Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1910 жылы Ұлыбританияда Жапон көрмесі
1910 Japanese exhibition in Great Britain
1910 жылғы Жапон-британ көрмесі (日英博覧会) Ұлыбританиядағы Лондон қаласында 1910 жылдың 14 мамырынан 29 қазанына дейін өтті. Бұл Жапония империясы қатысқан ең ірі халықаралық көрме болды және Жапонияның Англия мен Еуропадағы беделін жақсартуға деген ниетімен туды, бұл Англия-Жапония одағының жаңаруынан кейін қажет болды. Сондай-ақ, өндірілген тауарларды көрсету арқылы Жапонияның Ұлыбританиямен саудасын арттыруға үміттенді. Жапония Азиядағы отарлық держава ретіндегі жаңа рөлін көрсету арқылы үлкен держава ретіндегі жаңа мәртебесін сәтті таныстыруға тырысты.
The Japan British Exhibition of 1910 (日英博覧会) took place at White City, London in Great Britain from 14 May 1910 to 29 October 1910. It was the largest international exposition that the Empire of Japan had ever participated in and was driven by a desire of Japan to develop a more favorable public image in Britain and Europe following the renewal of the Anglo Japanese Alliance. It was also hoped that the display of manufactured products would lead to increased Japanese trade with Britain. Japan made a successful effort to display its new status as a great power by emphasizing its new role as a colonial power in Asia.
Өмірбаян
1908 жылы Лондонда ағыл-жапондық одақты халық арасында тойлау және нығайту мақсатында көрме өткізу туралы ұсыныс жасалды. Бұл ұсынысты Жапонияның сыртқы істер министрі Ютаро Комура қатты қолдады, өйткені ол Батыста Жапония әлі де артта қалған және дамылмаған ел ретінде қабылданатынын білді, тіпті Боксерлер көтерілісі мен Ресей-Жапон соғысынан кейін де. Жапондық диета 1909 жылы көрмені демеу үшін үлкен қаржы сомасын бекітті, Ресей-Жапон соғысы қазынаны түгелдей құртып, экономика банкроттыққа жақын болса да. Ауыл шаруашылығы және сауда министрі болған барон Оура Канетаке көрмені ұйымдастырушы жапон комитетінің төрағасы болды. Оның британдық әріптесі – Норфолк герцогының 15-ші ұрпағы Генри Фицталан Говард. Жапондық көрме 1900 жылғы Париж көрмесінде Жапония алған орыннан үш есе үлкен аумақты қамтыды, сонымен қатар екі үлкен жапон бағы үшін қосымша орын қарастырылды. Көрмеге 2271 жапондық қатысты. Жапон императорлық теңіз күштері ағыл-жапондық одақтың, ең алдымен, теңіз одағы екенін және Жапонияның Ұлыбританиямен серіктестікке лайық, күшті әскери держава екенін көрсету үшін, Грейвсенд (Кент) портында тұрған, жапондық құрылымдағы «Икома» крейсерін жіберді. Королева Александраның ашылуға дейін, наурыздың ортасында жасаған сапары көрмеге үлкен жарияланым мен патшалық бедел әкелді. Король Эдуард VII-нің қайтысы көрменің ашылуын 14 мамырға дейін кешіктірді. 29 қазан күні аяқталған іс-шараға 8 миллионнан астам адам келді. Көрме Лондонда «жапондық көрме» деп белгілі болды, себебі британдық экспонаттар өте аз болды, сондықтан «жапон-британдық көрме» деп атауға келмейді.
