Кіріспе

1819 жылы Джеймс Лонг бастаған көтеріліс
Техасқа экспедиция (1819-1821) Джеймс Лонг бастаған

Лонг экспедициясы – 1819 жылы филибустерлердің испан Техасын бақылауға алуға жасаған әрекеті болды. Ол Джеймс Лонгтың басшылығымен жүзеге асырылды және Техас Республикасы деп аталатын шағын тәуелсіз үкімет құрды (кейінірек Техас революциясының нәтижесінде құрылған Техас Республикасынан өзгеше). Бірақ сол жылы испан әскерлері басып кіргендерді қуғанда экспедиция күйреп кетті. Лонг 1820 жылы Техасқа қайта оралып, бақылауын қайта орнатуға тырысты. 1821 жылдың қазан айында Лонг испан әскерлерінен жеңіліп, тұтқындалды және Мексика қаласына жіберілді, онда күзетшісі оны өлтірді.

Өмірбаян

1810 жылдан бастап Солтүстік және Оңтүстік Америкадағы испандық территориялар көтеріліс көтеруге басталды. Атап айтқанда, Мексиканың тәуелсіздік соғысы Испанияға Техас сияқты алыс жатқан территорияларын тиімді қорғауды қиын етіп берді. Техасты Испаниядан басып алу үмітімен, тегін жер мен байлыққа қызыққан АҚШ-тан көптеген ер адамдар экспедицияларға қосылды. Экспедициялар көбінесе Нью-Орлеанда жоспарланды және Техаста тәуелсіз республика құру немесе Мексика ішінде күресіп жатқан революционерлерге көмектесу мақсатын көздеді. Көтерілістің алғашқы тоғыз жылында Техастың иелігі даулы болды. АҚШ Луизиананы сатып алу келісіміне Техастың барлық территориясы кіргенін мәлімдеді, ал Испания шекара Қызыл өзенде деп санды, Техасты испандық билікте қалдырды. Кейін техастықтар көтеріліс шығарып, тәуелсіздікке қол жеткізді.

Дайындық

1819 жылдың басында Испания мен АҚШ Адамс-Онис шартына қол қойды, ол Луизиана сатып алынуының шегарасын Сабин өзенімен белгіледі. Көптеген американдықтар АҚШ-тың Техасқа деген кез келген талабынан бас тартқанына наразылық білдірді. Әсіресе Миссисипи штатының Натчес қаласындағы наразылық күшті болды. Дәрігер Джеймс Лонг осы шартқа қарсы ең белсенді дауыс көтергендердің бірі еді. Натчестегі халықтың көңілі тез арада Техасты қайтарып алу үшін әскери шараларға ауысты, олар осы территорияның өздеріне тиесілі екеніне сенді. Адамдар Техасқа жорық жасау үшін Натчесте жинала бастады. Жақын арада олар Лонгты өздерінің жетекшісі етіп сайлады, бірақ оның бұрынғы әскери тәжірибесі 1812 жылғы соғыста әскери хирург болып қызмет етумен шектелген. "Натчес" газеті: "Олардың мақсатын іске асыру үшін осыдан артық қолайлы сәт болған емес" деп жазды. Кеңес экспедицияның әрбір қатысушысына 10 шаршы миль (26 км²) жер бөліп берді және жаңа үкіметтің қажеттіліктері үшін қосымша қаржы жинау мақсатында жерді сатуға рұқсат берді. Бір ай ішінде экспедиция құрамы 300 адамға жетті. Лонг сондай-ақ Галвестон аралында ірі контрабандалық желі басқарған Жан Лафиттпен байланысқа түсті. Ол Лафитті Галвестонда адмиралтейство сотын құруды ұсынды және оны Галвестон губернаторы етіп тағайындауға дайын екенін білдірді. Бірақ Лонгтың білмегені, Лафитт шын мәнінде испан шпионы еді. Лафитт Лонгқа көптеген уәделер беріп, түрлі сылтаулармен кешірім сұрап, экспедиция туралы ақпарат жинады және оны испан билігіне жеткізді. 16 шілдеде Нью-Орлеандағы испан консулы Мексикадағы вице-корольге: "Мен осы экспедицияның Королдыққа ең қауіпті қатер екеніне толық сенімдімін" деп ескертті. Қазан айының басында Лафитт Лонгпен Галвестонды жаңа елдің ресми порты етіп бекіту және Лафитті губернатор етіп тағайындау туралы келісімге келді. Бірнеше аптадан кейін 500 испан әскері Техасқа жетіп, Накогдоческе қарай жорық жасады. Лонг пен оның жауынгерлері кері шегінді. 40-тан астам адам тұтқындалды. Лонг Луизиана штатының Натчитош қаласына қашып кетті.

1821 жылғы экспедиция

1820 жылы 6 сәуірде Лонг Боливар түбегіндегі босқындарға қосылды, одан әрі күштер келді. Бен Милам және басқалардың көмегімен Лонг Жоғарғы Кеңесті жаңғыртты. Кейіннен ол Миламмен арасын үзді, ал экспедиция 1821 жылдың 19 қыркүйегіне дейін белгісіз жағдайда өмір сүрді. Ол күні 52 адамымен ішке қарай Пресидио Ла Бахияны басып алу үшін аттанды. Қала 4 қазанда оңай түсті, бірақ төрт күннен кейін Лонг подполковник Игнасио Перес басқаратын испан әскерлеріне тәуелді болуға мәжбүр болды. Ол тұтқынға алынып, Мехикоға жіберілді, онда шамамен алты айдан кейін күзетшісі оны атып өлтірді – Хосе Феликс Треспаласиос оған пара берген деген хабар бар.