл 1931 жылғы 15 шілдеде дүниеге келді. Брайанды Лондондағы Кенсингтон және басқа жерлерде анасы Мэри Джессика Перкинс тәрбиеледі. Ол 1936 жылы Роберт Сеуэллге тұрмысқа шықты. Сеуэлл Хертфордширдегі жеке "Хабердашерс" Аске ер балалар мектебінде білім алды. Оксфордта тарих оқуға қабылданғанымен, Сеуэлл оның орнына Лондон университетінің Куртольд өнер институтына түсті, онда оның жақын досы болған Энтони Блант оқытушыларының бірі болды. Сеуэлл 1957 жылы бітірді және Кристи аукцион үйінде ескі шеберлердің суреттері мен графикасына маманданған жұмыс істеді. Кристиден кеткеннен кейін ол өнер сатушы болды. Ол Корольдік армиялық қызмет корпусында офицер болып Ұлттық қызметін өтеді. Жастығында ЛСД қолданғанын айтқан, 2007 жылы оны "өз жасымдағы адамдарға арналған" есірткі деп сипаттады. "Тамаша. Бірақ оны көзге тамшылатпау керек еді, әйтпесе есіңнен шығарады". 1979 жылы Бланттың Кембридж шпиондық тобының төртінші мүшесі ретінде әйгілі болғаннан кейін, Сеуэлл оған Чизвикте жасыруға көмектесті.

Өнер сыншысы

Блант ісінен кейін Сеуэлл Тина Браунның жаңартқан Tatler журналына өнер сыншысы болып жұмысқа орналасты. 1984 жылы ол авангард сыншысы Ричард Коркты "Evening Standard" газетінің өнер сыншысы қызметінен алмастырды. Ол баспасөз жүлделерін жеңіп алды, оның ішінде: 1988 жылғы «Жыл сыншысы», 1994 жылғы «Жыл өнер журналисі», 1995 жылғы өнер сыншысы үшін Хоторден сыйлығы және 2000 жылғы «Шетелдік баспасөз сыйлығы» (Өнер). 2003 жылғы сәуірде ол «Evening Standard» газетіндегі бағаналары үшін Оруэлл сыйлығымен марапатталды. Тейт галереясының өнерін сынағанда, ол галерея директоры Николас Серотаның атымен «Серота тенденциясы» терминін енгізді. Сеуэлл 1990 жылдардың басында BBC Radio 4 радиосында пайда болғанмен, 1990 жылдардың соңында телеарналардағы қатысулары арқылы ғана көпшілікке танымал болды. Ол ресми, көне RP дикциясымен және популизмге қарсы көзқарастарымен белгілі болды. Гейтсхедте ол көрмені қаланың Балтық заманауи өнер орталығында өткізудің маңыздылығына күдік келтіріп, оны Лондондағы «әлдеқайда сауатты» көрермендерге көрсету керек деп мәлімдеп, жергілікті тұрғындарды ренжітті. Сондай-ақ ол Ливерпульді мәдени қала ретінде де сынады.