A proposal was made in 1908 for an Exhibition to be held in London to celebrate and reinforce the Anglo Japanese Alliance on a grass roots level. It was strongly supported by Japanese Foreign Minister Jutaro Komura, who was aware that there still was a general conception in the West of Japan as a backward and undeveloped country, despite the Boxer Rebellion and the Russo Japanese War. The Japanese Diet voted an enormous sum to sponsor the Exhibition in 1909, despite the fact that the Treasury had been drained from the Russo Japanese War, and the economy was on the verge of bankruptcy. Baron Ōura Kanetake, who was then Minister of Agriculture and Commerce, was the President of the Japanese committee organizing the exhibition. His British counterpart was Henry Fitzalan Howard, 15th Duke of Norfolk. The Japanese display covered , three times the space Japan occupied at the previous Paris Exhibition of 1900, not including an additional for two large Japanese gardens. There were some 2,271 Japanese exhibitors. The Imperial Japanese Navy sent the Japanese built cruiser Ikoma (which was anchored at Gravesend in Kent) to underscore that the Anglo Japanese Alliance was primarily a naval alliance and to stress that Japan was a formidable military power worthy of partnership with Great Britain. A visit by Queen Alexandra in mid March, in advance of the opening, added publicity and royal prestige to the Exhibition. The death of King Edward VII caused the opening to be delayed until 14 May. By the time the event closed on 29 October, over 8 million visitors had attended. The Exhibition was widely known in London as 'the Japanese Exhibition' rather than 'the Japan–British Exhibition', as there was minimal British content.
Көрмелер
Жапон бақтары көрме алаңында бастапқыда құрылды. Адалдыққа ерекше мән берілгендіктен, ағаштар, бұталар, ағаш үйлер, көпірлер, тіпті тастар Жапониядан әкелінді. Көрменің мақсаттарының бірі – Жапонияның өркениетін батыс әлеміне таныстыру, өткенді, қазіргіні және болашақты көрсету болды. Жапонияның XIX ғасырдың ортасында жартылай варварлықтан бірден жоғары өркениетке секірген ел емес, әрқашан «дамыған» ел болғанын және 1868 жылдан бергі қалыптасуы – табиғи үдеріс екенін көрсету қажет еді. Бұл жапон тарихының дамуын көрсететін, балауыз мүсіндері бар он екі толық көлемді диорамалармен бейнеленді. Жапон үкіметінің министрліктері, сондай-ақ Жапон Қызыл Кресі мен почта мекемесі де өкілдік етті, үкіметтік ведомстволар қолданатын заманауи жүйелер мен жабдықтарды көрсетті. Тайвань, Корея, Квантун жалға берілген аймағы және Хоккайдодан келген 10 айнұ туралы ақпараттар Жапонияның өзінің отарларындағы «жергілікті халықтардың» өмірін жақсарту үшін Ұлыбританияның үлгісімен империялық держава ретінде әрекет ететінін көрсетуге бағытталған. Шамамен 500 жапон фирмасы Лондонға өнімдер жіберді. Жапон өнімдерінің арзан және сапасыз екені туралы тараған қағиданы жою үшін ең жоғары сапалы өнімдер ғана қойылды. Суретшілердің арасында керамист Ябу Мейзан, Миягава Козан, сондай-ақ клоусон эмаль суретшілері Намикава Сосуке, Каваде Шибатаро және Андо Джубей болды. Лак өнерінің шебері Цудзюмура Шока (1867–1929) «Маки-э» әдісімен жасалған, [[Тхужопсис]] өсімдігінің суреті салынған қорап үшін алтын медаль жеңіп алды. «Самурай Шокай» компаниясы металл бұйымдары жиынтығы үшін алтын медаль алды. Өндірілген тауарлардан басқа, дәстүрлі және заманауи көркем өнер, қолөнер де жақсы ұсынылды, оның ішінде жапон стиліндегі (нихонга) және батыс стиліндегі (йога) сурет салу, мүсін, лак бұйымдары және ағаш гравюрасы бар. Көрменің ең танымал шеберлерінің бірі – әйгілі қыш құмырашы Хорикава Козан болды. Ол қыш құмыра жасауды көрсетуге және британдық коллекционерлердің ұрпақтан ұрпаққа жеткізген бағалы көне бұйымдарын жөндеуге шақырылды. Сонымен қатар, Англо-жапон одасының құрылған күніне орай, Киотодағы сумо қауымдастығының 35 күрескері қатысқан сумо турнирі ұйымдастырылды. Топ жетекшісі, жергілікті йокодзуна Окари Монтаро, рингке кіру рәсімін де орындады. Содан кейін топ үш жарым жылдық еуропалық турнеге шықты. Ұлыбританияның ең таңғажайып экспонаты – толық көлемді гироскопиялық теңгерілген Бреннан монорельсі болды, ол бір мезгілде 40 жолаушыны 1 мильдік жолмен жүргізіп, ең жақсы экспонат ретінде Бас жүлдеге ие болды. Көрме кезінде Уинстон Черчилль (сол кездегі Ішкі істер министрі) вагонда отырып, бір айналым жасады, ол оған қатты әсер етті, сондықтан ол Премьер-министр Х. Х. Асквит пен Дэвид Ллойд Джорджты қараша айының басында монорельсте саяхаттауға шақырды.
