Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық таушы Джон Бойден Адамс (Джеймс Кепен Адамс және Гризли Адамс деп те аталады) (22 қазан 1812 – 25 қазан 1860) – Калифорниядағы әйгілі таушы, ол гризли аюлары мен басқа да жабайы жануарларды қолға түсіріп, оларды жануарлар қорықтарына, зоологиялық бақтарға және цирктерге жаттықтырған.
American mountain man
John Boyden Adams (also known as James Capen Adams and Grizzly Adams) (October 22, 1812 – October 25, 1860) was a famous California mountain man and trainer of grizzly bears and other wild animals he captured for menageries, zoological gardens and circuses.
Алғашқы жылдар
Гризли Адамс 1812 жылғы 22 қазанда Элеазар Адамс пен Сибил Капеннің ұлы Джон Бойден Адамс ретінде дүниеге келді. Оның ата-анасы ағылшын тегінен шыққан. Бостон қаласының маңындағы Медуэйде туып өскен ол, көбінесе білім алмады. Адамс он төрт жасында аяқ киім өндірісінде шәкірт болып жұмысқа орналасты. Жиырма бір жасында ол бұл мамандықтан қол үзді, өйткені шын сүйіктісі – табиғат пен дала еді. Ол зоологиялық коллекционер ретінде шоумендер тобына қосылды. Джон Мэн, Вермонт және Нью-Гэмпшир штаттарының ең қауқасулы аймақтарында аң аулап, тірі жануарларды ұстады, сонда ол дала шеберінің, тіршілік ету дағдыларының және мергендік шеберлігінің білімін жетілдірді. Бірақ Адамс Хиттеллге, жұмыс берушілері үшін жаттықтыруға тырысқан Бенгал жолбарысынан ауыр жарақат алғаннан кейін аң аулау және тұзақ қою мансабы күрт аяқталғанын айтты. Ол отбасына салмақ болғысы келмей, бір жыл емделгеннен кейін Бостон қаласындағы (Массачусетс штаты) аяқ киімше жасау орталығына қайта оралды. 1836 жылы Джон Силена Дрюриге үйленді және олардың үш баласы болды: Арабелла, Аратуза және Сеймур.
Grizzly Adams was born John Boyden Adams to Eleazar Adams and Sybil Capen on October 22, 1812. His parents were of English ancestry. Born and raised in Medway, Massachusetts, a suburb of Boston, he received little to no education. Adams began as an apprentice in the footwear manufacturing industry at age fourteen. At age twenty one, he left that occupation, seeking to satisfy his true love – the outdoors and nature. He signed on with a company of showmen as a zoological collector. John hunted and captured live wild animals in the wildest parts of Maine, Vermont, and New Hampshire, where he honed his woodsman, survival, and marksmanship skills. However, Adams told Hittell, his hunting and trapping career ended abruptly when he received severe back and spine injuries from a Bengal tiger he was attempting to train for his employers. Not wanting to become a burden on his family, after a year of recuperating he returned to his cobbler's bench in Boston, Massachusetts. In 1836, John married Cylena Drury and they had three children: Arabella, Arathusa, and Seymour.
Калифорния және Батыс штаттар, 18491860
1849 жылы Калифорнияда алтын асығысы кезінде Джон өмірінің барлық жинағынан – 6000 доллардан астам ақшаны (шамамен … доллар) аяқ киім сатып алуға жұмсады және оны Миссури штатының Сент-Луис қаласына жіберді. Ол тауарларын Сент-Луис арқылы өтіп бара жатқан мыңдаған 1849 жылғы алтын іздеушілерге үлкен пайдаға сатуды жоспарлады. Өз кінәсінен емес, Сент-Луис кемежайындағы өрттен барлық инвестициясынан айырылды. Көп ұзамай Джонның әкесі өз-өзіне қол жұмсады; мүмкін, ол Джонның жоспарларына көп қаржы салған шығар. Осы кезде Джон ештеңе жоғалтпайтынын сезінді. Оны алтын қызуы және саяхатқа деген құштарлық биледі. Кен орындарында жоғалтқан инвестициясын қайтарып ала алмаса да, кем дегенде Калифорнияның игерілмеген жабайы далаларында аң аулап, тұзаққа түсіріп, өзін асырап ала алатынын білді. Ол отбасы мен туыстарын Массачусетс штатында қалдырып, Калифорнияға бет алған 1849 жылғы алтын іздеушілерге қосылды. Санта-Фе және Гила жолдарымен сапар шеккенде, ол екі рет өлімге тәуекел ететін аурулардан аман қалды және 1849 жылдың соңында Калифорнияның алтын кендеріне жетті. Адамс өзінің бағын кен өндіруде, аң аулауда, сауда жасауда, соңында мал шаруашылығы мен егіншілікте сынап көрді. Кейде ол бай болып, кейде тез арада мүсірленді. 