Дау

1994 жылы өнер әлемінің отыз бес өкілі "Evening Standard" газетіне хат жазып, Сеуэллді "гомофобия", "мизогиния", "демагогия", "екіжүзділік", "көркемдік преюдистер", "қалыптасқан сөздермен қорлау" және "күтілетін ұятсыздық" көрсеткені үшін сынады. Майкл Крейг Мартин, Кристофер Фрейлинг, Джон Хойланд, Сара Кент, Николас Логсдейл, Джордж Мелли, Сэнди Найрн, Эдуардо Паолоцци, Бриджит Райли, Ричард Шон, Марина Уорнер, Натали Уин және Рейчел Уайтред. Сеуэлл көптеген қол қойғандарға жауап берді, Пэйлиді "Сансыз көп ақылсыз Өнер кеңесі көрмелерінің кураторы" деп сипаттады, ал Уайтредті "Тернер жүлдесі үшін оның жұмысын жұмыстан шығаруымнан қорқып қалды" деді. Сеуэлл өнер әлемінің ішкі шеңберіндегілердің, оның бір дилермен және тағы бір сыншымен бірге салған суретінің піл салған сурет екені айтылмаған телешоудағы оқиғадан ұялғанын айтты. Сеуэлл суреттің ешқандай құндылығы жоқ десе, ал басқа қатысушылар оны мақтады. Сеуэллдің әйел суретшілерге қатысты көзқарасы даулы болды. 2008 жылдың шілдесінде "The Independent" газетінде оның сөзі келтірілді: "Өнер нарығы сексистік емес. Бриджит Райли мен Луиза Буржуа сияқтылар екінші және үшінші қатарлы. Ешқашан бірінші қатарлы әйел суретші болған емес. Тек ер адамдар ғана эстетикалық ұлылыққа қабілетті. Өнер мектебінің сабақтарының 50 пайызынан астамын әйелдер құрайды. Бірақ олар 20-30 жастарында жоғалып кетеді. Бұл, мүмкін, бала туумен байланысты. 2013 жылғы естеліктерінде сынға ұшырағанына қарамастан, 2002 және 2009 жылдар аралығында "Standard" газетінің редакторы болған Вероника Уэдли Сеуэллді қорғады және оны жұмыстан шығаруды қалаған басшылық пен өнер лоббистерінен қорғағанын айтты. Сеуэлл өте қатал пікір білдіретін және өнер туралы көзқарастары үшін көпшілікті қорлайтын. Бристольдегі Банксидің жұмысына жұртшылықтың мақтауына қатысты ол былай деді: "Адамдар жақсыны жаманнан ажырата алмайды. Бұл қаланың өнер туралы ештеңе білмейтін адамдардың пікіріне бас сұнуы – ақылсыздық. Олар ұнаса да, ұнамаса да маңызды емес". Ол Банксидің өзінің "туылғаннан кейін өлтірілуі керек еді" деп мәлімдеді. "Evening Standard" газетіндегі шолуында Сеуэлл Дэвид Хокнидің "A Bigger Picture" көрмесіне қатысты пікірін былай қорытындылады: Хокни мансабының кейінгі кезеңінде сурет салуға назар аударғаны қателік болды: "1970 жылдары мен оны 20 ғасырдың ең жақсы суретшілерінің бірі деп ойлаған кез болды. Ол керемет шебер, байқағыш, нәзік, сезімтал, әрбір қалам, қаламсап немесе бояудың әрбір тиісінше қолданылуы, ол бейнелеген нәрсені – портретті немесе сирек жарықтанған бөлмені жақсы көрсету үшін маңызды. Бұл көзқарасымды өзгерте алмадым, бірақ Хокни тырысты. Хокни – бұл ескі шеберге деген құрметін жоғары бағалап көрсететін тағы бір Тернер емес; Хокни – бұл Веласкес пен Делакрокспен ақылға сыймайтын әзілдер жасаған тағы бір Пикассо емес; Хокни – бұл әдепсіз, қарапайым әуескер, ол түсіне алмайтын және ешқашан жасай алмайтын суретті беймәлім етумен ғана айналысады және оны Пикассоның әртүрлі пародийлеріне қатыстыру арқылы оны кемсіртуге ұмтылады". Сеуэлл сонымен қатар Дэмиен Хирсті "қорқынышты" деп сипаттап, оны жек көруімен танымал болды. 2012 жылы "Tate Modern" галереясындағы Хирстің көрмесіне берген шолуында Сеуэлл "Хирске ие болу – әлемге сіздің ваннаңыздың крандары алтынмен жалатылғанын және Rolls Royce-іңіздің қызғылт түсті екенін айтумен тең" деді, сондай-ақ "Шынын айтқанда, бұл адамның қиялы осы жерде формальдегидте сақталған барлық өлген жаратылыстар сияқты өлген" деді.

Теледидар

2003 жылы Сеуэлл Сантьяго-де-Компостелаға қажылық сапар жасады және Wag TV компаниясы Channel 5 арнасы үшін түсірген "Жылаңаш қажы" атты деректі фильмінде баяндалды. Ол ондаған жылдар бойы дінге бет бұрмаса да, өзін римдік католик деп есептеді, бұл оны Лурдестегі қажылардың имандылығына эмоционалды жауап беруге итермеледі. Сериал көп көрерменді қамтыды және "Ең үздік діни бағдарлама" номинациясында Sandford St Martin Trust жүлдесін жеңіп алды. "Жылаңаш қажыдан" кейін Сеуэлл Channel 5 арнасында тағы екі серия ұсынды: 2004 жылы "Брайан Сьюэллдің көлеңкелер мен ойшаралары: Роллс-Ройстың 100 жылы" және 2006 жылы "Брайан Сьюэллдің үлкен саяхаты". Сеуэлл сондай-ақ Channel 5-тің "Movie Lounge" бағдарламасында қонақ киносыншы ретінде пайда болды, онда ол фильмдерді жиі сынап-жарды. 3 маусым 2007 жылы Channel 4 арнасында көрсетілген "Dirty Dalí: A Private View" бағдарламасында Сеуэлл 1960 жылдардың соңында Сальвадор Далимен танысқанын айтты, оның ішінде Дали үшін шалбарсыз, ұрықтанған күйде Христианның қолтығында жатқандығы және Дали фотосуретке түсіріп алғандай қимылдағанда мастурбация жасағандығы туралы әңгімеледі. Сеуэлл BBC-нің "Have I Got News for You" викториналық бағдарламасында екі рет қатысты және ITV-нің "Don't Call Me Stupid" бағдарламасында крикетші Фил Туфнеллге өнер туралы (ал крикет туралы білуге) үйретуге тырысты. Журналист Джими Фамурева Кейван Новак ойнаған "Facejacker" комедиялық шоуындағы Брайан Бадонды Сеуэллдің пародиасы деп атады. Бір журналист "патшайымнан да асыл" деп сипаттаған оның ерекше дауысы, оны еліктеушілердің арасында танымал етті және оның беделін арттырды.