The Japanese gardens had to be constructed from scratch at the Exhibition site. Since authenticity was regarded as of the utmost importance, trees, shrubs, wooden buildings, bridges, and even stones were brought in from Japan. One of the many aims of the Exhibition was to introduce the civilization of Japan to the western world, showing past, recent present and projected future. The intent was to show that Japan was not a country that had suddenly leapt from a state of semi barbarism to one of high civilization in the middle of the nineteenth century, but had always been “progressive”, and that the modernization of Japan since 1868 was only a natural progression. This was illustrated with twelve impressively full sized dioramas with wax figures, showing the progression of Japanese history. Each of the Japanese government ministries was represented, along with the Japanese Red Cross and the post office, showing displays of the modern systems and facilities used by the governmental departments. Displays about Taiwan, Korea, the Kwantung Leased Territory, and 10 Ainu from Hokkaidō were meant to demonstrate that Japan was following in Great Britain's footsteps as an imperial power to improve the lives of the ‘natives’ in its colonies. Almost 500 Japanese firms sent items to London. Care was taken only to display the highest possible quality, to offset popular images that Japanese products were cheaply made and tawdry. Artists represented included ceramicists Yabu Meizan and Miyagawa Kozan as well as the cloisonné artists Namikawa Sōsuke, Kawade Shibatarō and Ando Jubei. Lacquer artist Tsujimura Shoka (1867–1929) won a gold medal for a box decorated in [[Maki e with a stylised depiction of an [[Thujopsis plant. The Samurai Shokai Company won a gold medal for a set of metalwork pieces. In addition to manufactured goods, traditional and modern fine arts, and arts and crafts were well represented, including nihonga (Japanese style) and yōga (Western style) painting, sculpture, lacquerwares, and woodcuts. One of the most popular craftsmen in the Exhibition was Horikawa Kozan, a celebrated potter. He was invited to demonstrate pottery making and repair priceless antiquities, some of which had been in the possession of British collectors for generations. A sumo exhibition tournament was also organized with thirty five wrestlers from the Kyoto based sumo association on the opening day of the Anglo Japanese Alliance commemoration. The group leader, a local yokozuna named Ōikari Montarō, also performed a ring entering ceremony. The group then embarked on a three and a half year European tour. The most remarkable British exhibit was the full sized gyroscopically balanced Brennan mono rail, which gave rides of around 40 passengers at a time around a 1 mile track, and which was awarded the Grand Prize as the best exhibit. During the exhibition Winston Churchill (then Home Secretary) rode upon the car, and drove it for one circuit, he was so impressed that he arranged for the Prime Minister, H. H. Asquith and David Lloyd George among others to travel on the mono rail in early November.