1852 жылдың соңында ол Калифорния штатының Стоктон қаласының жанындағы ранчосын кредиторларға жоғалтып берді. Адамс жергілікті мивоктардың көмегімен үй және сарай салып, қысты жалғыз Сьерра тауларында өткізді. Джон шебер аңшы болды және Жаңа Англияда аяқ киім жасау және былғары өңдеуде алған тәжірибесі оған қара теріден киім мен мокасиндер жасауға қажетті дағдыларды берді (ол өмірінің соңына дейін күнделікті киім ретінде киген киім). Ол сондай-ақ өзіне арқан, жүк арқандары, қарға аяқ киімдері және басқа да қажетті заттар жасады. Адамс Калифорниядағы базалық лагерінен жаяу, жылқымен немесе қашырмен немесе өгіздер жеккен арбамен үлкен қашықтықтарды жүрді. 1853 жылы ол Калифорниядағы базалық лагерінен Шығыс Вашингтон аймағына (қазіргі Батыс Монтана) 1930 шақырымға аң аулау және тұзақ қою экспедициясын жасады. Ол жерде бір жасар аналық гризли аюын ұстап алып, оны Леди Вашингтон деп атады. Ол бір жастағы және өте жабайы болса да, оны қолға үйретіп, өзін ұстауға үйретті. Кейіннен ол оған жүкті көтеріп, жүк тартатын шананы тартуды үйретті. Ол тіпті суық күндері Джонды жылыту үшін оның қасына жатып алатын. Соңында Леди Вашингтон Джонға өзінің арқасына мінуге рұқсат берді. 1854 жылы Адамс Йосемити аңғарының жанындағы анасынан екі апталық еркек гризли аюдың екі баласын алып келді. Ол олардың біреуін Бенджамин Франклин деп атады. 1855 жылы Адамсқа аналық гризли шабуыл жасағанда Бен Джонның өмірін сақтап қалды. Джон мен Бен екеуі де содан кейін өмір бойы сол шабуылдың іздерін сақтап жүрді. Джонның шабуыл кезінде алған бас жарақаты бес жылдан кейін оның өліміне себеп болды. 1854 жылдың жазында Джон Роки тауларына аң аулауға және тірі жануарларды жинауға барды. Ол және оның аң аулау серіктері Орегон және Мормон жолдарының айырылған жеріне жақын (Оңтүстік-Батыс Вайоминг) Эмигранттар жолындағы көшпенділерге ет, тері және кейбір тірі жануарларды сатты. Олар сондай-ақ Вайоминг штатындағы Форт-Бриджерде сауда жасады. Бұл экспедиция кезінде Леди Вашингтон Роки тауларындағы гризли аюмен кездесті. Бұл жұптасудан келесі жылы Адамспен бірге Калифорнияның жағалау тауларының шығыс жағындағы Коррал Холлоуда еркек бала дүниеге келді. Адамс оның баласын Джон С. Фремонттың құрметіне Генерал Фремонт деп атады. 1854 жылдың қысында Гризли Адамс Адамс салған ең үлкен торда Калифорниялық ірі гризли аюын ұстады. Джон оған Самсон деген ат қойды. Аю кейіннен сабанмен өлшенгенде 1500 фунт салмақ көрсетті (бұл тірі ұсталған ең үлкен гризли аюларының бірі). 1855 жылы Адамс және оның серіктері Калифорнияның жағалау тауларында аң аулап, тұзақ қойды, Керн өзенінің кен орындарына сапар шекті, содан кейін оңтүстікке қарай Техачапи таулары мен Теджон асуына қарай жүрді. Теджон асуынан қайтып келген Адамс Сан-Мигель және Сан-Хосе арқылы Ескі испан жолымен жүрді. Олар кездескен адамдардың қызығушылығына байланысты Джон жазғы саяхатында жинаған аюлары мен басқа жануарларын көрсетіп қойды. Бұл шоулар оның цирк мансабының бастауы болды және Сан-Мигельде, Санта-Кларада, Сан-Хоседе, секводаларда және соңында Сан-Францискода өтті. 1856 жылы Джон өзінің барлық жануарларын Калифорния штатының Стоктон қаласына жақын жердегі Говардтың ранчосынан алып келді, ол ол болмағанда оларға күтім жасау үшін қалдырған еді. Содан кейін ол Сан-Францискодағы Клей-стриттегі жертөледе Тау-кеншілер мұражайын ашты. Т. Х. Хиттеллдің Сан-Францискодағы күнделікті "Evening Bulletin" газетінде жариялаған хабарламаларының арқасында Адамстың шоуына көптеген адамдар келді. Одан кейін Адамс өзінің мал бағы мен мұражайын, енді Тынық мұражайы деп аталатын, жақсырақ жерге көшіре алды. Жаңа ғимаратта көбірек көрермендерді қабылдауға және көбірек жануарлар мен көрмелерді орналастыруға болатын. 1858 жылға қарай ол Сан-Франциско газетінде "Тынық мұхитының Барнумы" деп аталды. 1858 жылдың қаңтарында қайғылы оқиға болды, Джонның сүйікті гризлиі Бен аурудан қайтыс болды. Адамс оның қазасына қатты қайғырды, бірақ жануарларын күнделікті көрсетуді жалғастырды. Ол сондай-ақ мұражайына жаңа жануарлар мен басқа да қызықты заттар қосып қойды. 1859 жылы ол тым көп шығынға барып, мұражай ғимараттарын кредиторларға жоғалтып берді. Алайда, ол мал бағының көп бөлігін сақтап алып, оны уақытша басқа ғимаратқа көшірді. Гризли Адамстың денсаулығы нашарлап, өмірінің аяқталуы жақын екенін сезді. Ол Массачусетс штатындағы әйелінен он жылдан астам уақыт болғандықтан, қайтыс болмас бұрын оған жеткілікті сома ақша қалдыруды қалады. Ол мал бағы мен жинақтарын Нью-Йоркке көшіруге келісім жасады, P. T. Барнумның шоуына қосылуға үміттенеді. 