Басқа қызмет түрлері

Сеуэлл Оңтүстік Африка, Германия және АҚШ-та мұражай кеңесшісі болды. Ол Виктория және Альберт мұражайы мен фета ірімшегіне арналған жарнамалардың ішінде, түрлі телешолу жарнамаларына дауыс берді. Сеуэлл классикалық автомобильдердің жанкүйері және автокөлік жарыстарының әуесқойы болды, сондай-ақ бірнеше онжылдық бойы "Evening Standard" және басқа басылымдарда классикалық және заманауи автомобильдер туралы кеңінен жазды. "Сантьягоға саяхат" және "Grand Tour" (жоғарыда қараңыз) атты телесериалдарында ол бұрын Формула-1 әлем чемпионы Найджел Манселлге тиесілі болған Mercedes Benz 560 SEC купесін жүргізді. Сеуэлл Mercedes көлігін жалаң аяқ басқаруды ұнатқанын айтты.

Жеке өмір

2007 жылы 24 шілдеде Channel 4 телеарнасында 1967 жылғы Жыныстық құқық бұзушылық туралы заңның қабылдануының 40 жылдығына арналған бағдарламада, бұл заң Англия мен Уэльсте гомосексуализмді ішінара декриминализациялаған болатын, Сьюэлл: «Мен ешқашан ашық айтпадым, бірақ мен бірте-бірте өзімді таныстырдым» деді. Сьюэлл бисексуал деп сипатталды, бірақ өзін гей деп те атады, алты жасында өзінің гомосексуал екенін білгенін айтты. Кейін Сьюэлл өзін «гей» дегеннен гөрі «квир» терминімен атауды қолайлырақ деп санады және бір жынысты некеге қарсылығын білдірді. Ол еркектерге деген тартылысы үшін өзін кінәлады, оны «азап» және «кемістік» деп сипаттап, оқырмандарына «ешбір гомосексуал бұл сексуалдық құштарлықты өзі таңдамайды» деді. «Жылаңаш паломник» сериалының бірінші бөлімінде Сьюэлл 60 жастағы француз әйелінен алғашқы жыныстық тәжірибе алғанын айтты, ол «не істеп жатқанын білген және оған бейім болған» әйел еді. Сьюэлл сол кезде 20 жаста болды. Өзінің өмірбаянында Сьюэлл 15 жасында Хабердашерс’ Аске мектебіндегі бір сыныптасынан алғашқы жыныстық тәжірибе алғанын жазды. Ол 1000-нан астам ер адаммен қарым-қатынаста болғанын мәлімдеді. Брайан Сьюэлл мен Э. С. Холер есімдерімен аталатын Сеуэлл-Холер синдикаты 2016 жылдың 19 қыркүйегінде, оның қайтыс болғаннан кейін бір жыл өткен соң, Сьюэлл бітірген Куртольд өнер институтында құрылды. Бұл қоғам Брайан Сьюэлл рухында конференциялар, сұхбаттар мен пікірсайыстар арқылы өнер мен өнер сыншылығына қызығушылықты арттыруға бағытталды. Брайан Сьюэлл мұрағаты Лондонның британдық өнерді зерттеу орталығы Пол Меллон орталығында сақталады. Онда Сьюэлл өмірі бойы жинаған және жасаған қағаздар, жеке заттар, хаттар, фотосуреттер, паспорттар, мәдени шаралар бағдарламалары, сондай-ақ өнер тарихшысы, сыншы, журналист, автор, коллекционер, сатушы және медиа тұлғасы ретіндегі жұмысына қатысты материалдар бар. Жинақ Сьюэллдің әртүрлі қызығушылықтарын көрсетеді және өнерге, сондай-ақ оның өміріндегі басқа да махаббаттарына – иттерге, көліктерге және саяхатқа қатысты материалдарды қамтиды.