Жапон тілі
Жапондық саяхатшылардың көптегені "типикалық жапон ауылы" бейнесін ұятты деп санады, себебі ол Солтүстік-Шығыс Жапония шаруаларының өмірін көрсетіп тұрды. Бұл шындыққа жақын болғанымен, Жапония Батыс жұртшылығына осылай бейнеленуін қалаған жоқ. Жапон газеттерінде бұл пікірлер басымдық алып, "көрме сәтсіздікке ұшырады" деген кең таралған жағымсыз ойға әкелді. 1911 жылғы 25 қаңтарда Жапония Өкілдер палатасының депутаты Корехиро Курахара Ұлттық диета алдында сөйлеген сөзінде көрмені сынады. Жапондықтарды ең көп алаңдатқан мәселе – Жапонияның британдықтарды өркениетті одақтас және кез келген батыс мемлекетімен тең дәрежедегі ел ретінде тануға көндіруі болатын. Лондондағы жапон тілшілерінің кейбіреулері көрмені ұйымдастырушы кәсіпкер ұйымдастырған, әртүрлі ойын-сауықтар мен тартымды "қосымша шаралардың" мәдениетсіз және Жапонияның беделін түсіру мақсатымен жасалғанын мәлімдеді. Сонымен қатар, айну және тайваньдықтардың тұрғындары мен олардың үйлерінің көрсетілуі даулы және оларды кемсітуші болып есептелді. Осы себепті, жапон тарихында 1910 жылғы Жапония-Британия көрмесіне сирек тоқталды, көбінесе сол жылғы басқа оқиғаларға, мысалы, капитан Нобу Ширасе бастаған Антарктика экспедициясына көбірек назар аударылды.
A number of the Japanese visitors felt that the display showing a “typical Japanese village” to be an embarrassment, depicting as it did the life of peasants in northeast Japan. Although not far from the truth, this was not the impression that Japan wished to convey to the Western public. These comments dominated in Japanese newspapers leading to the prevalent negative opinion that 'the exhibition was a failure'. Korehiro Kurahara, a member of the Japanese House of Representatives, spoke before the National Diet on January 25, 1911 disapproving of the exhibition. The Japanese were most concerned with how best Japan could convince the British public that it was worthy to be considered a modern and civilized ally and equal to any western nation. Some Japanese correspondents in London also stated that certain exotic and entertaining 'attractions', in the shape of sideshows organized by the entrepreneur who organized the Exhibition were vulgar, and had been calculated to bring discredit to Japan. Moreover, the exhibition of the Ainu and Taiwanese natives together with their native dwellings was regarded as controversial and demeaning. Consequently, in Japanese history, mention of the Japan–British Exhibition of 1910 is often neglected in favor of other events that year, such as Captain Nobu Shirase's Antarctic expedition.
Британдықтар
Жапон газеттеріндегі көрмеге қатысты теріс пікірлер, шамалы болса да, британдық газеттердің пікірлеріне қайшы келді. Британдық газеттер көрмені кеңінен және егжей-тегжейлі жариялады, оның ішінде көркем өнер туындылары мен бақтарға арналған мақтаулы рецензиялар көп болды.
The negative views of the Exhibition in Japanese newspapers were in contrast to those of almost all British newspapers, which gave wide and detailed coverage and contained favorable reviews, especially on some of the exhibits of fine arts and the gardens.
Салдары
Көрменің соңғы кезеңі экспонаттарды тарату болды. Олар үш санатқа бөлінді: Жапонияға қайтарылатын (400 қорап үш жеке жіберумен), түрлі мекемелерге табыс етілетін (30 алушыға бөлінген 200-ден астам қорап) және жақын арада халықаралық көрмелер өткізу жоспарланған Еуропаның басқа қалаларына (Дрезден мен Турин, екеуі де 1911 жылы) жіберілетін экспонаттар. Чокусимон (Императорлық елшінің қақпасы) (Киотодағы Ниши Хонган дзидің Карамонының төрттен бес бөлігінен жасалған көшірмесі) бір жыл өткен соң Кью бақтарына көшірілді, оны әлі де көруге болады.
The final stage of the Exhibition was the disposal of the exhibits. These fell into three categories: those to be sent back to Japan (400 boxes in three separate shipments), those to be presented to various institutions (over 200 boxes divided between thirty recipients), and those to be sent to other cities in Europe where international exhibitions were projected for the near future (Dresden and Turin, both in 1911). The Chokushimon (Gateway of the Imperial Messenger) (four fifths replica of the Karamon of Nishi Hongan ji in Kyoto) was moved to Kew Gardens a year later, where it still can be seen.