1860 жылдың 7 қаңтарында Адамс және оның мал бағы Сан-Францискодан "Golden Fleece" клиперімен Нью-Йорк қаласына Кап-Горн арқылы 3,5 айлық сапарға шықты. Нью-Йорк қаласында Гризли Адамс, әлі де Джеймс Капен Адамс ретінде таныстырып, Барнумпен бірігіп, Калифорниялық мал бағын тігістелген шатырларда алты апта бойы көрсетті. Оның денсаулығы нашарлай берді және дәрігер оған өзінің ісін ретке келтіру керектігін айтқаннан кейін, Адамс мал бағын Барнумға сатуға шешім қабылдады. Алайда, дәрігерінің болжамын ескермей, ол Барнумды оның жануарларын тағы он апта көрсетуге келісуге көндірді, оған 500 доллар бонус берілді. Адамстың еркі келісім соңына дейін сақталды, бірақ соңында ол сахнаға баруға қиналды. Мал бағын сатудан түскен ақша мен бонустың арқасында ол әйелі үшін жеткілікті сома ақша жинау мақсатына жетті.
In 1849 with the California Gold Rush in progress, John invested his life savings of over $6,000 (~$ in ) to buy a large supply of footwear, and had it shipped to St. Louis, Missouri. He intended to sell his goods at great profit to the thousands of forty niners passing through St. Louis. Through no fault of his own, he lost the entire investment in the St. Louis wharf fire. Shortly thereafter, John's father committed suicide; – it is possible that he had invested heavily in John's plans. At this point, John felt he had nothing to lose. He had a touch of gold fever and a yearning for adventure. He knew even if he failed to recoup his lost investment in the mines, he could at least support himself by hunting and trapping in the untapped wilds of California. He left his family and relatives behind in Massachusetts and joined the 49ers on their way to California. On his journey via the Santa Fe and Gila trails, he twice survived near fatal illnesses and arrived at the gold fields of California late in 1849. Adams tried his luck at mining, hunting game to sell to the miners, trading, and finally, ranching and farming. At times he was rich and then, just as quickly, broke. Late in 1852, having lost his ranch outside of Stockton, California, to creditors, he took the few items he could salvage and headed into the Sierra Nevada mountains to get away from it all. With the help of the local Miwok Indians, Adams built a cabin and stable and spent the winter alone in the Sierra. John was an expert hunter and his New England training in shoemaking and leather craft gave him the necessary skills to fashion buckskin clothing and moccasins (the clothing he adopted as normal attire for the remainder of his life). He also made his own harness, pack saddles, snowshoes and other items he needed. Adams traveled great distances from his California base camp on foot, on horse or mule, or in an ox drawn wagon. In 1853, he made a hunting and trapping expedition some 1,200 miles (1930 km) from his base camp in California to eastern Washington Territory (what is now western Montana). While there, he caught a yearling female grizzly that he named Lady Washington. Even though she was already a year old and very wild, he managed to tame her and taught her to follow him without restraint. Later, he trained her to carry a pack and then to pull a loaded sled. She even cuddled up near John to keep him warm in freezing conditions. Eventually, Lady Washington allowed John to ride on her back. In 1854, Adams retrieved a pair of two week old male grizzly cubs from the den of their mother near Yosemite Valley. He named one of them Benjamin Franklin. Ben saved John's life a year later in 1855, when a mother grizzly attacked Adams. John and Ben both bore the scars of that attack the rest of their lives. The head injury John received in the attack led to his demise five years later. In the summer of 1854, John traveled to the Rocky Mountains to hunt and collect more live animals. He and his hunting companions sold meat, hides and some live animals to the emigrants along the Emigrant Trails near where the Oregon Trail and the Mormon Trail split away from each other (southwestern Wyoming). They also sold and traded at Fort Bridger, Wyoming and Fort Supply. During this expedition, Lady Washington had a rapacious encounter with a Rocky Mountain grizzly. The mating resulted in a male cub that was born the next year when she was with Adams in Corral Hollow on the eastern side of the California coastal mountains. Adams christened her cub General Fremont, in honor of John C. Fremont. In the winter of 1854, Grizzly Adams captured a huge California grizzly in the largest cage trap Adams had ever constructed. John named him Samson. When the bear was later weighed on a hay scale, it tipped the beam at 1,500 pounds (one of the largest grizzly bears ever captured alive). During 1855, Adams and his companions hunted and trapped game in the California Coast Range mountains, journeyed to the Kern River mines, then proceeded southward to the Tehachapi Mountains and Tejon Pass. Returning from the Tejon Pass area, Adams followed the Old Spanish Route via San Miguel and San Jose. Due to interest of the curious people the group met, John set up impromptu shows of his bears and other animals he had collected on his summer excursion. These shows, a precursor to his circus career, were conducted in San Miguel, Santa Clara, San Jose, the redwoods and finally San Francisco. In 1856, John retrieved all of his animals from Howard's Ranch near Stockton, California, where he had left them to be cared for while he was absent. He then opened the Mountaineer Museum in a basement on Clay Street in San Francisco. Due to notices T. H. Hittell printed in the San Francisco daily Evening Bulletin, Adams' show drew many more patrons. Soon thereafter, Adams was able to move his menagerie and museum, now called the Pacific Museum, to a better location. The new building could accommodate larger audiences and house more animals and displays. By 1858, he was referred to as the "Barnum of the Pacific", in a San Francisco newspaper. In January, 1858, tragedy struck when noble Ben, John's favorite grizzly, died of an illness for which no remedy could be found. Adams was devastated at the loss, but continued to show his animals daily. He also continually added more animals and other attractions to his museum. In 1859, due to such overextensions, he lost his museum building to creditors. However, he was able to save most of his menagerie, which he relocated temporarily to another building. Grizzly Adams' health was deteriorating and he knew his life would soon end. Since he had been away from his wife in Massachusetts for over ten years, he wanted to earn enough before he died to leave her a comfortable sum. He made arrangements to relocate his menagerie and collections to New York, in hopes of joining P. T. Barnum as a part of his show. On January 7, 1860, Adams and his menagerie departed from San Francisco on the clipper ship Golden Fleece on their way to New York City via Cape Horn, a 3 1/2 month voyage. In New York City, Grizzly Adams, still representing himself as James Capen Adams, joined with Barnum to perform his California Menagerie in a canvas tent for six weeks. His health continued to decline and after a doctor told him he had better settle his affairs, Adams decided he would sell his menagerie to Barnum. However, disregarding his doctor's prognosis, he managed to persuade Barnum to agree to let him perform his animals for another ten weeks for a $500 bonus. Adams' willpower held out for the full contract, though at the end he could hardly walk onto the stage. From the proceeds of the sale of the menagerie and the bonus, he had accomplished his goal of providing a comfortable sum for his wife.
Өлім
Адамс 1855 жылы Калифорнияның Сьерра-Невада тауларында аю шабуылынан бас және мойын жарақатын алды. Оның бас терісі жыртылып, маңдайының үстінде күміс доллардай ойыс қалды. Адамс бірнеше аюды үйретіп, олармен жаттығу кезінде және көрсетулерде жиі күреске түсетін. Мұндай бір кездесуде оның ең тәртіпсіз аюы, генерал Фримонт (Джон С. Фримонттың құрметіне аталған), Адамстың басына соққы беріп, жарасын қайта ашты. Кейіннен жарасы бірнеше рет қайта жараланды, соңында Адамстың ми тіні ашылып қалды. 1860 жылдың жазында Жаңа Англияда циркпен гастрольде жүрген кезде, ол жаттықтыруға тырысқан маймылдың жараға шаққандығы да жағдайды ушықтырды. Калифорниялық аңдар үйімен (menagerie) төрт айдан астам уақыт өнер көрсеткеннен кейін, жарақаттан туындаған асқынулар Адамстың қосымша өнер көрсетуге мүмкіндік бермеді. П.Т. Барнумпен келісімшартын аяқтағаннан кейін ол Непонсетке (Массачусетс штаты) зейнеткерлікке шықты. Адамстың қазасын естіген Барнум терең қайғыға батты. Адамс Массачусетс штатының Чарлтон қаласындағы Бей Патх зиратында жерленді. Оның қабір тасын П.Т. Барнум тапсырыс берген деп есептеледі. Жақын жерде оның анасы, әкесі, әпкесі, әйелі, ұлы және екі қызының бірі де жерленген.
Adams suffered head and neck trauma during a grizzly attack in the Sierra Nevada mountains of California in 1855. His scalp was dislodged, and he was left with a silver dollar sized impression in his skull, just above his forehead. Adams had made pets of several grizzlies, and often wrestled with them while training them and in exhibitions. During one such bout, his most delinquent grizzly, General Fremont (named for John C. Fremont), struck Adams in the head and reopened the wound. It was subsequently reinjured several times, eventually leaving Adams' brain tissue exposed. The damage was further exacerbated while Adams was on tour with a circus in New England during the summer of 1860, when a monkey he was attempting to train purportedly bit into the wound. After more than four months performing with his California Menagerie, complications from the injury led to Adams' inability to continue with the show. After completing his contract with P. T. Barnum, he retired to Neponset, Massachusetts, where he died of illness (possibly meningitis) just five days after arriving at the home of his wife and daughter (October 25). Upon hearing of Adams' death, Barnum was deeply grieved. Adams was interred at the Bay Path Cemetery in Charlton, Massachusetts. It is believed P. T. Barnum commissioned the creation of his tombstone. Also buried there nearby are his mother, father, a sister, his wife, his son and one of his two daughters.
Теодор Х. Хиттелл және Чарльз С. Нальмен байланысы
Грифзли Адамстың Сан-Францискодағы гризли аюлары мен басқа да үйретілген жануарлар көрмесі кезінде ол 1857 жылдың шілдесінен 1859 жылдың желтоқсанына дейін Хиттеллмен жұмыс істеді. Хиттелл Адамстың әңгімелерін күнделікті шамамен бір сағаттап тыңдап, мұқият жазбалар жасады және Адамстан ақиқатты білу үшін сұрақтар қойып тексерді. Адамс Хиттелл мырзаның өзінің әңгімелеріне негізделген кітап жазу ниеті бар екенін білді және оған қуанды. Осы кезеңде суретші Чарльз Нэхл Адамстың боз аюларына қызығушылық танытып, Хиттеллмен бірлесіп, Хиттеллдің жақын арада шығатын кітабы үшін иллюстрациялар (олардың бірі осы мақаланың басында келтірілген) дайындады. Оның салған бір картинасы кейін Калифорния штатының туындағы гризли аюының үлгісіне айналды. 1860 жылы Адамс Нью-Йоркке көшкеннен кейін, Теодор Х. Хиттелл өзінің "Джеймс Кепен Адамстың оқиғалары, Калифорния тауларындағы және гризли аюларын аулайтын саятшы" атты кітабын Сан-Францискода, ал содан кейін сол жылы Бостонда жариялады.
During Grizzly Adams' exhibition of his grizzly bears and other trained animals in San Francisco, he was working with Hittell from July, 1857 until December 1859. Hittell listened to Adams narrate his adventures almost daily for an hour or so and took careful notes, cross questioning Adams to assure he had it straight. Adams knew, and was apparently flattered by the fact Mr. Hittell intended to write a book based upon Adams' talks. Also, during this time, the artist Charles C. Nahl took an interest in Adams' grizzlies and, working with Hittell, prepared illustrations (one of which is at the head of this article) that would be used in Hittell's forthcoming book. One of his paintings eventually became the model for the grizzly bear on California's State Flag. In 1860, after Adams had relocated to New York, Theodore H. Hittell published his book, The Adventures of James Capen Adams, Mountaineer and Grizzly Bear Hunter of California, in San Francisco, and then later that year, in Boston.
Цирк адамдарымен байланысы
1833 жылы Джон Адамс шоумендер тобымен бірге жабайы жануарларды жинауға жұмысқа орналасты. Осы кезде Жаңа Англия аймағында бірнеше мал шаруашылықтары жұмыс істеді, ең ірісі – June, Titus компаниясының Ұлттық мал шаруашылығы, сондай-ақ Grand National Menagerie деп те аталады. Адамс тұрған Бостон, Массачусетс қаласы осындай мал шаруашылықтарына көптеген орындар ұсынып, ол иелерімен және артистермен танысып, араласуға мүмкіндік алды. Джон Калифорнияға жеткен кезде Тынық мұхитының жағалауында цирктер мен мал шаруашылықтары болды, олардың бірі – Джозеф А. Роудың Олимпиадалық циркі, ол Сан-Франциско мен Сакраментода, Калифорнияда келген кезде өнер көрсетті. Адамс Хиттеллге екі рет Жаңа Англиядағы танысымен байланыста болғанын айтты. Бұл адам, әдетте, цирк және мал шаруашылығы бизнесімен байланысты болған. Адамс Хиттеллге ол кісінің өзінің ағасы, Уильям екенін айтты, бірақ Адамстың осындай есімді ағасы болған жоқ. Эрл Уильямстың айтуынша, Адамстың 1852 жылы Калифорния штатының Стоктон қаласының жанындағы ранчосы кейін Генри С. Ли мен Джон Р. Маршалл иеленген, олар Ли мен Маршалл циркінің иелері болды. Ли Дэвид Ховардты Стоктоннан оңтүстік-шығысқа қарай 13 шақырым жердегі Марипоса жолында орналасқан ранчоны басқаруға жалдады. Grizzly Adams көбінесе өзінің малын және ұсталған жануарларын «Ховардтың ранчосында» қалдырып, Ховард пен Лидің цирк қызметкерлеріне күтім тастауды тапсыратын. Лидің циркі қысқы маусымда цирк малын, вагонды және басқа да заттарды сақтау үшін ранчоны пайдаланды. Уильямстың айтуынша, 1856 жылы Сан-Францискода Grizzly Adams өзінің Таушылар мұражайын құрғанда, мал шаруашылығы Лидің циркінің қосымша көрсетілімі болды. Адамс пен оның бірнеше аюлары қараша айында Роудың Pioneer циркімен бірге өнер көрсетті. 1857 жылы Адамстың Шепард есімді серігі болды. 1859 жылы Т. В. Таннер Адамспен серіктес болды (бұл Адамстың Тынық мұражайының жартысына ие болған адам болуы мүмкін, Адамс 1860 жылдың қаңтарында Нью-Йоркке кеткенге дейін). Адамс 1860 жылдың сәуір айында Нью-Йоркке келгенде, П. Т. Барнуммен сөйлескен кезде Барнум Адамстың Калифорниялық мал шаруашылығының жартысын сатып алғанын (мүмкін, Таннерден) білді. 1860 жылдың 30 сәуірінде Адамс пен Барнум Нью-Йорктегі Бродвей мен Төртінші көшенің бұрышында орналасқан холст шатырда Калифорниялық мал шаруашылығын ашты. Көрсетілім алты аптаға созылды. Адамстың денсаулығы нашарлап, ол мал шаруашылығының қалған үлесін Барнумға сатты. Адамс содан кейін Массачусетс, Коннектикут және Нью-Гэмпшир штаттарында Nixon & Company циркінің құрамында жазғы турнеге шықты. Ол өзінің аюларымен және басқа да үйретілген жануарларымен 1860 жылдың қазан айының соңына дейін өнер көрсетуді жалғастырды.
In 1833, John Adams hired on as a wild animal collector with a group of showmen. Several menageries were active in the New England area at this time, probably the largest was the June, Titus Company's National Menagerie also known as, Grand National Menagerie. Boston, Massachusetts was the venue for many such menageries while Adams was living there, so he had the opportunity to meet and interact with the proprietors and performers. There were also circuses and menageries on the Pacific Coast when John reached California, one of which was the Joseph A. Rowe Olympic Circus that performed in San Francisco and Sacramento, California, at the time he arrived. On two occasions, Adams told Hittell he had contact with an acquaintance from New England. This person most likely was in some way connected to the circus/menagerie business. Adams told Hittell that the man was his brother, "William", although Adams didn't have a brother by that name. According to Earle Williams, the property that Adams ranched near Stockton, California, in 1852 was the same land that was later acquired by Henry C. Lee and John R. Marshall, proprietors of the Lee and Marshall Circus. Lee hired a man by the name of David Howard to run the ranch which was about eight miles (13 km) southeast of Stockton, on Mariposa road. Grizzly Adams often left his stock and captured animals at "Howard's Ranch" to be cared for by Howard and Lee's circus people. Lee's circus used the ranch to keep their circus stock, wagons and other items in the circus' winter off season. According to Williams when Grizzly Adams established his Mountaineer Museum in San Francisco, in 1856, the menagerie was a part of Lee's Circus, as a side show. Adams and a couple of his bears appeared with Rowe's Pioneer Circus in November. In 1857, Adams had a partner named Sheppard. In 1859, T. W. Tanner was a partner with Adams (this may have been the man who owned a half interest in Adams' Pacific Museum, prior to Adams leaving for New York in January, 1860). When Adams arrived in New York City in April 1860, he discovered while talking with P. T. Barnum, that Barnum had bought the one half interest of Adams' California Menagerie, (possibly from Tanner). On April 30, 1860, Adams and Barnum opened the California Menagerie in a canvas tent on the corner of Broadway and Fourth Street in New York City The show ran for six weeks. Adams health was failing, and he sold the remaining interest in the menagerie to Barnum. Adams then went on a summer tour of Massachusetts, Connecticut and New Hampshire as part of Nixon & Company's Circus. He continued to perform with his bears and other trained animals until late October, 1860.
Адамс отбасымен байланысты
Джон Адамс – АҚШ құрылысына және ерте тарихына үлес қосқан көптеген маңызды адамдар мен әйелдерді қамтитын Жаңа Англияның Адамс отбасының мүшесі болды. Оның бес буын бұрынғы атасы Генри Адамс (1583–1646) 1632 жылы отбасымен бірге Англиядан Массачусетс штатының Бостон қаласына көшіп келді, осылайша Америкада әйгілі Адамс отбасын құрды. Генридің ұрпақтарының арасында патриот Сэмюэл Адамс және екі президент – Джон Адамс және президент Адамстың ұлы Джон Куинси Адамс бар. Грызли Бостон қаласының шетінде, Массачусетс штатында дүниеге келді және туыстар мен немерелердің арасында өсті. Грызли Адамстың балалық шағында президент Джон Адамс Массачусетс штатының Куинси қаласында, жақын жерде тұрды. Осы мақаланың тақырыбы – Джон Адамс, ол Элеазер Адамс (1776–1849) пен Сибил (Капен) Адамс (1785–1844) отбасындағы үшінші бала және тұңғыш ұл болды. Оның жеті бауырласы болды: Сьюзан Б., Алми, Чарльз, Джеймс Капен, Зилфа, Фрэнсис және Альберт. 1836 жылы Джон Силена Дрюриге үйленді. Олардың үш баласы болды: Арабелла, Аратуза Элизабет және Сеймур. Оның ұлы Сеймур ешқашан үйленбегендіктен, Грызли Адамстың Адамс тегін алып жүрген еркек ұрпақтары болған жоқ. Джонның інісі Джеймс Капен Адамс ("Гризли" Адамс қолданған псевдоним) үйленді және жеті баланың әкесі болды. Қызықтысы, Грызли Адамс 1860 жылдың жазында циркпен Коннектикут штанында гастрольде болғанда, оның ағасы (нағыз) Джеймс Капен Адамс және оның отбасы сол кезде Коннектикут штатының Норфолк қаласында тұрды.
John Adams was a member of the Adams family of New England that included many important men and women who contributed to the founding and early history of the United States. His great great great great grandfather, Henry Adams (1583–1646), emigrated with his family from England to Boston, Massachusetts, in 1632, and thus established the famous Adams family in America. Henry's descendants include the patriot Samuel Adams and two presidents, John Adams and President Adams' son, John Quincy Adams. Grizzly was born in a suburb of Boston, Massachusetts, and was surrounded by relatives and cousins. During Grizzly Adams' childhood, President John Adams lived within a short buggy ride of him in Quincy, Massachusetts. The subject of this article, John Adams, was the third child and first son born to Eleazer Adams (1776–1849) and Sybil (Capen) Adams (1785–1844). He had seven siblings, Susan B., Almy, Charles, James Capen, Zilpha, Francis and Albert. John married Cylena Drury in 1836. They had three children: Arabella, Arathusa Elizabeth, and Seymour. His son, Seymour, never married, so there were no male descendants of Grizzly Adams bearing the Adams surname. John's younger brother, James Capen Adams, (the alias used by "Grizzly" Adams), married and fathered seven children. Curiously, when Grizzly Adams toured in Connecticut with the circus during the summer of 1860, his brother (the real) James Capen Adams and his family were living in Norfolk, Connecticut, at the time.
Мұра
Бірнеше жылдық аулау тәжірибесінде Джон "Гризли" Адамс керемет жетістіктерге қол жеткізді. Ричард Диллон оны "барлық Калифорния тау адамының ең ұлысы" деп есептейді, ал МакКраккен оны "Тамаша мистер "Гризли" Адамс" деп атайды. Қазіргі заманғы аңшылардың жоғары қуатты, дәлдігі жоғары қаруларымен аңға Адамс сияқты жақын арада келуі сирек. Ол қажет болған жағдайда қолға түспей немесе пышақпен күресуден тартынбады, және сол аз жылдар ішінде ол басқа ешкімге қарағанда көбірек гризли аюларын тірі ұстады. Бұдан өзге, ол жүздеген түрлі жабайы жануарларды тұтқындап, оларды мал бағдары мен зоопарктарға жеткізді. Грызли Адамс көптеген аюларды, оның ішінде гризлилерді де өлтіргенімен, оны тамақ немесе терісі үшін істеді. Ол заманауи түсінік бойынша табиғатты қорғаушы болған жоқ. Дегенмен, ол шын жүректен табиғатты, жабайы жануарларды және табиғи сұлулықты жақсы көрді, ал ысырапты жек көретін. Батыс Даңқ залы 1911 жылы Адамстың еңбектерін "Калифорнияның батырлары" құрметімен марапаттады.
In his few years of hunting, John "Grizzly" Adams accomplished astonishing feats. Richard Dillon considers him to be "the greatest California mountain man of them all", and McCracken labels him the "Fabulous Mr. 'Grizzly' Adams." Modern hunters with high powered precision weapons rarely get up close and personal with their game the way Adams did. He never hesitated to resort to hand to paw or knife to claw combat when necessary, and he captured more grizzlies alive in those few years than any other man has. In addition, he captured a wide variety of other wild animals, totaling in the hundreds, for menageries and zoos. Although Grizzly Adams did kill a number of bears, including grizzlies, he did so for food or their furs and hides. He was not a conservationist as the term is used in modern times. He did, however, genuinely love the outdoors, wildlife and unspoiled nature; he hated waste. The Western Hall of Fame celebrated Adams' achievements in 1911 with the "Heroes of California" honor.
Зоологиялық бақтар
Оның таушылардың жануарлар жинағы Батыс жағалаудағы тірі және салынған жануар үлгілерінің ең ірі коллекциясы болды. Бұл жинақ Сан-Францискодағы Тынық мұхиты мұражайына айналды, онда ол және оның жануарлары алыстан келген адамдарды көңілді қылып, білім берді. Сан-Франциско газетінде жарияланған мақалада оны "Тынық мұхитының Барнумы" деп атады. Оның көрмелері басқаларды зоопарктар құруға шақырып, науқан жүргізуге ынталандырды, нәтижесінде Вудвард саябағы және кейіннен Сан-Францискодағы әйгілі Флейшхакер зообағы құрылды. Шығыс жағалауда Нью-Йорктің Орталық паркіндегі Зоологиялық бақ 1860 жылы, ал Бронкс зообағы 1899 жылы ашылды.
His Mountaineer Menagerie was the largest collection of live and mounted animal specimens on the West Coast. This collection became the Pacific Museum in San Francisco, where he and his animals entertained and educated people from far and wide. He was referred to as "the Barnum of the Pacific" in an article published in a San Francisco newspaper. His exhibitions also inspired others to campaign for the establishment of zoos, partially resultant of which were the establishment of Woodward's Gardens and, later, the famous Fleishhacker Zoo in San Francisco. On the East Coast, the Zoological Gardens in New York's Central Park was established in 1860 and in 1899 the Bronx Zoo was opened.
Калифорнияның туы
Чарльз С. Наль Адамстың гризлилерін үлгі етіп алып, түрлі сахналарда гризли аюларының суреттерін, гравюраларын және картиналарын жасады. Оның эскиздері (оның ішінде осы мақаланың жоғары жағындағы сурет) Хиттелдің Адамс туралы кітабын иллюстрациялау үшін қолданылды. Нальдың 1855 жылғы Калифорниялық гризли суреті Адамстың Самсон аюын бейнелейді, оны таушы сол жылы Сан-Хосе және Сан-Францискоға көрсету үшін әкелген; осы сурет Калифорния штатының туының бастапқы нұсқасы болды, ал оның ресми дизайндық талаптары 1953 жылы заңмен бекітілді. Сондай-ақ, заң арқылы гризли Калифорния штатының құрлықтағы ресми жануары деп жарияланды.
Charles C. Nahl, using Adams' grizzlies as models, made drawings, etchings and paintings of grizzly bears in various scenes. His sketches (including the one at the top of this article) were used to illustrate Hittel's book about Adams. Nahl's 1855 painting of a California grizzly portrayed Adams' bear Samson, which the mountain man had brought to San Jose and San Francisco to display that year; this image ended up being the source for the California Bear Flag, for which the official design specifications were put into law in 1953. The legislation also established the grizzly as California's state land animal.
Қасқырларды байқау
Адамс колледж немесе университете табиғаттанушы ретінде білім алмағанымен, аң аулау және тұзақ қою арқылы гризли аюлардың мінез-құлқы мен фактілерін тікелей өзі үйренді. Осының арқасында ол Калифорниялық гризли аю туралы ең көп білген адам болды. Адамс Хиттелге баяндаған ақпарат "Джеймс Кепен Адамстың оқиғалары" кітабында жарияланды. Оның білімі Сторр және Райт сияқты табиғаттанушыларға, сондай-ақ тарихшыларға аса құнды болды.
Although not educated as a naturalist in a college or university, Adams learned the habits and facts of grizzly life first hand through his observations while hunting and trapping them. Because of this, he came to know more about the California grizzly bear than anyone else. The information that Adams narrated to Hittell was published in the book The Adventures of James Capen Adams. His lore has been indispensable to naturalists including Storer and Wright, as well as to historians.